‘Duits referendum over migratie’

Duitse euroscepticus wil geen alliantie met Wilders en Le Pen

Lucke bij de lancering van zijn partij, morgen precies een jaar geleden. Rechts een partijlid met boek ‘Plaats delict Euro’. Foto’s Reuters

Een eurosceptische stemming heeft zich meester gemaakt van de grote Duitse partijen. „Weg met centralisme en bureaucratie!” riep de Beierse premier Horst Seehofer (CSU) bij de officieuze start van de campagnes voor de verkiezingen van het Europees Parlement. Hij doelde op de Europese Commissie.

Van een conservatieve nationalist als Seehofer, steunpilaar van bondskanselier Angela Merkel (CDU), was dit niet heel verrassend. Maar zelfs europarlementsvoorzitter Martin Schulz (SPD), kandidaat-voorzitter van Europese Commissie, verzette zich tegen ‘europese overregulering’. „We hebben geen verordening nodig over oliefoliekannetjes in restaurants”, zei Schulz.

Oorzaak van de plotseling beleden Duitse afkeer van Brusselse bureaucratie is het relatief succesvolle optreden – sinds een jaar – van de conservatieve, eurosceptische partij Alternative fur Deutschland (AfD).

Partijoprichter Bernd Lucke, hoogleraar macro-economie uit Hamburg, wordt waarschijnlijk in mei met enkele partijgenoten in het Europees Parlement gekozen: in de peilingen staat de partij op 6 tot 8 zetels. „Andere partijen proberen heel duidelijk onze thema’s over te nemen”, zegt Lucke na een redevoering in het Beierse dorp Ruckasing in de buurt van Passau. Hij gelooft niet dat zijn partij overbodig wordt als die trend zich doorzet. „Nee, ik denk dat de burgers heel goed het origineel van de kopie kunnen onderscheiden.”

U bent enthousiast over het recente referendum waarin de Zwitsers zich uitspraken voor een drempel tegen vrije vestiging in de EU. Zou u ook zo’n referendum in Duitsland willen?

„Nu verbiedt onze grondwet dat soort referenda. Maar wij willen de directe democratie te versterken. Onder meer door middel van referenda en als het zover komt, zouden we ook zeker een referendum over immigratiepolitiek organiseren.”

U profileert uw partij als niet links en niet rechts. Anderen noemen u conservatief en nationalistisch. Het verkiezingsprogram van de AfD in Saksen wil ‘anderstalige’ muziek op de publieke omroep beperken. En referenda over de bouw van minaretten.”

„Daar weet ik niets van.”

Zulke punten komen dus ook niet in uw Europese verkiezingsprogram?

„Nee. Zeer zeker niet.”

In uw campagnefolders staat de uw partij zich keert tegen een ‘meningenkartel’. Wordt uw vrijheid van meningsuiting belemmerd door de media?

„Het woord ‘kartel’ is te sterk aangezet. Er heerst een klimaat van politieke correctheid waarin men zich immer moet houden aan datgene wat anderen acceptabel vinden. Immigratie is zo’n thema, maar ook de genderdiscussie: het benadrukken van de volstrekte gelijkheid van man en vrouw.”

In uw toespraak heeft u niets gezegd over de internationale spanning op de Krim.

„We zetten ons op gebied van buitenlandse politiek nooit tegen de regering af. De toestand op de Krim is te gecompliceerd om in een redevoering te behandelen.”

Maar u zet zich wel heftig af tegen de Brusselse ‘Überstaat’. Bent u niet bang dat u zo Poetin in de kaart speelt door Europa van binnenuit verder te verzwakken?

„Nee, ik geloof in de Europese waarden van democratie, rechtstaat en machtsdeling. We willen ook dat die in Oekraïne wordt gerealiseerd. We kunnen een voorbeeld zijn voor Oekraïne, maar er bestaat geen rechtsgrond de gebeurtenissen daar rechtstreeks te beïnvloeden. Ik geloof dat zelfs de VS niet meer kunnen doen dan proberen invloed uit te oefenen op Oekraïne en Rusland.”

Er wordt van weerskanten met sancties gedreigd. Duitsland is voor bijna 50 procent van de gastoevoer afhankelijk van Gazprom. Zou een handelsoorlog niet schadelijker zijn voor de Duitse economie dan de door u gevreesde eurocrisis?

„Ik geloof niet dat de regering-Merkel zo onverstandig is zich aan te sluiten bij een handelsboycot. Ik zou er zeer op tegen zijn. Niet zozeer omdat de Russen kunnen terugslaan door het afknijpen van de gastoevoer, maar omdat de mensen die beslissen in Moskou niet door sancties worden geraakt. Dat zijn maatregelen die wel het Russische volk in de problemen zouden brengen, en dat zou niet de legitieme hevel zijn om koerswijziging van de Russische autoriteiten af te dwingen.”

Bij welke politieke familie gaat u zich aansluiten als u in het Europees Parlement wordt gekozen?

„Dat besluiten we na de verkiezingen.”

Mogen uw kiezers niet al vóór 25 mei weten met wie u wilt samenwerken?

„Ik weet het werkelijk nog niet. We weten nog niet eens welke partijen in het parlement gekozen worden. Het is ook niet alleen maar een kwestie van partijen, ook van afgevaardigden. Wij moeten die mensen eerst nog maar eens leren kennen. We zeggen tegen onze kiezers waar wij voor staan en als we gaan samenwerken met anderen dan alleen op inhoudelijke basis.”

U weet toch wel welke kant het opgaat? Of kunnen het ook de socialisten worden?

„Ik kan alleen zeggen me absoluut niet te willen inlaten met uiterst rechtse partijen. Die antisemitisch zijn of vijandig staan ten opzichte van de islam. Of groepen die uit de NAVO willen, zoals mevrouw Le Pen.”

Niet met Le Pen?

„Nee. En ook niet met de heer Wilders.”

Zeker niet?

„Zeer zeker niet.”

Maar gaat u de verkiezingen wel halen? Er zijn berichten dat er een afsplitsing gaande is binnen uw partij door een groep die zich Kolibrie noemt.

„Kolibrie is een platform binnen de AfD waar conservatieven en liberalen elkaar treffen.”

En een medebestuurslid en woordvoerder van de partij heeft dat opgericht. Zij is opgestapt. Maar geen afsplitsing?

„Nee, geen afsplitsing.”

    • Frank Vermeulen