In stripvorm maken zij een parodie op strips

Een boek over strips, dat lees je natuurlijk het liefst in stripvorm // In stripsatire Misunderstanding Comics wordt uitgelegd wat er mis is met de stripindustrie // Zogenaamde ‘speciale’ edities bijvoorbeeld

Strips zijn een prachtig medium, maar er is wel het een en ander mis met de industrie eromheen. Dat is kort gezegd de boodschap van de makers van Misunderstanding Comics, een stripboek dat zijn eigen kunstvorm scherp becommentarieert en parodieert.

De titel is een verwijzing naar Understanding Comics van Scott McCloud, een standaardwerk over strips dat ruim twintig jaar geleden verscheen. Juist omdat Understanding Comics zelf een strip was, was het een geslaagde manier om de geschiedenis en evolutie van het stripverhaal uit te leggen. Dat doet Misunderstanding Comics ook, maar dan in de vorm van een parodie. Zo is de naam van de hoofdpersoon uit Misunderstanding Comics, Sketch McLoudmouth, een verwijzing naar de auteur van Understanding Comics. Het boek begint dan ook ‘met dank en excuses aan Scott McCloud’. De strip is tot stand gekomen dankzij een inzamelingsactie via crowdfundingplatform Kickstarter. De 222 donateurs worden met naam bedankt – en zoals hoort in een parodiërende strip belachelijk gemaakt (‘Hehe... suckers!’ aldus Sketch McLoudmouth.)

Net als Scott McCloud maken Tim Heiderich (tekst) en Mike Rosen (tekst en tekeningen) goed gebruik van het medium zelf om over strips te vertellen. Zo leggen ze het concept splash page uit door er een te tekenen. Een splash page heet zo wanneer een tekenaar de hele pagina gebruikt voor één tekening met meestal weinig tekst, in plaats van acht of negen losse stripvakjes. Door vijf pagina’s achter elkaar alleen splash pages te zetten, zie je meteen wat de auteurs bedoelen: dit is een behoorlijk luie manier van strips tekenen.

Gescheurde cape: citaat uit Superman

Wie al enige tijd strips leest, zal veel van de voorbeelden die de auteurs parodiëren herkennen. Meestal doet Mike Rosen dit subtiel, door bekende scènes uit strips in zijn tekeningen te ‘citeren’, zoals de gescheurde cape van Superman op een vlaggenstok, uit het verhaal waarin Superman overlijdt. Soms ook minder subtiel. Rosen tekent bijvoorbeeld ook een scène uit de film Memento na – waarin de hoofdpersoon voor de spiegel staat met geheugensteuntjes op de muur geplakt en op zijn lichaam getatoeëerd – om te verwijzen naar de moeilijke taak voor de striplezer die alles wil lezen.

Een van de grote problemen waar (nieuwe) striplezers mee te maken hebben, is dat veel verhalen al decennia bezig zijn. Net zoals je in briljante (maar daardoor ingewikkelde) tv-series tegenwoordig niet in kunt stappen in het derde seizoen, heb je als beginnend striplezer een grote achterstand. Zowel de verhalen van uitgeverij Marvel als van DC Comics spelen zich af in één universum: wat in de serie Avengers gebeurt, kan effect hebben op Spider-Man. ‘Hoe meer je aan dit enorme universum toevoegt, hoe meer lezers totaal verloren zullen zijn zonder encyclopedische kennis van de oude edities’, legt Sketch McLoudmouth uit. ‘Stripverzamelaars zijn gewend aan een oneindige stroom van comics die ze moeten kopen, dus waarom zou je die gewoonte niet uitbuiten?’ De onmogelijkheid om alles te lezen, verbeelden de auteurs door de comics in een Tetris-achtige omgeving naar beneden te laten dwarrelen.

Ook worden verzamelaars gek gemaakt met zogenaamde schaarste van strips. Om de prijs op te drijven, worden er strips uitgegeven waarbij een aantal ervan een andere voorkant hebben, bijvoorbeeld in het goud of met een hologram. Vooral in de jaren negentig verschenen veel van dit soort ‘speciale’ edities. In een opiniestuk dat deze maand werd gepubliceerd op de stripwebsite Bleeding Cool schreef Heiderich dat ‘wij striplezers moeten eisen dat variëteit iets anders betekent dan een verschillende cover’.

Toch gaan Heiderich en Rosen met hun cynisme soms wel kort door de bocht. Er zijn veel voorbeelden van strips met boeiende personages, originele tekenstijlen en vrouwen die meer zijn dan alleen een paar borsten. Dat het nog lukt om een vernieuwend soort strip op de markt te brengen, bewees onder meer Robert Kirkman met The Walking Dead. Ook Heiderich en Rosen zelf bewijzen met hun eigen strip dat er nog hoop is voor het medium.

Te koop via misunderstandingcomics.com (incl. bezorgen: € 23,-). Ook als pdf (€ 7,23), of via de app ComiXology (€ 8,99)

    • Peter Teffer