Te snel voor een logge tanker

René Obermann stapte op als topman bij het kolossale Deutsche Telekom en ging naar de Nederlandse kabelaar Ziggo. „Ik miste het pionieren.” Als Ziggo straks overgenomen is, stopt hij ook daar.

Nederland is een prachtig land, vindt René Obermann. „Alles werkt hier naar behoren.” Alleen die snelheidslimieten op lege wegen zouden ze af moeten schaffen. „Ik houd van doorrijden.” Laatst nog, op Rosenmontag, reed hij zonder files in twee uur en twintig minuten van Bonn – zijn oude woonplaats – naar het Ziggo-hoofdkantoor in Utrecht.

Al veel boetes gekregen in de afgelopen maanden? „Ben je gek, ik ben zeer gedisciplineerd.” Brede glimlach: „Denk erom, ik ben Duitser: je mag nooit in problemen komen met de autoriteiten, dat is er vroeger bij mij ingestampt.”

René Obermann is een selfmade ondernemer die op z’n 43ste een van de jongste topmannen van Duitsland werd. Hij leidde Deutsche Telekom, een kolossaal bedrijf met 60 miljard euro omzet en 228.000 medewerkers wereldwijd. Maar Obermann had er genoeg van, na zeven jaar. Hij was begonnen met een klein, eigen bedrijf en wilde terug naar een klein bedrijf.

Hij stopte bij Deutsche Telekom en koos voor Ziggo, een kabelmaatschappij met 1,6 miljard omzet en 3.000 medewerkers. Een jong, ongecompliceerd, pragmatisch bedrijf, volgens Obermann. Makkelijker te besturen dan een logge tanker met dochters in 39 landen. „Ik wil dichter bij de machinekamer zitten”, legt hij uit. „Ik wil weer leren. Creatief zijn.”

De Duitse pers reageerde stomverbaasd. Van ‘Der Telekom’ naar Ziggo? Alsof de topman van Philips ermee stopt om net over de grens een elektronicawinkel te beginnen.

Zijn werkkamer langs de A2 is een stuk kleiner dan die in Bonn. Enigszins verbaasd stelt Obermann vast dat de hele verdieping zo bij hem binnen kan wandelen. De Nederlandse werksfeer is losser, „minder teutonisch” – Germaans. Afgelopen week nog, stonden er dertig, veertig mensen in zijn kantoor om hem te feliciteren met z’n 51ste verjaardag.

Maar lang zal de nieuwe topman niet bij Ziggo blijven. Eind januari bracht Liberty Global, eigenaar van kabelaar UPC, een bod op Ziggo uit voor 10 miljard euro in cash en aandelen.

Weer onderdeel zijn van een groter concern, dat is niet de rol die Obermann voor zichzelf in gedachten had. Bovendien zou hij onder de Liberty-paraplu concurreren met zijn vorige werkgever. Hij stopt dus bij Ziggo, maakte hij drie weken na zijn eerste werkdag bekend. „Als en wanneer deze deal doorgaat, is het mijn voornemen om te stoppen. Op dit moment.” 

Obermann ontvangt straks, mede dankzij een tekenbonus van 2,45 miljoen euro, tot 5,6 miljoen aan premies en extra’s. „Eén van de kortst zittende topmannen aller tijden en één van de best beloonde”, constateerde beleggersvereniging VEB smalend.

Begrijpt u de verbazing over uw snelle vertrek en de forse vergoeding? Deze overname hing toch al lang in de lucht?

„Er zijn altijd geruchten over overnames in deze sector. Het was mijn bedoeling om langdurig bij Ziggo te blijven. Op het moment dat ik mijn contract tekenende, in maart 2013, had Liberty Global geen belang in Ziggo. Dat gebeurde vlak daarna. Maar we hebben acht tot tien maanden voordat de deal rond komt – als ie rond komt. Tot die tijd is Ziggo een onafhankelijk opererend bedrijf waarin we veel kunnen doen.” 

Waarom stopte u bij Deutsche Telekom?

„Als je zo’n groot bedrijf runt ben je vooral bezig met portfoliobeheer. Ik leerde managen en prachtige speeches geven, maar was minder betrokken bij nieuwe producten en diensten. Ik mistte het pionieren. Dat is mijn oorsprong. Een jong bedrijf als Ziggo kun je nog vormen. En ik leer hier weer nieuwe dingen, over technologie bijvoorbeeld. Daar groei je zelf van.”

Wat gaat er met Ziggo gebeuren nu de concurrentie voor eigen tv-diensten groeit door bijvoorbeeld Netflix of YouTube?

