Klokkenluider Snowden heeft geen spijt van lekken NSA-data

Edward Snowden werd gisteren geïnterviewd op SXSW in Texas. „De Amerikaanse overheid heeft geen idee van wat ik weet.”

Edward Snowden, gisteren via videoverbinding present op SXSW.

Geen boekenkast, schilderij of uitzicht op een Moskouse buitenwijk, maar een projectie van de eerste regels van de Amerikaanse grondwet. We the people. Voor die achtergrond hield Edward Snowden gisteren zijn eerste optreden voor een groot publiek sinds hij duizenden documenten aan belastend materiaal lekte over de Amerikaanse inlichtingendienst NSA en andere buitenlandse diensten.

Snowden gaf gisteren een openbaar interview tijdens het technologie- en mediafestival South By Southwest (SXSW) in Austin, Texas. Hij was daar niet in levenden lijve. Snowden houdt zich sinds vorig jaar zomer schuil in Moskou en sprak via een videoverbinding. „Ik heb een eed gezworen dat ik de grondwet zou verdedigen”, stelde de oud-NSA-medewerker. „Maar ik zag dat de NSA de grondwet op grote schaal geweld aandeed. Dat moest de wereld weten.”

Het maakte van Snowden een banneling. Net als twee andere belangrijke sprekers de afgelopen dagen op SXSW, Glenn Greenwald en Julian Assange. Beiden spraken ook via een soms haperende videoverbinding.

Een paar uur na Snowden sprak de Amerikaanse journalist Greenwald vanuit Brazilië. Voor The Guardian onthulde Greenwald met hulp van Snowden dat de NSA en andere diensten systematisch alle burgers in de gaten houden en hulp krijgen van grote internetbedrijven. Greenwald vertelde onder meer dat hij nog maar op de helft is van alle onthullingen die in de vele documenten van Snowden zitten. „Maar dat gaat niet zo snel; het vereist veel onderzoek.” Greenwald zette zich af tegen WikiLeaks. Híj zet informatie niet zo maar online, omdat dat individuen in gevaar kan brengen. Greenwald blijft samenwerken met andere media, zoals NRC Handelsblad, ook al heeft hij nu zijn eigen podium in de vorm van de website The Intercept, onderdeel van First Look Media van miljardair en eBay-oprichter Pierre Omidyar.

Edward Snowden zei gisteren dat hij geen spijt heeft van het lekken. Hij was aanvankelijk bang dat zijn onthullingen weinig aandacht zouden krijgen, maar is nu tevreden over het debat dat de NSA-onthullingen hebben losgemaakt. Zonder Snowden, stelde een van de interviewers, zouden de grote internetbedrijven de veiligheid van hun systemen en diensten niet hebben verbeterd. Snowden kreeg er aan het eind een staande ovatie voor.

Persoonlijke vragen stelde de interviewers gisteren niet. Hoe Snowden woont in Moskou bijvoorbeeld en hoe het voelt om zijn familie niet te kunnen zien, bleef onbekend. In plaats daarvan had Snowden een duidelijke boodschap aan het SXSW-publiek, onder wie veel computertechnici. Snowden riep de internetgemeenschap op zich veel meer in te zetten voor beveiliging van het dataverkeer op het net. „Zodra encryptie, het versleutelen van informatie, verbetert wordt het voor diensten als de NSA veel te duur om iedereen te volgen.”

Encryptie wérkt, aldus Snowden, ook al zet de NSA al jaren forse druk op computerbedrijven om inferieure vormen van beveiliging tot de wereldwijde standaard te maken. „De NSA ondermijnt onze digitale veiligheid. Dat schaadt gewone gebruikers. Niet alleen tegenover de overheid, maar ook tegen identiteitsdieven, spionnen en andere criminelen.”

Gebruikers moeten volgens Snowden beter nadenken over hun veiligheid. Zelf versleutelt hij al zijn communicatie. „De Amerikaanse overheid investeert veel tijd en geld om meer te weten te komen over de documenten die ik bezit en mijn contacten met journalisten. Ze hebben geen idee.”