ING stapt als eerste over de grens

Kan een bank het vertrouwen van haar klanten houden als adverteerders diens bankafschriften mogen meelezen? Is ook Big Bank Watching You? Deze fascinerende mogelijkheid gaat de ING Bank het komend jaar verkennen in een gecontroleerde proef met enkele duizenden klanten, die daarvoor expliciet toestemming gaven.

Deskundigen denken dat banken met de gegevens over het digitale gedrag van hun klanten straks méér willen doen. Overal in het digitale domein groeien immers collecties gegevens die antwoorden bevatten op vragen die nog niet eens zijn gesteld. Wat ooit function creep was, is op de vrije markt stilletjes veranderd in function pressure. Bedrijven met de minste scrupules benutten het eerst de nieuwe mogelijkheden, voordat anderen de commerciële voordelen ervan incasseren.

ING stapt in de bancaire wereld als eerste over deze grens. Vanuit begrijpelijke motieven overigens. De bank vermoedt dat de klant er behoefte aan heeft en ermee gediend is. En omdat haar klanten van de toekomst, die online opgroeiden en vertrouwd zijn met een volledig transparant bestaan, daar niet van opkijken. Sterker, dat zullen verwachten van een digitale dienstverlener.

Google past de advertenties al aan op het individuele zoekgedrag. Zelfs uit uw zoektermen destilleert Google al voorkeuren waarop het uw resultaten individueel aanpast. Dit fenomeen heet de filter bubble. Het leidt tot zoekresultaten op maat, per individu.

Op internet aangesloten tv’s onthouden uw kijkgedrag en geven dat door. De onlineboekhandel weet wat u graag leest: ‘Anderen die dit boek kochten waren ook geïnteresseerd in...’ Het blijkt voor veel onlinewinkels een geduchte omzetversterker. Op termijn eindigen we allemaal stijf bevroren in onze eigen voorkeuren, dan wel verstrikt in de filter bubble. Als we niet oppassen tenminste.

En zolang toestemming geven nog vrijwillig is. Dat is een kritisch punt, waaraan strikt de hand moet worden gehouden. Dat een bank deze dienst wil aanbieden hoeft niet dus te verbazen. De ING Bank denkt dat een groeiende groep klanten er inderdaad wat aan heeft. De bank mag dat onderzoeken. De bank ervaart de gemiddelde Nederlander als financieel ‘onbewust onbekwaam’.

In Het Financieele Dagblad, dat maandag het nieuws bracht, legt ING een verband met de afbouw van de verzorgingsstaat. De burger moet straks meer zelf doen en dus bewuster gaan kiezen. Als de bank uit zijn betaalgedrag conclusies mag trekken of er adviezen bij wil geven, dan levert dat geld op. Voor beide. Zolang de burger daar inderdaad bewust voor kiest, is er niks op tegen. U moet het dus helemaal zelf weten. Maar ons lijkt het (nog) niks.