Vanavond staat-ie gezellig uit

De anti-smartphone-beweging groeit wereldwijd // In het Rotterdamse BAR mag de telefoon niet mee naar binnen //„Blijkbaar beginnen de nadelen zwaarder te wegen dan de voordelen”

foto nrc fotodienst

Een paar momenten zijn lastig. Het onvermijdelijke ogenblik waarop je eetdate naar de wc gaat. Die keer dat je niet meer op de betekenis kunt komen van het woord cilantro, dat op de menukaart staat. En, in het geval van Juultje (20) en Lotte (19), het moment waarop je normaal je eten zou fotograferen en Instagrammen.

De twee vriendinnen hebben gegeten in het Rotterdamse BAR tijdens de zogeheten No Phub Club, een avond waarop het gebruik van de mobiele telefoon verboden is en klanten 3 euro korting krijgen op hun eten als ze hun telefoons aan de bar inleveren. Juultje en Lotte beviel de telefoonloze avond prima. Normaal kletsen ze ook heel veel, maar deze keer werden ze niet afgeleid door oplichtende schermpjes. Toen de ander naar de wc ging, moesten ze zich inhouden, maar de wachttijd bleek ook zonder telefoon te overbruggen.

De No Phub Club is in het leven geroepen door BAR-oprichter Kris Volksgeluk. Hij kwam op het idee om een telefoonvrije avond te introduceren nadat hij zelf een weekend – op verzoek van zijn vriendin – zijn mobieltje had thuisgelaten. De wetenschap dat het ding niet in z’n zak zat, gaf hem naar eigen zeggen „enorm veel rust”. Hij had meer aandacht voor de mensen om hem heen, kon zich beter concentreren op de gesprekken die hij voerde en merkte opeens hoeveel onrust de „constante vibraties van nieuwe berichten” eigenlijk creëren.

Weer online googlede hij wat naar het onderwerp en kwam op de Amerikaanse term ‘phubbing’ uit. Ofwel, de handeling om iemand in een sociale omgeving te ‘snubben’ (negeren) door op je mobiele telefoon te kijken in plaats van op te letten. „Blijkbaar leeft het en beginnen de nadelen van dat ding bij meer mensen voor het eerst zwaarder te wegen dan de voordelen”, zegt Volksgeluk.

De No Phub Club past in een wereldwijde trend. In Abu Gosh, een stad net buiten Jeruzalem, biedt een restaurant klanten 50 procent korting op hun eten als ze de hele avond hun telefoon in hun zak laten. Een restaurant in Los Angeles geeft er 5 procent korting voor.

Geen food porn selfies, a.u.b.

In Frankrijk heeft een groep bekende chef-koks zich onlangs uitgesproken tegen de z ‘food porn selfies’ – de hipstertrend waarbij ieder gerecht wordt gefotografeerd en op sociale media geplaatst. Al die foto’s op Instagram zou de verrassing voor toekomstige klanten wegnemen en het kopiëren van gerechten makkelijker maken. En „een foto op de gemiddelde smartphone geeft niet het beste beeld van mijn werk”, vindt chef-kok Gilles Goujon, wiens restaurant drie Michelinsterren heeft. Ook leidt het constant fotograferen af van de zorgvuldig gecreëerde ‘eetervaring’.

De tegenreactie op het excessief gebruik van de smartphone beperkt zich niet tot de restaurants. Muziekblad NME noemde het verbod op fotografie en filmen met telefoons tijdens concerten ‘een van de grootste muziektrends van 2013’. Artiesten als Björk, Arcade Fire, She & Him, Prince en Yeah Yeah Yeahs verzochten in 2013 hun fans vriendelijk de show live en „niet via een klein schermpje” te bekijken. Of zoals de Yeah Yeah Yeahs het verwoordden: „Put that shit away!”

Flyers met vergelijkbare boodschappen hangen op de dansvloer tijdens de hippere feestjes in Brooklyn, New York. Op de dansvloer dans je, foto’s maken en je telefoon checken doe je maar daarbuiten.

Club Output in Williamsburg haalde onlangs The New York Times met een algeheel verbod op fotografie. Dat de uitbaters het menen, blijkt uit de verhalen op recensiesite Yelp van klanten die hun foto’s moesten wissen van strenge beveiligingsmannen. Volgens de krant vindt Output een gezamenlijke muziekervaring belangrijker dan het maken van selfies.

Bierhouder verstoort het signaal

Zelfs grote merken hebben de anti-smartphone-beweging ondertussen opgepikt. Het Braziliaanse biermerk Polar ontwikkelde een bierhouder die op anderhalve meter omtrek het telefoonsignaal verstoort, zodat mensen weer praten terwijl ze een biertje drinken. En Coca- Cola sprong vorige maand in op de trend met een reclamespotje voor een ‘social media guard’, een soort hondenkraag die mensen ervan weerhoudt om naar hun telefoon te kijken. Het reclamefilmpje werd al bijna zeven miljoen keer bekeken.

Of een gebrek aan oplichtende telefoons de gesprekken beter maakt, durft klant Christian (36) na een avondje No Phub Club niet te zeggen. „Je merkt vooral hoe vaak je eigenlijk naar je telefoon grijpt om iets op te zoeken”, zegt hij.

Christian heeft met twee vrienden zojuist in BAR gegeten en krijgt samen met de rekening ook zijn telefoon terug. Terwijl zijn vrienden checken wat ze hebben gemist, maakt hij snel een foto van het ‘no-phub’-bordje aan de muur. Normaal gesproken had hij het waarschijnlijk direct online gezet. Nu heeft hij het fotootje alleen even snel doorgestuurd naar een collega die hem over het ‘phubbing-fenomeen’ vertelde. Dat hij dit stiekem onder tafel doet, lijkt na een avond No Phub Club niet meer dan fatsoenlijk.

Na een paar uur zonder voelt die smartphone opeens een beetje asociaal.

    • Anke Meijer