Wel of geen geld sparen voor de kleinkinderen?

Voor elk van onze negen kleinkinderen storten wij maandelijks 15 euro op hun spaarrekening. Maar onze vaste lasten lopen nogal op. Kunnen we beter zelf 10.000 euro spaargeld reserveren, en elk kleinkind op de 18de verjaardag 1.100 euro geven?

Wie zuinig is omwille van zijn erfgenamen is niet ver af van het gekkenhuis. Dat schreef de Romeinse dichter Horatius een dikke 2.000 jaar geleden. Die bewering leek eeuwenlang een natuurwet. Totdat, een kwart eeuw geleden, verzekeraars, banken en tussenpersonen precies het omgekeerde gingen promoten: juist wie niet spaarde voor zijn nageslacht zou gestoord zijn. Dankzij spaargeld zouden (klein)kinderen kunnen studeren, een huis kopen, succesvol zijn. Sindsdien stromen kapitalen naar verzekeringen en rekeningen voor het nageslacht. Ruim een kwart van de grootouders spaart op een of andere manier voor de kleinkinderen, blijkt uit Nibud-cijfers. Dat levert niet altijd op wat men ervan verwacht.

„Het was bedoeld als een cadeau, maar in plaats daarvan eiste mijn kleinkind het geld op zijn achttiende op alsof hij er recht op had”, ondervond een teleurgestelde grootouder. Ze had op dankbaarheid gehoopt, maar kleinzoon vond het spaargeld – al jaren op zijn naam – zijn bezit. Zo’n kater hakt er extra in als het spaargeld oma’s armslag heeft verkrapt. Geef die tien mille dus nog niet weg. Zet het liever apart.

Zelf reserveren, schept ook bedenktijd. Waarom wil je sparen voor de kleinkinderen? Hoop je ze vooruit te helpen in het leven? Moet de geste hen iets leren? Denk niet dat een gift vanzelf tot welvaart of nuttige uitgaven leidt. Dat geldt sterker voor schenkingen van grootouders dan van ouders, want hun invloed op de opvoeding is beperkt. ‘Gratis geld’ voelt trouwens als een loterijprijs, en wordt vaak benut om leuke dingen van te doen. Was dat niet je bedoeling, stel dan vooraf eisen. Geef bijvoorbeeld een bijdrage voor rijlessen. Of als beloning voor niet roken en drinken. Dan bereik je wat.

Verwacht niet dat de eenmalige euforie van een kleinkind over 1.100 euro een entreebewijs is voor een decennialange warme band. Wie familiecontact wil, kan van zijn tien mille spaargeld beter jaarlijks een familie-uitje organiseren op de eigen verjaardag of met moederdag. Of de armslag houden voor jarenlange gastvrijheid aan huis. Horatius zou goedkeurend knikken. Want van hem is de uitspraak: ‘Heb de moed om verstandig te zijn.’

    • Erica Verdegaal