Weg is de trots op Het Kasteel

Na vijf thuisnederlagen op rij is de sfeer bij Sparta op een dieptepunt beland. De traditieclub uit Rotterdam is haar ziel kwijt. „Niemand staat zijn mannetje.”

Ook de supporters van Sparta hebben heimwee naar het ‘oergevoel’. Commissaris technische zaken Leo Beenhakker moet voor het nieuwe seizoen de selectie saneren. Foto’s ProShots

Hij schreef het gedicht ooit uit clubliefde. In een tijd dat het beter ging met Sparta. Maar nu, vele jaren later, zou Jules Deelder niet meer de ode kunnen schrijven die deze zondagmiddag het publiek moet opwarmen voor het thuisduel met Jong Twente (0-1). Vanuit een skybox op Het Kasteel laat de Rotterdamse dichter en oer-Spartaan weten dat hij daarvoor te ontstemd is over de situatie bij zijn club. „Het voelt niet goed”, zegt hij. „Moet je die spelers zien. Niet één staat zijn mannetje. Ik heb de hele neergang meegemaakt, maar dit is voor mij als supporter een dieptepunt.”

Het zijn woorden die weerklank vinden onder vele anderen met een hart voor Sparta. De club die ooit de trots was van van Rotterdamse middenklasse van boven de Maas, met stadionwijk Spangen als thuisbasis, is sinds de degradatie in 2010 verworden tot een broeinest van onrust. Ook gisteren bereikte de sfeer onder de vierduizend toeschouwers een dieptepunt: in een zeer matige wedstrijd werd met 0-1 verloren van Jong Twente. Sparta creëerde niet één kans. Supporters floten de eigen spelers uit, een wissel werd met cynisch applaus begroet.

Sparta is Sparta niet meer. Bij de traditieclub heeft eeuwige trots plaatsgemaakt voor onvrede, die is aangewakkerd door tegenvallende prestaties en de ingewikkelde bestuursstructuur van de club. Sparta, zegt de achterban, is zijn ziel kwijt. De heimwee naar de tijd dat club toonaangevend in de eredivisie was, is groot. „Het trotse gevoel moet terug. We willen passie en strijdlust”, stelt clubsponsor Alex Klein. „Sparta heeft haar stakeholders qua exposure in de eerste divisie weinig te bieden. Juist dan moet je het als sponsor de club gunnen. Het Spartagevoel is daarbij onmisbaar.”

Kop van jut in de recente crisis is Wiljan Vloet. De voormalige trainer van NEC en Sparta werd in 2011 aangesteld als algemeen en technisch directeur en zou de Rotterdammers binnen twee jaar naar de eredivisie terugloodsen. Maar vijf trainers en meer dan dertig nieuwe spelers verder staat Sparta in de middenmoot van de eerste divisie. Weliswaar met een plaats voor de nacompetitie op zak, maar dat is dan ook direct het enige lichtpunt.

Als het aan Rob Westerhof ligt, voorzitter van Stichting Sparta 1888, het hoogste bestuursorgaan, wordt Sparta weer de traditionele club die zij ooit was. De huidige organisatie met een handvol stichtingen, een raad van commissarissen (rvc) en een omvangrijke professionele staf is voor de club uit de eerste divisie te zwaar en te ingewikkeld.

Waar het aan ontbreekt is een eenduidige structuur met een alom gerespecteerde voorzitter à la Joop Munsterman bij FC Twente of voorheen Riemer van der Velde van Heerenveen. Een charismatisch leider die het vertrouwen geniet van supporters, sponsors en management. „Een echte Spartaan”, zegt Westerhof, „die niet alleen financieel van wanten weet, maar die ook het oergevoel bij de club kan terugbrengen. En vooral ook rust.”