„Vroeger leverden we alleen eigen tv- en telefoondiensten over ons netwerk maar die tijd is voorbij, dankzij online concurrentie. We willen een internetplatform gaan bouwen die externe partijen toegang op maat levert: de juiste snelheid, met de minimale vertraging . Denk videodiensten als Netflix, maar ook aan alarmcentrales, medische zorg op afstand of communicatie tussen apparaten. Het gaat om diensten die niet ‘elastisch’ zijn [in tegenstelling tot bijvoorbeeld het laden van een webpagina, red] en een gegarandeerde netwerkkwaliteit vergen.”

Ziggo bepaalt welke diensten toegang hebben?

„Nee, dit moet een open platform worden, toegankelijk voor kleine en grote spelers. Zeker geen walled garden waarin Ziggo bepaalt wat er te doen is. Onze videoapplicatie is straks één van de tv-diensten, naast die van anderen. We werken nu bijvoorbeeld aan een telefoon-app.”

Obermann kijkt met interesse naar een recente afspraak tussen Netflix en de grote Amerikaanse kabelaar, Comcast. Hoewel de details onbekend zijn, is duidelijk dat Netflix extra betaalt voor gegarandeerde goede doorgifte. De netwerkbeheerder is niet langer een neutrale doorgever, luidt de kritiek. Maar dit zou een inkomstenbron voor kabelaars kunnen zijn als consumenten hun tv-abonnement massaal inruilen voor internetdiensten. Tot nu toe is het tv-pakket overigens verplichte kost voor Ziggo-klanten.

Gaat Ziggo ook zulke afspraken maken?

„Je moet schaalgrootte hebben om deals te kunnen maken met Google, Apple, Facebook of Netflix. De markt in de VS is heel anders, telt veel minder providers. Onze wetgevers moeten niet zo kortzichtig zijn te denken dat we in de gefragmenteerde Europese markt, met honderden kleine netwerkproviders, op kunnen boksen tegen zulke grote partijen. Europa zal andere normen voor concurrentie en overnames moeten hanteren. Sowieso omdat er straks geen verschil meer is tussen vaste en mobiele providers. We moeten de kans krijgen om ons netwerk op lange termijn te exploiteren, tegen duidelijke voorwaarden.”

Het thema concurrentie op de kabel ligt gevoelig. Immers, nu UPC en Ziggo samengaan dreigt nieuwe regulering. Net zoals KPN andere adsl-providers toegang moet geven tot het kopernetwerk, zouden de kabelaars andere providers in staat moeten stellen om via het kabelnet tv- en internetdiensten te leveren. De kabel moet ‘open’, stelde minister Kamp van Economische Zaken al. Die discussie lijkt achterhaald als alle concurrentie ‘over the top’ gaat, via internet.

Ondertussen wennen de Ziggo-medewerkers aan hun nieuwe baas. De vorige topman, Bernard Dijkhuizen, kwam van Essent Kabelcom, een van de fusiepartners die Ziggo vormden. Nu loopt er een topman rond die persoonlijk zaken deed met Apple-oprichter Steve Jobs en ‘Mark’ zegt als het over de baas van Facebook gaat. Een Duitser die razendsnel Nederlands leerde „door ’s ochtends naar de radio te luisteren”.

U bent pleitbezorger van een Europees internet, om Amerikaanse spionage te voorkomen. Internet laat zich toch niet opknippen?

„Geef me één reden waarom data die tussen Utrecht en Amsterdam verstuurd wordt, via Amerikaanse, Russische of Chinese servers kan reizen om daar afgetapt te worden. We kunnen dat verkeer met wat kleine technische aanpassingen daadwerkelijk binnen Europa houden – een soort Schengen-internet. Maar eerst moeten we de Europese regels opnieuw vastleggen. Onder vrienden luisteren we elkaar niet af.” [Obermann duidt op de rol van de Britse geheime dienst in het afluisterschandaal, red.]

En verkeer naar Amerikaanse webdiensten als Google en Microsoft?

„Dat valt onder de safe harbor-regeling die Europese data moet beschermen. Maar die overeenkomst deugt niet, blijkt uit de Snowden-documenten. Dus moet safe harbor opnieuw onderhandeld worden. Het verbaast me dat politici daar nog geen initiatief voor genomen hebben.”

Bent u zelf ook afgeluisterd?

„Ik leidde een de grootste bedrijven van Duitsland, van Europa zelfs. Dus ik moet er vanuit gaan dat ook ik afgeluisterd ben. Helaas.”

    • Marc Hijink