Waarom zulke lage, zware stemmen op de radio?

Ria Wolf luistert veel naar de radio, met name naar Maartje van Weegen op Radio 4. „Waarom gebruiken radiopresentatoren toch zo’n zware, omfloerste stem?”, vraagt ze zich af.

Een klassieke radiostem heeft een prettig, vol timbre. Een warmronde klank, waar je eindeloos naar kunt luisteren. En dat zijn lage stemmen. Waarom? „Het is eigenlijk heel simpel”, vertelt Q-Music programmadirecteur Iwan Reuvekamp. Hij selecteert dj’s op basis van ingezonden demo’s. „Hoge stemmen zijn irritant.”

„Als ik zo klink”, hij zet een schelle piepstem op, „dan neem je veel minder van me aan dan als ik” (met lage, zware stem) „zo... klink.” Dat zie je volgens hem terug in de natuur: een machtig dier imponeert met een zwaar geluid. Daarom is het voor vrouwen moeilijker om radio-dj te worden, zegt Reuvekamp. En hebben de meeste vrouwelijke presentatoren, zoals Maartje van Weegen, een opvallend lage stem.

Tot halverwege de jaren 90 werden dj’s vooral geselecteerd op hun stemgeluid. „Dan maakte het minder uit wat je zei, als het maar lekker en gewichtig klonk. Dat is nu niet meer zo”, vertelt Jurre Bosman, programmaleider van Radio6 Soul en 3FM. „Tegenwoordig is persoonlijkheid belangrijker. Een mooie stem is een pré, maar neem Giel Beelen – de nieuwe generatie dj’s heeft geen klassieke, sonore radiostem.” Reuvekamp: „Ze zouden in de jaren 80 bij hun auditie zijn uitgelachen.”

Dat kan zijn, maar toch klinken hun stemmen altijd vol en diep op de radio. Er wordt in de moderne radiostudio dan ook één en ander aan het geluid gedokterd. Al het geluid gaat door een zogeheten ‘geluidsprocessor’. Die zorgt dat de balans goed is en maakt de stemmen krachtiger, warm en goed verstaanbaar. Op die manier heeft elke zender een ‘eigen’ geluid. Bosman: „Maartje van Weegen zou bij 3FM bijvoorbeeld weer iets anders klinken dan op Radio 4.”

Ook de microfoon is bepalend voor het stemgeluid. Die van 3FM is ooit door Michael Jackson gebruikt om het nummer Thriller in te zingen. „Dan kun je er toch van uitgaan dat hij goed klinkt”, vindt Bosman.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl

    • Thomas Rueb