De deal tussen Fred Teeven en de drugscrimineel

Staatssecretaris Fred Teeven is in opspraak geraakt over een deal die hij in 2000 als officier van justitie sloot // Bijna niemand was op de hoogte van de overeenkomst // Vandaag spreekt de Kamer over de zaak

Fred Teeven in mei 2006, in zijn functie als officier van justitie. Foto ANP

Dinsdagavond in Nieuwsuur, twee dagen later een Kamerdebat. Het kan snel gaan. De Tweede Kamer houdt vanmiddag een debat over de omstreden deal die staatssecretaris Fred Teeven (Justitie, VVD) in 2000 als officier van justitie heeft gesloten met de drugscrimineel Cees H. De VVD-fractie wil weten of de destijds geldende wet- en regelgeving „in acht is genomen”.

Nog voor het debat moet minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) 94 schriftelijke vragen van de Kamer beantwoorden. De antwoorden moeten uiterlijk vandaag om 12.00 uur binnen zijn. Naar aanleiding daarvan kan de Kamer nog besluiten het debat uit te stellen naar dinsdag, als er meer tijd nodig is om de antwoorden te bestuderen.

Zes vragen over de zaak.

Waarom is Teeven in opspraak geraakt?

Bij de deal die hij veertien jaar geleden sloot met drugshandelaar Cees H. zou zo’n vijf miljoen gulden zijn witgewassen. De details over deze geheime schikking werden dinsdag onthuld in Nieuwsuur.

Teeven was destijds officier van justitie in Amsterdam. Hij sprak met Cees H. af dat geld dat deze veroordeelde hasjhandelaar op bankrekeningen in Luxemburg had staan, zou worden overgeboekt naar een Nederlandse rekening. Hij moest 750.000 gulden als schikking aan de staat betalen. De rest mocht hij houden. Volgens zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers betekende dit dat de nu 61-jarige Cees H. – die fortuin vergaarde in de internationale handel in hasj – 5 à 6 miljoen gulden overhield. Hij zei dit in Nieuwsuur.

Waarom werd deze deal gesloten?

Binnen het Openbaar Ministerie (OM) valt te vernemen dat justitie beslag had laten leggen op het geld van H. in Luxemburg, maar niet in staat was te bewijzen dat dit drugsgeld was. Hierdoor was ontneming niet mogelijk. Het zou om ongeveer 2 miljoen gulden gaan.

Door deze schikking ontving de staat in ieder geval nog 750.000 gulden. Het bedrag van 2 miljoen staat ook in een brief die toenmalig minister Korthals van Justitie (VVD) in 2002 aan de Kamer stuurde.

Wie werden er ingelicht over de afspraak?

Deel van de schikking was dat partijen „volstrekte geheimhouding” betrachtten tegenover media en Belastingdienst.

Ook het College van procureurs-generaal was niet op de hoogte. Dato Steenhuis, toen verantwoordelijk voor alle ontnemingen bij criminelen, zei in Nieuwsuur dat de deal nooit zou zijn goedgekeurd als het college op de hoogte was geweest. De deal is ook ondertekend door plaatsvervangend hoofdofficier Ben Swagerman.

Volgens advocaat Kuijpers was er geen sprake van een deal in ruil voor informatie van Cees H. over andere criminelen.

Zit Teeven fout?

Volgens emeritus hoogleraar belastingrecht Jaap Zwemmer had de fiscus nooit buiten de deal mogen worden gehouden. „Er is hier sprake van een schikkingsovereenkomst tussen het OM en een belastingplichtige. Daarin is expliciet opgenomen dat er geen mededelingen worden gedaan over de inhoud aan de Belastingdienst. Dat is een clausule die nooit gesloten had mogen worden. Dat is in strijd met alle regels van de rechtsstaat.”

Volgens de Rotterdamse hoogleraar belastingrecht Guido de Bont is mogelijk sprake van „medeplichtigheid bij het verhullen van belastingfraude”.

Opstelten zegt dat de top van het OM „met deze schikkingsovereenkomst heeft ingestemd. De schikking was in lijn met de geldende wet- en regelgeving.”

Vandaag is het Kamerdebat. Wat wil de oppositie?

Antwoord op vragen, vanzelfsprekend. Of zoals GroenLinks-Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren gisteren zei, „grote hoeveelheden opheldering”. Is alles destijds volgens de regels verlopen, of had officier van justitie Teeven vóóraf toestemming aan de top van het Openbaar Ministerie moeten vragen over zo’n deal? En is het officieren van justitie toegestaan om de fiscus buiten zo’n overeenkomst te houden?

Niet te vergeten: het is en blijft verkiezingstijd. Als blijkt dat Teeven destijds alles volgens de regels heeft gedaan, heeft de oppositie in elk geval weer even kans gehad zich te profileren. Zo zal GroenLinks bijvoorbeeld gaan pleiten voor hoorzittingen in de Tweede Kamer met bewindspersonen, voordat zij aantreden.

Kan Teeven (VVD) op steun van coalitiepartner PvdA rekenen?

Ja. In eerste instantie is niet relevant dat het officier van justitie Teeven was die deze deal heeft gesloten, zegt Tweede Kamerlid Jeroen Recourt van de PvdA. „Pas als blijkt dat er zaken toen niet klopten, zou dat ertoe doen.”

Coalitiepartijen PvdA en VVD willen beide hoofdzakelijk weten of de overeenkomst tussen het OM en Cees H. volgens de toen geldende regels is verlopen. Wat de coalitie betreft zal Teeven vandaag niet op stel en sprong naar de Kamer hoeven komen – minister Opstelten is verantwoordelijk voor het Openbaar Ministerie.