Gemeenten willen met loktiener drankverkoop kunnen toetsen

Gemeenten willen gebruik kunnen maken van mysteryshoppers bij handhaving van het alcoholbeleid. Dat blijkt uit een inventarisatie van het Trimbos-instituut bij 25 gemeenten.

De inzet van jonge mysteryshoppers, ook wel ‘loktieners’ genoemd, is verboden. Door jonge drankkopers in te zetten, kunnen gemeenten efficiënter controleren of alcoholverstrekkers zich houden aan de leeftijdsgrens van 18 jaar, stelt het kennisinstituut voor onder meer verslavingszorg.

Volgens onderzoeker Joost Mulder van het Trimbos-instituut worden gewone toezichthouders te vaak meteen herkend. „Vooral in kleine gemeenten weten cafémedewerkers wie de toezichthouders zijn. Als die bij de deur al herkend worden, kunnen zij nooit goed hun werk uitvoeren.” Hun leeftijd is vaak een bijkomend probleem „Als op vrijdagavond een café volstaat met jongeren, valt een oudere toezichthouder meteen op. Bij jonge mysteryshoppers niet.”

Gemeenten zijn vorig jaar zelf verantwoordelijk geworden voor handhaving van het alcoholbeleid. Volgens de Drank- en horecawet moeten ze per 1 juli een preventie- en handhavingsplan voor alcohol hebben vastgesteld. Mulder: „We deden het onderzoek omdat we verwachtten dat gemeenten ontzettend achter zouden lopen met de aanpak. Dat viel mee. Veel gemeenten hadden al concrete plannen.”

Uit de rondgang is gebleken dat gemeenten vooral mikken op toezicht en educatie, zoals voorlichting op scholen. Volgens het Trimbos-instituut komen er dit jaar zo’n 400 mensen bij om de handhaving van Drank- en horecawet te controleren. Zij gaan vooral controleren op leeftijd. Een gemeente van 100.000 inwoners heeft één toezichthouder nodig en is daar jaarlijks 75.000 euro aan kwijt. In combinatie met educatie zou zo’n gemeente er twee ton aan kwijt zijn, volgens het Trimbos-instituut.

Afgelopen januari kwam de gemeente Utrecht in opspraak door het inzetten van loktieners. Een woordvoerder van de gemeente liet toen weten dat het „juridisch gezien” kan. Koninklijke Horeca Nederland begon naar aanleiding van de loktieners een onderzoek. Volgens de brancheorganisatie was sprake van uitlokking.