Westerhof zou de komst van zo’n icoon toejuichen. Ook vindt hij het belangrijk dat er binnen de club zo veel mogelijk mensen met een Sparta-verleden werken en dat er in de raad van commissarissen voldoende affiniteit met voetbal aanwezig is. Dit orgaan bestond tot voor kort uit Eerste Kamerlid Willem Bröcker, een havenbaron, een voormalige accountant en een marketeer. Stuk voor stuk mannen van statuur in het zakelijke leven, maar volgens de critici missen zij kennis van het voetbal.

Die kennis heeft Cor Pot wel. Daarom leek de 62-jarige oud-speler van Sparta afgelopen zomer een ideale versterking voor de toezichthouders. Maar de voormalige coach van Jong Oranje gaf zijn zetel al na twee maanden op. Waarom? Omdat hij niet meer door één deur kon met directeur Vloet. Pot: „Vloet was algemeen en technisch directeur. Oftewel: hij controleerde zichzelf. Dat vind ik onacceptabel en dat heb ik laten weten.” Opmerkingen van soortgelijke strekking tegenover de regionale omroep RTV Rijnmond vielen verkeerd bij Vloet, die elk contact met Pot meed.

Ook Pot stoort zich aan het feit dat het ontbreekt aan voetbalkennis in de raad van commissarissen. Behalve dan bij Leo Beenhakker, zijn in december toegetreden opvolger. „Iemand als Willem Bröcker zit volgens mij alleen maar in de raad om zich president-commissaris te mogen noemen.”

Diezelfde Bröcker en zijn medecommissarissen wordt verweten dat ze niet hebben ingegrepen toen directeur Vloet hordes mislukte spelers binnenhaalde en in twee jaar tijd vijf trainers aanstelde. Te weten: Michel Vonk (ontslagen), Henk ten Cate (interim), Adrie Bogers (ontslagen), Arjan van der Laan (interim) en de huidige coach Gert Kruys. „Maar veel mensen vergeten dat Wiljan veel voor de club doet in maatschappelijke opzicht. Dat is ook belangrijk”, zegt Bröcker zondag voor de wedstrijd tegen Jong Twente.

De politicus betreurt het vertrek van Pot en wil onderstrepen dat hij wel degelijk een echte Spartaan is, in tegenstelling tot wat er vaak over hem wordt beweerd. „Anders zou ik nooit zoveel energie in de club steken. Stank voor dank? Nee, kritiek hoort bij zo’n rol.” Of hij een vertrek uit de rvc overweegt? Bröcker schudt zijn hoofd. „Voor mij is nu het belangrijkst dat de spelers in een zo rustige mogelijke sfeer worden klaargestoomd voor de nacompetitie.”

Daarvoor moet trainer Gert Kruys zorgen. En sinds kort Leo Beenhakker, die de technische portefeuille van Vloet heeft overgenomen. Zij moeten Sparta via de nacompetitie naar de eredivisie dirigeren. Die stap is bijna noodzakelijk gezien het feit dat de organisatie en begroting – bijna zes miljoen – nog altijd op de eredivisie zijn gebaseerd. Lukt het niet, dan moet er flink worden bezuinigd.

„Denk aan zo’n dertig procent”, zegt voorzitter Westerhof van Stichting Sparta 1888. Die maatregelen zouden zo min mogelijk ten koste moeten gaan van de alom geroemde jeugdopleiding van Sparta, waar jaarlijks 1,2 miljoen naar toe gaat. Een sanering zal al snel ten koste gaan van de circa tachtig medewerkers die de club in dienst heeft.

De sponsors, onder wie de grote suikeroom van Sparta, achtbaanbouwer Henk Roodenburg, zouden er niet om malen als Wiljan Vloet vertrekt. De directeur heeft nog een contract tot 2016, maar volgens ingewijden is zijn vertrek een kwestie van enkele dagen.

Supporter Jules Deelder: „Het is nu bar en boos, maar ook deze tijden komen we te boven. Wat er ook gebeurt, ik blijf een Spartaan.”

    • Harry Meijer
    • Fabian van der Poll