Hoop maakt bij familie plaats voor frustraties

Chinese autoriteiten voeren druk op Maleisische autoriteiten op om zoektocht te intensiveren, Chinezen vragen ook eigen overheid om meer te doen.

Een lid van de Indonesische marine, gisteren boven zee tussen Thailand, Indonesië en Maleisië. Foto Reuters

Ieder uur, dag en nacht, tikt Xue Yalian, een QQ-tekstberichtje naar haar man Wang Yonghui die aan boord is van de vermiste Boeing 777 van Malaysia Airlines. „Waar ben je? Antwoord als je dit leest. Wij zijn in Beijing.”

Bijna vier dagen nadat vlucht MH370 van de radar verdween, is haar man, een Chinese bouwvakker die in Singapore werkt, curieus genoeg nog steeds online. De hoop dat hij een keer antwoord geeft is nog niet vervlogen. Hoop die gepaard gaat met enorme frustraties.

Gek worden zij en haar familie van het wachten op nieuws in het Beijingse Lido Hotel, onderkomen van familieleden van de 153 Chinese passagiers. „Zij vertellen ons helemaal niets. Alles wat wij weten is uit de media en die weten het ook niet. En waarom doen onze leiders niet meer om onze familieleden te vinden?”, zegt Xue Yalian in een kort telefoongesprek.

De lerares uit Dingzhou in de provincie Hebei heeft samen met honderd andere familieleden van MH370-passagiers een petitie ondertekend en Malaysia Airlines gevraagd om „de waarheid” te vertellen en aan de Chinese leider Xi Jinping om „het probleem” op te lossen.

Vrijwel onmiddellijk na publicatie van de petitie op sociale media voerden de Chinese autoriteiten gisteren de druk op de Maleisische autoriteiten op om de zoektocht naar MH370 te intensiveren en de Chinese families beter te informeren.

„De autoriteiten in China staan onder grote publieke druk om het vliegtuig te vinden. In de media wordt er stevige kritiek geuit op de manier waarop de Maleisische autoriteiten het onderzoek aanpakken”, zegt de dr. Ralf Emmers die verbonden is aan de S. Rajatatnam School of International Studies in Singapore.

De Chinese publieke opinie vindt al jaren dat de autoriteiten te weinig doen om Chinezen in het buitenland te helpen. De druk en belangen zijn zo groot dat China de strijd om de zeggenschap over de eilandjes, koraalatollen, gasbellen en olievoorraden in de Zuid-Chinese Zee even heeft opgeschort.

Emmers, die gespecialiseerd is in kwesties die de Zuid-Chinese Zee betreffen, zegt ‘verrast’ te zijn door de snelheid waarmee de samenwerking tussen de marines van China, Vietnam, Filippijnen, Indonesië, Singapore, Maleisië en de Verenigde Staten op gang is gekomen. Als gevolg van de oplopende spanningen rondom de Zuid-Chinese Zee bestond er geen samenwerkingsplan. Er is ook nooit geoefend voor een dergelijke calamiteit.

„Er wordt vooralsnog redelijk goed samengewerkt terwijl er geen goede afspraken waren gemaakt”, zegt Emmers. „Dat was wel anders in november vorig jaar, toen de Filippijnen werden getroffen door de supertyfoon Haiyan. China had oorlogsschepen in de buurt, maar die leverden pas laat hulp aan de getroffen eilanden Leyte en Samar.

De Belgische academicus verwacht overigens niet dat er sprake zal zijn van een blijvend effect. „De nationalistische gevoelens in China, Vietnam en de Filippijnen zijn net als de belangen te groot en de ruzies over de landsgrenzen heen te hevig om zo maar te begraven”, zegt Emmers.

In het Beijingse Lido Hotel vraagt An Wenchao (66), een gepensioneerde ingenieur van het leger, zich af waarom de Chinese marine niet op nog grotere schaal wordt ingezet. Zijn 62-jarige echtgenote Wenlan, een schilderes en kalligrafe, is aan boord van het vermiste toestel. Zij maakte deel uit van de groep kunstenaars wier werk in Kuala Lumpur wordt geëxposeerd. „Zij was zo trots dat zij voor het eerst met haar prachtige werk mee mocht doen aan een tentoonstelling”, zegt An die zijn vrouw voor het laatst sprak vlak voordat zij in de Maleisische hoofdstad aan boord ging van het vliegtuig.

De roep om de Chinese deelname te vergroten vertaalt zich in het rekalibreren van de Chinese satellieten die op het moment dat de Boeing 777 van de radar verdween niet op dat gebied waren gericht. Ook zal de vergeleken met de buurlanden superieure Chinese vloot worden uitgebreid nu de zoektocht zich verplaatst van de Zuid-Chinese Zee naar de Straat van Malakka en verder naar het westen met alle complicaties van dien. De Andamanse Zee is dieper dan de Golf van Thailand en stroming kan wrakstukken naar de Indische Oceaan met dieptes van duizenden meters voeren.

En, zegt Emmers: „In de buurt van de Straat van Malakka heb je niet alleen te maken met de nu betrokken landen, maar ook met belangrijke gebruikers van de zeeroutes zoals India en de Verenigde Staten. Die willen invloed; de VS in het bijzonder, want de Boeing 777 is een Amerikaans toestel en de VS willen het vrije zeeverkeer beschermen.”

De families in het Beijingse vijfsterren Lido Hotel beginnen het vertrouwen te verliezen – voor zover zij dat hadden – dat het toestel met inzittenden wordt gevonden. Sommigen kunnen niet langer wachten en zijn naar de Maleisische hoofdstad gereisd om ‘dichterbij’ te zijn.

Meneer An vertrekt vanavond naar Kuala Lumpur omdat hij naar het geëxposeerde werk van zijn vrouw wil kijken. Net als alle andere familieleden van Chinese passagiers heeft hij het aanbod van Malaysia Air om zijn vlieg- en verblijfkosten te betalen afgewezen. „Ik ben niet geïnteresseerd in hun geld, ik wil dat mijn vrouw terugkomt.”