Kwakkeldefensie

Na de afstraffing in het Stade de France zei Louis van Gaal dat er voor Oranje nog iets te leren viel. Cursus morele bewapening? Cursus zelfbeheersing? Cursus patriottisme? Ordinair defensief leren denken zou al vooruitgang zijn.

Dat doe je niet met dure woorden, maar eerder met lijf- aan lijfgevechten. Het laatste is beneden de waardigheid van Louis – hij regeert liever per encycliek. De bondscoach is verzot op oorlogsretoriek, maar meer als koket referaat dan als leidraad.

Voetbalintellectualisme.

Toch, Van Gaal houdt innig van zijn sergeantenmoraal. Het is zijn geliefde exportartikel. Dag en nacht hoort hij zijn bevelen schetteren over meridianen, oceanen en gebergtes – onbegrensde jubel.

Louis zou het wel weten, op de Krim.

Er is één constante in het leven van de bondscoach: hij maakt alles groter, zichzelf voorop. Er is allang geen sprake meer van een Hollandse school in het voetbal, maar Van Gaal blijft gestold in systeemdenken. Ook daarom zal hij nooit een kans maken als bondscoach van Brazilië of Argentinië. Daar is voetbal nog spel, avontuur, experiment. Neymar en Messi spelen voor de meisjes, niet voor patriottische ketelmuziek van een dominee.

Voor een Machiavelli in leven en werk is het raar dat Van Gaal er niet in slaagt de defensie van het Nederlands elftal enige allure mee te geven. Het ontbreekt de verdedigers van Oranje aan territoriumdrift. Strijdkreten voor een ‘morzel grond’ zijn niet doorgedrongen. Omdat voetbal eigenlijk niet in het heden wordt gespeeld? Er is altijd de referentie naar de prehistorie. Van Sjaak Swart in de Arena en Willem van Hanegem in de Kuip, tot Willy Dullens in Sittard.

Ik denk er nog arbiter Ignace van Swieten bij.

Hoe kan het toch dat de kunst van verdedigen in Nederland geheel is verstorven? De twee grote clubs, Ajax en Feyenoord hebben een gewezen libero en back als coach. Ondanks hun internationale renommee lijkt het dat Ronald Koeman en Frank de Boer hun kunstjes van weleer niet kunnen overbrengen.

Misschien is Louis van Gaal niet nederig genoeg voor de begeleiding van nuttige idioten die varianten van het catenaccio beheersen. Man van de aanval, zelf altijd meer fresco dan zuil geweest. Een delirium van wetenschap en ijdelheid, maar dus niet voor de achterste linie.

Zijn eiland van parels begint bij nummer 10.

Tijdens de wedstrijd in het Stade de France ging de bondscoach ostentatief in overleg met assistent Patrick Kluivert. Nou ja, het zal wel bij een monologue extérieur zijn gebleven. Kluivert zei niets terug, knipte alleen even met de ogen en formeerde een pruilmondje.

Coach van het ongezegde. Zoals in de samenleving is ook in het voetbal afscheid genomen van hiërarchisch denken. Voetballers willen naar een wedstrijd toeleven vanuit hun café chantant, niet vanuit Stalag Hoenderloo of Stalag Noordwijk.

De charme van het Nederlands elftal was jarenlang de balans tussen motivatie en plezier, tussen noeste vlijt en vlagen van genialiteit. Er kon veel misgaan, het trappen van penalty’s bijvoorbeeld, maar niet met de amusementswaarde.

Zelfs die ontbrak in de wedstrijd tegen Les Bleus.

Hoe moet het verder met Louis en het Nederlands elftal? De bondscoach is verblind door conceptuele tralala. Zijn assistenten ontbreekt het aan drift en uitstraling. Danny Blind houdt zit er meestal bij als opgerolde rolmops van de dug-out. Patrick Kluivert speelt bij momenten arabesken van passie na, maar niet dat hij het meent.

Onder deze staf wordt Oranje met de dag meer aseksueel. Geen speler die de drooglegging beter belichaamt dan Wesley Sneijder.

Droeve schim van zijn verleden.