Waar is vlucht MH370?

Zaterdagnacht verdween een Maleisisch vliegtuig van de radar // Gisteren leken er brokstukken gevonden voor de Vietnamese kust // Azië zit met vragen: was dit een bizar ongeluk of een aanslag?

De Indiase kunstenaar Sudersan Pattnaik legt de laatste hand aan zijn zandsculptuur voor de inzittenden van vlucht MH370. Foto AFP

In Azië gingen gisteravond laat beelden rond van een vierkant wrakstuk in zee. Volgens verschillende media zou het beeld, afkomstig van de Vietnamese kustwacht, een wrakstuk kunnen betreffen van de Boeing van Malaysia Airlines, die in de nacht van vrijdag op zaterdag van de radar verdween. De Maleisische luchtvaartautoriteiten wilden niets bevestigen. Wel zeiden zij er rekening mee te houden dat het vliegtuig probeerde terug te keren naar Kuala Lumpur. Niet alleen in de Zuid-Chinese zee, maar ook in de Straat Malakka, ten westen van Maleisië, wordt gezocht.

De mysterieuze verdwijning houdt Azië bezig. Biddende mensen op straat in de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur. Sms-berichtjes die als kettingbrieven in Indonesië worden verstuurd om geld te doneren aan de families van slachtoffers. En Filippijnse, Chinese en Maleisische marineschepen staken even hun kat- en muisspel in de Zuid-Chinese zee om te zoeken naar olievlekken of wrakstukken.

Het economische wonder dat zich in Azië voltrekt is voor een belangrijk deel afhankelijk van vluchten als MH370. De grote toestellen van Boeing en Airbus verbinden de Aziatische metropolen.

Dat een Boeing 777 van Malaysia Airlines, een van de veiligste vliegtuigtypes van een van de veiligste maatschappijen ter wereld, zomaar uit de lucht kan vallen, is voor reizende Aziaten een doodenge gedachte.

Is er al meer duidelijkheid?

Weinig. Vlucht MH370 had 239 mensen aan boord en vertrok zaterdag om 00.41 op uit de Maleisische hoofdstad Kuala Lumpur voor een nachtvlucht naar Beijing. Het weer was volgens de voorspellingen goed. Na het opstijgen vloog de Boeing naar het noordoosten, in de richting van Vietnam.

Het laatste radiocontact was om 01.30 uur. De piloten hebben geen noodsignaal afgegeven. Onder de vermisten zijn 153 Chinezen, 38 Maleisiërs, 7 Indonesiërs, 6 Australiërs en enkele anderen, onder wie één 50-jarige Nederlandse vrouw.

Hoe is er in China gereageerd?

De Chinese autoriteiten behandelen de verdwijning van de MH370 als een „nationale noodtoestand” en stuurden twee oorlogsschepen naar de Zuid-Chinese Zee. Maar die zullen niet voor morgen arriveren in het gebied, waar een internationale zoekactie op gang is gekomen. Zondag kwam al een schip van de Chinese kustwacht aan in wat „het kerngebied van de zoekactie” wordt genoemd. Nog negentien andere kustwachtschepen zijn onderweg.

Het was niet duidelijk of de Chinese marine en de kustwacht daadwerkelijk samenwerken met de marines van de VS, Vietnam en Maleisië. Als gevolg van de spanningen over de Chinese claims op grote delen van de Zuid-Chinese Zee hebben de marines nooit samengewerkt of plannen ontwikkeld voor gezamenlijke zoekacties.

Is vliegen in Azië veilig?

Dat hangt ervan af hoe je het bekijkt. Per twee miljoen vluchten vindt er één ongeluk plaats. Dat blijkt uit cijfers van de internationale vereniging voor luchtvaartmaatschappijen IATA over 2012, het meest recente jaar waar cijfers over beschikbaar zijn. Statistisch gezien is de kans om in Zuidoost-Azië neer te storten niet groot.

Maar vergeleken met andere werelddelen scoort de regio slecht. Alleen in Afrika is vliegen gevaarlijker. Daar vinden ongeveer zeven ongelukken plaats per twee miljoen vluchten. In 2012 stierven wereldwijd 372 mensen in een vliegtuigongeluk, meldt de vereniging voor burgerluchtvaart ICAO. In Azië kwamen 161 mensen om en in Afrika 167. In Europa, Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Oceanië waren het er in totaal 44.

Malaysia Airlines geldt als een zeer veilige maatschappij. Het laatste grote ongeluk van de maatschappij vond plaats in 1995. Toen stortte een Fokker 50 neer tijdens de landing op Sabah, het Maleisische deel van Borneo. Er kwamen 34 mensen om.

Hoe verloopt het onderzoek nu verder?

34 schepen en 40 vliegtuigen uit verschillende landen doen mee aan de zoektocht. Volgens luchtvaartexperts is het niet mogelijk te achterhalen wat er gebeurd is voordat de wrakstukken en de zwarte dozen gevonden zijn.

Juist omdat moderne Boeings niet zomaar neerstorten wordt er volop gespeculeerd. Twee passagiers zouden aan boord zijn gekomen met gestolen Italiaanse en Oostenrijkse paspoorten. Volgens gegevens van Malaysia Airlines zouden die twee passagiers vanuit Beijing via Amsterdam doorreizen naar Kopenhagen en Frankfurt.

Dat is een vreemde route, aangezien Malaysia Airlines ook rechtstreeks naar Schiphol vliegt. De valse paspoorten en het feit dat er geen noodsignaal is verzonden zou volgens sommige experts mogelijk kunnen duiden op een aanslag.

Maar er zijn genoeg andere redenen (mensensmokkel, drugshandel) om op valse paspoorten te reizen. Andere experts trekken de vergelijking met de Franse Airbus A330 die in 2009 voor de kust van Brazilië neerstortte. Ook dat vliegtuig was al geruime tijd onderweg. Na jaren van onderzoek bleek uit Frans onderzoek dat de Airbus problemen had met snelheidsmeters.

    • Melle Garschagen En
    • Oscar Garschagen