Sarkoleaks doorkruisen terugkeer oud-president

Nicolas Sarkozy wil maar al te graag terugkeren in het Elysée. Maar een reeks schandalen brengt hem in het defensief.

Sarkozy op tv vorige week. Foto AFP

Consciëntieus werkte de voormalige Franse president Nicolas Sarkozy de laatste maanden aan een politieke comeback. Overal in Frankrijk dook hij eens in de zoveel weken op aan de zijde van zijn politieke vrienden, hij hield deftige lezingen in het buitenland en verspreidde via zijn entourage zijn laatste politieke analyses. Allemaal om zich tijdig te positioneren voor de presidentsverkiezingen van 2017.

Maar na een volgens dagblad Le Monde ‘infernale week’ stapelen de affaires zich op. Nadat Frankrijk nog nauwelijks bekomen was van de onthulling dat voormalig topadviseur Patrick Buisson zonder medeweten van de president tijdens strategische vergaderingen in het Elysée zijn dictafoon liet meelopen, diende zich vrijdag weer een nieuw schandaal aan dat Sarkozy’s terugkeer bemoeilijkt.

Niet alleen Buisson nam Sarkozy op, sinds vorig jaar blijkt ook de Franse Justitie met de oud-president mee te luisteren. Vanwege een onderzoek naar de financiering van zijn campagne in 2007, waarbij hij volgens de internetkrant Mediapart miljoenen zou hebben opgehaald bij de voormalige Libische leider Gaddafi, zijn Sarkozy’s telefoons (één officiële en een die hij onder valse naam liet registreren voor overleg met zijn advocaat ) afgetapt.

Daarbij kwam niet zozeer nieuwe informatie over de affaire-Gaddafi aan het licht. Wel bleek dat Sarkozy en zijn advocaat precies op de hoogte waren van het (niet-openbare) justitieonderzoek in weer een ander schandaal dat al enige jaren aan Sarkozy kleeft: de affaire-Bettencourt. Sarkozy zou misbruik hebben gemaakt van de verstandelijke vermogens van de steenrijke L’Oréal-erfgename Liliane Bettencourt, teneinde geld van haar los te peuteren voor zijn campagnekas.

Vorig jaar oktober nog leek de oud-president vrijuit te gaan in de Bettencourt-affaire. „Justitie heeft me onschuldig verklaard”, schreef hij op Facebook toen onderzoeksrechters in Bordeaux besloten hadden de ex-president niet verder te vervolgen, omdat ze het bewijs te dun vonden. Nu lijkt justitie Sarkozy en zijn advocaat Thierry Herzog, bij wie eerder deze maand huiszoeking werd gedaan, toch weer in het vizier te hebben wegens „corruptie” en het „onrechtmatig aanwenden van invloed”.

De twee zouden stelselmatig geheime informatie hebben ontvangen over de vorderingen in het Bettencourt-onderzoek via een bevriende magistraat, die in ruil Sarkozy’s steun wilde voor een baantje in het prinsdom Monaco.

Maar Sarkozy’s raadsman is ervan overtuigd dat het nieuwe onderzoek „politiek” gemotiveerd is. Het is het eerste onderzoek dat een nieuwe door de socialistische regering benoemde procureur van het financiële parket is begonnen. Sarkozy’s centrum-rechtse UMP veroordeelde vrijdag de „intimidatie” tegen de ex-president die „onschuldig blijft tot het tegendeel bewezen is”.

Partij tot bot verdeeld

Binnen die partij zelf lijken de ook vorige week naar buiten gekomen Sarkoleaks mogelijk nog schadelijker voor een politieke terugkeer. Niet zozeer om wát er tijdens adviseur Patrick Buisson in vertrouwelijke vergaderingen opgenomen is – hier en daar een beledigde minister en Buisson die zelf op tape zijn ergernis uitspreekt over de altijd aanwezige première dame Carla Bruni – maar vooral omdat voor een deel van de UMP nu bewezen is dat de ex-president zich met de verkeerde mensen omringde en ten onrechte een groot vertrouwen in zijn ‘goeroe’ Buisson stelde.

Buisson, afkomstig uit extreem-rechtse hoek, was de architect van Sarkozy’s electorale strategie: met uit nationalistische kring geleende historische symboliek rond de Franse identiteit, bracht hij het Front National van de Le Pens in 2007 een gevoelige klap toe. Die koers heeft sindsdien in de UMP tot een diepe ideologische kloof geleid tussen het meer gematigde kamp van bijvoorbeeld de voormalige premiers François Fillon en Alain Juppé en mensen als partijvoorzitter Jean-François Copé, die een scherpere toon voorstaan op het gebied van immigratie, integratie en identiteit.

Meer nog dan de nieuwe verdenkingen van justitie raakt de affaire-Buisson de toch al zo verdeelde UMP daarmee tot op het bot. Vooral Fillon en Juppé, die zich beiden warmlopen voor een presidentskandidatuur tegenover Sarkozy, spinnen garen bij Sarkozy’s terugkerende hindernissen. „Ik heb altijd afstand genomen van zijn methodes en de mensen die dat belichamen”, reageerde Fillon donderdag tevreden toen hem naar Buisson werd gevraagd.

    • Peter Vermaas