Ja! Ik wil nu al

Tegendraadse twintigers kiezen voor het huwelijk. ‘Het is een manier om rust te vinden.’

De Amsterdamse Andrea Speijer-Beek, een 24-jarige student medische ethiek/biotechnologie in een modieus mantelpakje, vond trouwen altijd burgerlijk. Toch stapte ze vorig jaar in het huwelijksbootje met haar Wouter, na slechts negen maanden verkering. Het was zijn vastberadenheid die haar overtuigde. „Bij het aanzoek zei mijn man: ‘Ik wil hier honderd procent voor gaan’.” Veel tranen aan het verlies van haar singlestatus heeft ze niet verspild, haar mening is gekanteld. „Een wild vrijgezellenleven is zo’n bekrompen norm. Ik wil nu voor de liefde gaan, of niet.”

Nog steeds daalt het aantal huwelijken in Nederland. In 2013 werden volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 74.000 huwelijken en geregistreerd partnerschappen gesloten. Dat zijn er 6.000 minder dan in 2012. De gemiddelde leeftijd waarop mannen voor het eerst trouwen is gestegen naar 33 jaar, en bij vrouwen naar 30 jaar.

Jong trouwen werd lange tijd geassocieerd met conservatisme, iets waartoe oma werd gedwongen na haar eerste kus in een steegje. Maar vandaag de dag trouwen geëmancipeerde, jonge mensen uit liefde. Sterker, het lijkt bijna een statement om als twintiger voor het huwelijk te kiezen. Het heeft iets tegendraads om op jonge leeftijd anders dan de mainstream van laattrouwers, singles en niet-trouwers, vastberaden ‘ja’ tegen de liefde te zeggen.

„Jongeren van nu hebben het gezin en monogamie erg hoog zitten”, zegt Tom Palmaerts, trendwatcher en partner bij Trendwolves. „Uit een enquête onder 400 jongeren tussen de 18 en 24 jaar voor Coca Cola bleek dat deze doelgroep meer vertrouwen heeft in hun eigen toekomst dan in de toekomst van de wereld.” Als ze aan hun toekomst denken, zien ze een weinig materialistisch en erg traditioneel leven voor zich. „Huisje-boompje-beestje is het levensdoel.” 45 procent van de jongeren uit het onderzoek zei het gelukkigst te worden van ‘tijd doorbrengen met zijn of haar partner’. Een leuke baan (30%) of hobby (27%) komen daarna. En volgens cijfers van het CBS wil driekwart van deze jongeren in Nederland graag trouwen.

Het huwelijk is volgens Palmaerts een reactie op de verlammende keuzevrijheid van jongeren. „Het is een manier om rust te vinden in het snelle dagelijks leven”, legt Palmaerts uit. Wie met jonggetrouwden praat, ziet deze hang naar vastigheid terugkomen. Andrea, stellig: „Ik herkende in mijn man direct een gelijke. Maar ik zeg niet dat ik niet met een ander had kunnen trouwen. Het ging om zijn vastberadenheid. Een vaste situatie is zoveel aantrekkelijker dan al die keuzevrijheid. Dat leidt toch alleen maar tot onrust.”

Stabiliteit

Jong trouwen is ook een reactie op de vrijheid-blijheidmentaliteit van de vorige generatie. Neem Anne Morssink uit Utrecht, 23 jaar en student pedagogiek. Dit voorjaar trouwt ze met Yannick van Liefland, ook 23 jaar en student Internationale bedrijfskunde. Anne groeide op in een hippie-achtig gezin. Haar twee moeders, die geen liefdesrelatie hadden, wilden allebei graag een kind. Via een advertentie vonden ze haar vader. Ze werd door drie ouders opgevoed. „Door die situatie ben ik altijd op zoek geweest naar stabiliteit.”

Luke van Veen – 27 jaar, vormgever en creatieve duizendpoot – verlangde in haar jeugd totaal niet naar de dag waarop ze die witte prinsessenjurk zou dragen. Haar vrije Amsterdamse ouders scheidden toen ze zes was. „Dat bepaalde mijn idee van het huwelijk.” Toch ontwerpt ze nu haar eigen trouwjurk. „Bram, mijn verloofde, vindt het huwelijk een waardevolle traditie waarmee je laat zien aan de buitenwereld dat je voor elkaar kiest.” En ja, toen ze afgelopen zomer bijzonder romantisch ten huwelijk werd gevraagd in de Suikerfabriek in Halfweg, was ze om. „In een fluisterbootje voeren we met zijn tweeën na het aanzoek door de Haarlemse grachten. Dat was geweldig.” Want, „al die zogenaamde vrijheid, wat betekent die nou eigenlijk?

Goed gek

Sandra Heerma van Voss schreef in NRC Handelsblad dat de westerse mens is doorgeslagen in zijn individualisering. „Daar zitten we dan, in ons eigen huis, met onze eigen spullen. Eenzaam, en geen last van anderen.” Palmaerts verwacht dat jongeren het anders gaan doen. „Zij vinden zelfontplooiing nog steeds heel belangrijk. Maar de vorige generatie zag ontwikkeling als iets individueels. De huidige generatie wil vooral iets over zichzelf leren met behulp van een ander – dat kan je moeder zijn, maar ook je partner.”

Anne en Yannick vinden de angst om je op jonge leeftijd te binden maar raar. Yannick – een baardje van drie dagen, casual bloesje: „Trouw je voor je vijfentwintigste, dan ben je goed gek. Na je vijfendertigste? Dan ben je sneu. Van studenten wordt verwacht dat ze alle opties open laten en geen keuzes maken.” „Als we onze bruiloft vijf jaar later hadden aangekondigd, zou niemand raar hebben opgekeken”, voegt verloofde Anne toe.

Want rare blikken kun je verwachten bij een jong huwelijk in de wereld van de Randstedelijke student. Een collega van Andrea reageerde heel afstandelijk toen duidelijk werd dat ze getrouwd was. „Later bleek dat ze dacht dat ik een neoconservatief punt wilde maken. En ze dacht dat het arrogant bedoeld was. Zo van: kijk ons het met z’n tweeën eens goed doen.”

Een goede vriend van Luke voelde zich buitengesloten. „Hij riep toen ik het aankondigde ontsteld: ‘Maar jij was mijn niet-trouw-buddy! Wij gingen het samen zonder doen!’”, zegt ze lachend.

Anne vond dat haar vriendinnen „heftig” reageerden. „Dat heeft vast iets met de vrouwenemancipatie te maken, alsof ik met een huwelijk mijn onafhankelijkheid opgeef. Mensen betrokken onze verloving in eerste instantie op zichzelf.” De vrienden van Anne en Yannick hebben vooral losse contacten, „want dat is toch ‘leuk’”, zegt Yannick ironisch.

De pioniers die kiezen voor het traditionele huwelijk, doen de bruiloft nét even anders. „Ik had een zwart latexjurkje gekocht voor de grote dag, maar dat vond mijn moeder echt te erg. We hebben toen vlug nog een witte jurk van kant gekocht, zodat opa en oma geen hartaanval zouden krijgen”, zegt Andrea. Hun trouwfeest vierden ze in Perdu, een klein literair centrum aan een Amsterdamse gracht.

Yannick en Anne organiseren een festival als trouwfeest. In de grote achtertuin van Annes vader. „Onze vrienden, allemaal creatief, helpen mee. De een maakt muziek, de ander helpt met opbouwen”, zegt Yannick. Iedereen mag in tenten blijven slapen.