In dit dorp is de PVV oppermachtig

In Duindorp stemmen veel mensen op de PVV. „Ze pikken onze banen en de euro willen we niet.”

Foto David van Dam

Er staat een snerpende wind in de Scheveningse buurt Duindorp. In de lucht het gekrijs van rondcirkelende meeuwen. Jeffrey Kettman laat zijn hond uit, zijn gezicht gaat schuil in de capuchon van zijn dikke bruine jas. De 30-jarige Duindorper vindt het geen probleem om te zeggen op welke partij hij deze gemeenteraadsverkiezingen gaat stemmen: PVV.

Landelijk stemde hij sowieso al op Wilders. Want die is tegen de EU. En tegen „multiculturele vriendelijkheid”. „Onze eigen bejaarden hebben het slecht, en andere landen lopen onze uitkeringen af te pakken.”

Net als in 2010 doet de PVV alleen mee in Almere, waar de partij de vorige keer won, en in Den Haag, waar de partij tweede werd na de PvdA. De peilingen laten zien dat de PVV ook in Den Haag grote kans heeft op de overwinning.

Duindorp is een arbeiderswijk waar nog ‘echte Hagenezen’ wonen. Allochtonen zie je niet in de smalle straten achter de duinen. De PVV kan hier rekenen op de stem van een op de drie inwoners, soms één op de vier, zo bleek bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2010 en 2012, en bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010.

In de arme wijken van Den Haag wordt meer PVV gestemd dan in rijke, bleek uit een onderzoek na de vorige gemeenteraadsverkiezingen, in 2010. Sociaal geografen van de Universiteit van Amsterdam koppelden de uitslagen per stembureau aan buurtgegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De PVV bleek vooral populair in wijken met veel autochtone ouderen. En in wijken met kinderen, zoals Duindorp, of Vinex-wijk Wateringse Veld. In wijken waar veel allochtonen wonen, zoals de Schilderswijk, stemmen autochtonen juist weer niet bijzonder veel op de PVV. Dat doen ze wel in wijken met veel ‘etnische menging’, waar autochtonen en allochtonen door elkaar wonen.

En waarom stemmen zij PVV?

De Duindorpers op straat noemen vooral integratie: moslims, „Oostblokkers”. „Ik wil niet dat mijn vrouw straks met een hoofddoekje moet lopen”, zegt een ondernemer. „Daar maak ik me zorgen over.” Het is oneerlijk dat Polen en Bulgaren goedkoper zijn voor werkgevers, zegt Rob Krijgsman, van duivenhandel Dave Taal. „Ze komen alleen maar om de boel leeg te roven, en dan gaan ze weer.” Verder wordt meestal Europa genoemd. „Ik heb die euro nooit gewild”, zegt iemand op straat. „Zolang hier armoede is, moet je geen andere landen helpen.”

En er is een diep wantrouwen over politici. Die doen in de campagne beloftes die ze vervolgens niet waarmaken. „De grootste criminelen zitten in de Tweede Kamer”, zegt de ondernemer.

Wat de Duindorpers zeggen, komt overeen met de motieven die politicoloog Chris Aalberts beschrijft in zijn boek Achter de PVV, dat hij baseerde op interviews met bijna negentig PVV-aanhangers. Zij vinden het vooral belangrijk dat Wilders de bevolking en politiek „wakker schudt”, schrijft Aalberts. Of, zoals Rob Krijgsman het zegt: „Hij durft te zeggen waar het op staat. Die anderen zeggen: we zien wel. Hij zegt: we doen het.”

Op een zonnige zaterdag is het druk bij de speeltuin bij buurthuis Het Trefpunt in Duindorp. Vaders en moeders zitten op de bankjes. Kinderen verdringen zich bij de glijbaan.

Wat de lokale kwesties zijn, of hoe de PVV het de afgelopen vier jaar heeft gedaan in de raad, weten de meeste mensen niet. De veertiger Danny (zonnebril, gespierde volgetatoeëerde armen) zegt zich vooral op de landelijke politiek te baseren. „Ik weet waar ze voor staan.”

Hierin lijkt de PVV-kiezer trouwens niet erg te verschillen van andere kiezers. Bijna de helft van de kiezers baseert zich bij lokale verkiezingen vooral op landelijke thema’s, blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Tilburg.

De meeste Duindorpers weten dan ook niet dat er interne ruzies waren binnen de gemeenteraadsfractie. Opgestapte PVV-raadsleden spraken over een verziekte cultuur waar geen ruimte was voor kritiek. Van de oorspronkelijke acht zetels heeft de PVV er nog maar vijf over. Arnoud van Doorn, die werd beschuldigd van slordigheid met de boekhouding, werd later moslim, en is nu verkiesbaar voor de islamitische Partij van de Eenheid. Richard de Mos en Paul ter Linden zijn een eigen partij begonnen.

Overal is weleens gedoe, zegt de Duindorpse ondernemer. „Dat is toch normaal? Maar bij de PVV wordt het extra uitgelicht.”

Ook Leon, die zich omschrijft als ‘medewerker in het technisch onderhoud’, heeft daar begrip voor. Wilders moet zijn raadsleden immers „overal vandaan trekken”. Maar kun je een partij die intern zo verdeeld is wel vertrouwen? „Ik vertrouw die politici geen van allen”, zegt Leon. „Ook van de PVV niet. Maar dan stem ik op degene die me het meeste aanspreekt.”

De PVV-organisatie is niet stabiel, weet ook Danny. „Maar ze hoeven voor mij niet aan de macht te komen. Als ze maar inspraak hebben.”

En als de PVV maar weinig gedaan kon krijgen in de raad, doordat slechts een paar moties werden aangenomen, laat dat alleen maar zien dat de andere partijen niet willen samenwerken met de PVV. „Ze zijn allemaal bang”, zegt de ondernemer. Hij begrijpt dat de partij daardoor weinig invloed kan hebben. „Mijn stem gaat waarschijnlijk teniet. Maar dat heb ik liever dan dat ik op iemand stem terwijl ik er niet achter sta.”