Janoekovitsj roept leger op tot verzet

Oud-president Janoekovitsj roept de krijgsmacht op tot insubordinatie. De NAVO heeft besloten verkenningsvluchten in de regio uit te voeren.

Ook kinderen worden betrokken bij de Russische inzet op de Krim. Bij een betoging, gisteren in Moskou, dragen ze hesjes met de tekst ‘Moederland! Vrijheid!’ Foto Reuters

Onder auspiciën van Rusland heeft de afgezette president Viktor Janoekovitsj de Oekraïense krijgsmacht vandaag opgeroepen tot insubordinatie tegenover de nieuwe regering in Kiev. Volgens Janoekovitsj is ze in handen van „ultranationalisten en fascisten” die met hulp van „zwarte krachten uit het Westen” een gewelddadige machtsgreep pleegden. 

Op een persconferentie vanmorgen in de Russische stad Rostov a/d Don spoorde Janoekovitsj de Oekraïense „soldaten en officieren” aan om „de misdadige bevelen van deze regering” niet op te volgen. Met deze openlijke oproep tot hiërarchische ongehoorzaamheid probeert Janoekovitsj, die zichzelf nog steeds beschouwt als de legitieme „president en opperbevelhebber”, de krijgsmacht in het internationale conflict over Oekraïne te trekken.

Janoekovitsj hoopt wellicht dat zijn appèl tot insubordinatie het militaire apparaat kan doen splijten. Tot een paar weken geleden stelde de krijgsmacht zich „neutraal” op in het conflict tussen president Janoekovitsj en de oppositie. Maar door de Russische invasie is de territoriale integriteit van de Oekraïense staat in het geding. De legerleiding kan zich sinds tien dagen geen neutraliteit meer veroorloven en heeft zich, op een enkele officier na, ook niet neergelegd bij de bezetting van de Krim. Volgens Janoekovitsj is de Russische annexatie van de Krim de schuld van Kiev. De voortvluchtige president, die er geen geheim van maakte dat het „niet goed met hem gaat”, beantwoordde geen vragen.

Terwijl het parlement op de Krim ook vandaag weer onomkeerbare stappen richting annexatie door Rusland zette, is het diplomatieke verkeer tussen het Westen en Rusland grotendeels tot stilstand gekomen. Frank Walter Steinmeier en Laurent Fabius, de Duitse en Franse ministers van Buitenlandse Zaken, hebben vandaag aangekondigd dat de Europese Unie sancties zal nemen als Moskou niet inbindt. Gisteren wees, John Kerry, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, een ontmoeting met zijn Russische collega Sergej Lavrov voorlopig van de hand. Kerry wil eerst zien dat Rusland afziet van militaire actie ten gunste van diplomatieke stappen.

De NAVO zelf gaat rond Oekraïne verkenningsvluchten uitvoeren. Het Noord-Atlantisch bondgenootschap heeft Awacs-vliegtuigen naar Polen en Roemenië gedirigeerd om daar in het luchtruim te surveilleren. De Awacs-vliegtuigen mogen de grens met Oekraïne en Rusland niet overschrijden.

    • Hubert Smeets