Opinie

    • Paulien Cornelisse

Zo!

Enige tijd geleden kwam er iemand in mijn personal space. Het was op een lange bank waar meer mensen op zaten. Er was ruimte genoeg. Maar ze plofte recht naast me neer. Haar dij raakte bijna mijn dij. En ze zei: „Zo!”

Bij een begrip als personal space denk je meteen: het klinkt zo Amerikaans, ís het wel echt iets? Ja dus. ‘Persoonlijke ruimte’ kun je het ook noemen, maar dat klinkt minder goed.

Personal space. Het hangt er maar helemaal vanaf wat de situatie is, wil iets ‘te dichtbij’ zijn. In een lege treincoupé vind ik iemand die schuin tegenover me komt zitten eigenlijk al bedreigend. In een volle metro maakt het allemaal minder uit.

En dan is ook nog van invloed wat je gewend bent. Vorig jaar was ik op bezoek op een middelbare school. Ik vond het schokkend hoe dichtbij de kinderen kwamen. Tegen me aan zelfs! Waarschijnlijk met puberziektes zoals Pfeiffer. Waarom deden ze dit? Na een tijdje herinnerde ik me: dat geduw en getrek op de gang, dat vond ik vroeger ook normaal. Ik moest weleens een trap oplopen met een drom medescholieren, en dan was het zo druk dat ik door de massa opgetild werd. Mijn voeten raakten de trap niet meer. Dat vond ik destijds amusant.

Goed, er was dus iemand te dicht bij mij komen zitten, onder het uitstoten van „zo!”. Als iemand te dichtbij komt staan, kun je nog subtiel naar achteren schuifelen. Of in zijwaartse krabbengang vluchten. Maar ik zat. En wie zit, zit vast.

Om maar meteen te beginnen met wat ik had moeten doen: gebruikmaken van het neerploffen van de vrouw door meteen op te springen om zogenaamd naar de wc te gaan, en bij terugkomst ergens anders te gaan zitten. Hierbij volg je het traject van een imaginaire, stuiterende bal (zie tekening). Hier wachtte ik voor mijn gevoel een seconde te lang mee, waardoor het niet meer kon.

Toen ben ik mij uit onmacht dood gaan ergeren aan dat ‘zo!’ Hoezo, ‘zo’? Wat is ‘zo’ eigenlijk? Een afkorting van ‘Zo, klaar’? ‘Zo doen we dit hier’? Of: ‘zo, en nu zit je voor altijd aan me vast’?

Het was weer een constructieve middag.

    • Paulien Cornelisse