Janoekovitsj: krijgsmacht, volg bevelen regime niet op

De afgezette Oekraïense president Viktor Janoekovitsj tijdens zijn persconferentie van vandaag. Foto Reuters/ Maxim Sjemetov

De afgezette Oekraïnse president Viktor Janoekovitsj heeft in een persconferentie het leger opgeroepen de bevelen van het “illegitieme” regime te negeren. Een opmerkelijke opmerking, vindt onze buitenlandredacteur Hubert Smeets.

Janoekovitsj acht zichzelf nog steeds de opperbevelhebber van leger en de legitieme president. Smeets legt uit waarom zijn opmerking interessant is:

“Hij probeert de krijgsmacht in het conflict te trekken, terwijl die juist neutraal probeert te zijn. Hij richt zich tot het leger, net op het moment dat de troepen op de Krim te maken hebben met Russische invasietroepen.”

Maar is zo’n opmerking nu nog gevaarlijk, gaat deze iets uithalen?

“Geen idee, maar het is wel olie op het vuur. Hij maakt nog maar eens duidelijk dat hij niet echt zoekt naar een diplomatieke oplossing.”

‘Verkiezingen illegaal’

Janoekovitsj opende de persconferentie door te zeggen dat hij “nog leeft”, maar zich “niet goed voelt”. Dat komt door de situatie in het land. Hij is niet afgezet volgens de Oekraïense grondwet, herhaalde hij nog maar eens, en de verkiezingen die gepland staan voor 25 mei zijn illegaal en illegitiem. Hij vroeg het Westen of ze “blind” waren voor wat er in het land gebeurde.

“Zijn jullie vergeten wat fascisme is?”

Janoekovitsj werd op 22 februari door het parlement afgezet en sindsdien verkeert hij in het buitenland. De beslissing van het parlement volgde na enkele dagen waarin de protesten tegen de Oekraïense regering dodelijk waren geëscaleerd. Oleksandr Toertsjinov werd verkozen tot interim-president, protestleider en belangrijk oppositiefiguur Arseni Jatsenjoek werd later aangesteld als premier.

Het conflict in Oekraïne heeft zich de laatste weken verplaatst naar het overwegend etnisch Russische schiereiland de Krim. Er volgt nog een referendum over de aansluiting bij Rusland, maar vorige week sloot het schiereiland zich al per decreet aan bij het buurland. Oekraïne en het Westen achten het referendum, gepland voor 16 maart, niet legitiem.

Nieuwe sancties tegen Rusland zijn ophanden

Volgens de Franse minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius zouden er nog deze week nieuwe sancties kunnen komen tegen Rusland. Dat is allemaal afhankelijk van de reactie van Moskou op een voorstel om de situatie in Oekraïne te kalmeren, schrijft persbureau Reuters:

“Als ze positief reageren, dan zal John Kerry (de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, red.) naar Moskou gaan en in dat geval zijn de sancties niet per direct. Als ze niet antwoorden of er negatief op reageren, dan volgt er een serie sancties die op zijn vroegst al deze week zouden kunnen worden opgelegd.”

    • Frank Huiskamp