Homo’s bestaan niet in games, en vrouwen moeten vaak gered worden

Dit weekend werd in Amsterdam een ‘gamejam’ georganiseerd rondom seksuele diversiteit in games. Moeten er meer homo’s en vrouwen in?

In The Sims is het wel mogelijk op iemand van hetzelfde geslacht te vallen.

De gamesindustrie heeft een probleem met het opvoeren van personages die geen heteroseksuele man zijn. Dit stelt de organisatie van de ‘games4diversity jam’, die dit weekend in het Amsterdamse hoofdkantoor van Amnesty International werd gehouden. Homo’s moet je met een vergrootglas zoeken in games, net als bi-seksuelen en transgenders. Maar ook heteroseksuele vrouwen komen er bekaaid vanaf. Tegenover elke Lara Croft, het goed uitgewerkte karakter uit Tomb Raider, staat een paar dozijn nietszeggende vrouwmensen, die lekker meeknokken met de mannen of door hen gered dienen te worden.

Hoe kan het dat een medium met dezelfde expressiemogelijkheden als film of literatuur zo blijft hangen in het uitbeelden van platte (mannelijke) archetypen en de uitgebeende thema’s die daarbij horen? Neem de ‘vrouw in nood’, een dominant thema sinds Nintendo een loodgieter een prinses liet redden. De Amerikaanse feministe Anita Sarkeesian besloot de voorbeelden op een tumblr-pagina te verzamelen en kreeg zonder al te veel moeite reddingsscènes uit 400 verschillende games bij elkaar.

De organisatie van de Amsterdamse jam vroeg de deelnemers games te bedenken waarin homo’s, vrouwen en andere groepen beter vertegenwoordigd zijn. De positieve insteek leidde tot spellen waarin het probleem met creativiteit en humor werd benaderd. Zoals in ‘Where’s my toilet?’, een variant op Disney-spel ‘Where’s my water?’. Daarbij stuurt de speler telkens nieuwe mensen naar het juiste toilet – mannetje, vrouwtje of een toilet met een ‘O’ erop, voor de onzijdigen. De speler kiest, maar loopt onherroepelijk tegen zijn eigen vooroordelen op, waardoor een high-score er niet in zit.

En bij Queer, winnaar van de jam, stapt de speler in de schoenen van achtereenvolgens een vrouw, een homo-man en een transgender. Die worden geconfronteerd met figuren die een mening hebben over jouw geslacht en geaardheid. De speler reageert, maar krijgt dan ook met de gevolgen van die reactie te maken, waardoor je ‘humeur-meter’ flink inzakt.

Wat levert zo’n jam op voor de gamesindustrie? Het feit dat het thema geagendeerd wordt is al winst, ook omdat de Nederlandse organisatie de jam binnenkort nog eens over gaat doen in San Francisco. Toch is er altijd een spanning tussen de idealistische insteek en de opdracht een goed en leuk spel te maken. Dat is in Amsterdam niet gelukt: games waren óf een metafoor (‘samen sta je sterker’), óf een interactief pamflet. Terwijl het ideaal is dat het in games doodgewoon wordt dat een hoofdpersonage vrouw of homo is.