Wie matigt met eiwit leeft langer

Na vet en koolhydraten zijn nu eiwitten verdacht, in een gezond dieet.

Foto thinkstock

Eerst moesten we zo min mogelijk vet eten, en zo min mogelijk calorieën. Daarna moesten we de koolhydraten schrappen. En nu is er weer slecht nieuws over eiwitten: meer eiwit in de voeding betekent een slechtere gezondheid en een kortere levensduur. Dat concluderen onderzoekers onder leiding van David Le Couteur en Stephen Simpson (University of Sydney) na een uitgebreid vergelijkend onderzoek met 25 verschillende diëten bij 858 muizen (Cell Metabolism, 7 maart).

Een tweede artikel in hetzelfde blad, van een team geleid door Valter Longo (University of Southern California in Los Angeles), lijkt die bevinding voor mensen te bevestigen. Van de 6.381 deelnemers aan een Amerikaanse studie naar gezondheid en voeding bleek de groep die relatief het meeste eiwit in zijn dagelijkse voeding had (20 procent of meer van de totale energie-inname) een veel hoger risico op ziekte en overlijden te hebben, dan de groep die 10 procent of minder van zijn energie uit eiwitten haalde. Dat gold althans voor mensen onder de 65 jaar. Bij hen hadden degenen die veel eiwit aten in de volgende 18 jaar een vier keer zo hoog risico op kanker en een toename van de sterftekans met 75 procent. Het ging om dierlijke vetten: het effect verdween vrijwel als het eiwit dat de mensen aten vooral plantaardig was.

Boven de 65 jaar bleek een hoge inname van eiwitten juist bevorderlijk voor een langer leven en reduceerde dit het risico om te overlijden aan kanker met 60 procent. Volgens Longo komt dit doordat ouderen eiwitten minder goed kunnen verteren en opnemen, waardoor de invloed van deze component in de voeding minder sterk is.

De twee onderzoeken gaan in tegen de populaire theorie van calorische restrictie voor een lang en gezond leven. Die was gebaseerd op de bevinding dat muizen die hun hele leven op rantsoen werden gezet, gezonder waren en langer leefden dan soortgenoten die hun buikje rond mochten eten. Maar nu blijkt dus dat het wellicht niet gaat om de hoeveelheid die je eet, maar om de gezonde samenstelling van je dieet. Misschien werkt die calorierestrictie wel zo gunstig omdat de muizen op rantsoen automatisch ook minder eiwit zullen binnenkrijgen, suggereren de Australiërs. Ze willen dat in een volgend vergelijkingsexperiment met muizen proberen aan te tonen.

Opvallend is ook dat de bevindingen van het onderzoek precies het omgekeerde zijn van het immens populaire Atkinsdieet. Dat adviseert koolhydraten zoveel mogelijk te mijden, om het lichaam te dwingen in plaats van glucose vet te verbranden. Maar minder koolhydraten betekent relatief meer eiwit in de voeding en dat zou dus juist niet goed zijn.

De teams van Le Couteur, Simpson en Long zouden mensen graag willen aanbevelen het aandeel (dierlijk) eiwit in hun voeding flink te beperken. Eerder legden andere onderzoekers al een verband tussen een hoge consumptie van rood vlees en een hoger risico op kanker.

Maar het lijkt nog te vroeg om conclusies te trekken. Afgezien van het biologische verschil tussen muizen en mensen is het gemiddelde dieet van mensen een stuk gevarieerder dan de eenvormige brokken die de muizen in het experiment hun leven lang kregen voorgeschoteld.

En de deelnemers uit de Amerikaanse studie gaven zelf op wat zij zoal aten, zonder dat onafhankelijk was gecontroleerd of dat wel echt zo was.

    • Sander Voormolen