Een gehandicapte vrouw helpen kost een werkloze geld

De werkloze Ans wil de verstandelijk gehandicapte Tineke af en toe meenemen voor een kop koffie // Dat mag niet van het UWV want dat is arbeidsverdringing // „Zo veel gedoe. Om drie uurtjes.”

Drie uurtjes, tussen de middag, op donderdag. Even met de auto ergens een kopje koffie drinken, wat bijkletsen. Meer wilde Ans Leeuw (57) niet doen met Tineke, een verstandelijk gehandicapte vrouw van begin zestig die wegens privacyredenen niet met haar achternaam in de krant wil. Al zeventien jaar kennen ze elkaar. Tineke was een cliënt in zorggroep ’s Heeren Loo in Den Helder. Daarnaast werkte ze daar in het personeelsrestaurant. Leeuw was de leidinggevende in dat restaurant. Totdat ze op 1 januari werd ontslagen vanwege de bezuinigingen in de zorggroep.

Niet alleen zat Leeuw nu thuis. Ook haar contact met Tineke ging verloren. Zeventien jaar lang maakten zij een praatje met elkaar in het restaurant.

Het UWV geeft geen toestemming

Om Tineke af en toe te blijven zien en een leuk uitstapje met haar te maken, deed ze een verzoek bij uitkeringsinstantie UWV. Als een werkloze als Leeuw Tineke mee op pad wil nemen moet ze van het UWV toestemming krijgen voor vrijwilligerswerk.

Het verzoek werd afgewezen. Leeuw mocht Tineke niet meer meenemen. Tot woede van Tineke, die niet kan begrijpen waarom ze Leeuw niet meer kan zien. Het UWV controleert alle aanvragen voor vrijwilligerswerk en kan korten op de uitkering bij overtreding. Na ophef over een artikel in De Telegraaf waarin het UWV kritiek kreeg op de strenge toetsing, stelde minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vorige week dat de regels van het UWV op de schop mogen.

Het is arbeidsverdringing

De organisatie stelt nu regels aan vrijwilligerswerk. Zo mag er geen vergoeding krijgen, mag je hetzelfde werk niet eerder betaald hebben verricht en moet het werk voor een kerk, moskee of maatschappelijke organisatie gebeuren. Mensen met bepaalde uitkeringen, onder wie WAO’ers, hebben geen meldverplichting.

Leeuw dacht aan alle regels te hebben voldaan. Haar werkmap ligt netjes ingebonden op tafel. Ze bladert door de papieren en wijst naar de afwijzing van het UWV. In een reactie stelde de uitkeringsinstantie dat Leeuw met haar vrijwilligerswerk het werk van andere mensen kan inpikken. Arbeidsverdringing dus.

„Onzin”, zegt Leeuw. „Ik snap ook wel dat wanneer ik haar kamer stofzuig ik werk overneem, maar Tineke even meenemen voor een kop koffie is niemands werk. Sterker nog, bij ’s Heeren Loo zijn ze hartstikke blij met me.” Dat bevestigt ook de regiodirecteur.

Leeuw is niet de enige die is teruggefloten. In Den Helder heeft de lokale D66-afdeling een meldpunt geopend voor werklozen die van het UWV geen vrijwilligerswerk mogen uitvoeren. De afgelopen twee weken kreeg het meldpunt 37 meldingen binnen. Vooral in de zorg worden veel mensen afgewezen.

Ook Hanneke Tuit, eveneens uit Den Helder, werd afgewezen. „Na mijn ontslag als verkoopmedewerker bij een kledingwinkel ben ik in het plaatselijke ziekenhuis wat extra aandacht aan zieke kinderen gaan geven.” Ze werd afgewezen. „En dat terwijl mijn vrijwilligerswerk ervoor zorgde dat het ziekenhuis mij op een interne sollicitatie wees.”

Haar vrijwilligerswerk in het ziekenhuis kon haar daar aan een administratieve functie helpen. Ook al werd ze niet aangenomen, ze vond de sollicitatie bemoedigend.

Zo veel gedoe om drie uurtjes

Leeuw verwachtte niet dat er een afwijzing zou kunnen komen. Vanwege de zorgbezuinigingen dacht ze dat er juist vrijwilligers nodig zijn. Ze wilde een vrijwilligerscontract tekenen om verzekerd te zijn. Als er dan in haar bijzijn iets zou gebeuren met Tineke zouden een hoop problemen kunnen worden voorkomen.

Daarnaast meldt de uitkeringsinstantie op haar website dat vrijwilligerswerk in een bejaardentehuis tot de opties behoort. Leeuw vroeg het UWV wat het verschil dan was met haar verzoek. „Op een bezwaarschrift dat ik stuurde kreeg ik de reactie dat ik naar een hoorzitting kon komen. Om zo’n simpele vraag!”

„Ik ging vol energie weg met het idee een nieuwe baan te zoeken en me ondertussen nuttig te maken met vrijwilligerswerk. Nu doe ik dat een beetje op de tennisvereniging. Dat mag dan wel.”

Ze zucht. „Zo veel gedoe. Om drie uurtjes. Ik ben er nog steeds boos om.”

    • Tim Wagemakers