Hassan lijkt garantie voor succes

De lange-afstandloopster van Ethiopische komaf heeft volgens haar trainer de capaciteiten om medailles te halen. Niet alleen tijdens de WK Indoor, maar ook bij de Spelen in Rio in 2016.

foto HH

Een dag zonder kaas is een dag niet geleefd. Qua smaak is Sifan Hassan al een echte Hollandse. Haar ogen glinsteren als de atlete vertelt heel veel tosti’s te eten. Nee, geen voorbeeldige sportvoeding, weet ze. Maar het belet de geboren Ethiopische niet on-Nederlands hard te lopen.

Hassan is een speciale. Door haar achtergrond, door haar geschiedenis, maar vooral door de snelheid waarmee ze de wereldtop bestormt. Binnen een jaar is ze Europees juniorenkampioen veldlopen en dit weekeinde bij de WK indoor in Sopot een medaillekandidaat op de 3.000 meter. Dat voor een jonge vrouw die in Ethiopië alleen naar school heeft gerend en als vluchteling in Nederland de tijd doodt bij een atletiekclub. Leuk hoor hardlopen, maar een loopbaan als sportster? Geen moment komt het in Hassan op.

Tot ze eind 2012 bij de Warandeloop in Tilburg wordt aangesproken door Honoré Hoedt, de toenmalige bondscoach voor de middellange afstanden. De trainer raakt nieuwsgierig als hij plotseling haar naam op nationale ranglijsten tegenkomt. Een hem onbekend talent? Daar moet Hoedt meer van weten.

Een trainingskamp in Portugal, waarvoor hij Hassan twee maanden later ter kennismaking uitnodigt, leert de trainer, die kort daarvoor door de Atletiekunie als bondscoach is wegbezuinigd, dat hij een briljantje in handen heeft. Maar wel voor de lange afstanden. Hoedt: „Omdat ze tijdens het lopen nauwelijks de grond raakt. Voor de middellange afstanden is een strakke, efficiënte pas vereist. Maar zoals een kunstschilder zijn penseel zachtjes over het doek beweegt, loopt Hassan over de baan. Pas na enkele doelgerichte trainingen ontdek ik dat ze ook aanleg voor de 1.500 en zelfs de 800 meter heeft.”

Hassan ontwikkelt zich sneller dan het licht. Ze loopt op de 1.500 meter de limiet voor de WK in Moskou, waar ze als statusloze vluchteling niet naar toe mag. Later verbetert ze het belegen Nederlands record van Elly van Hulst. Bij de Diamond League levert haar kennismaking met de wereldtop in Lausanne een tweede plaats op. Om later in Stockholm derde te worden. Hoedt weet niet wat hij meemaakt.

Natuurlijk, tijdens trainingen verbaast hij zich vrijwel dagelijks over haar progressie. Maar dat ze ook al zo goed is in wedstrijden, ziet Hoedt als een welkome verrassing. Hij denkt de reden te weten. „Sifan denkt onbegrensd. Ze kijkt niet op tegen tegenstanders. Als Abebe Aregawi, de beste 1.500-meterloopster van dit moment, in Lausanne het tempo opvoert, gaat zij gewoon mee. Niet dat ze haar verslaat, maar ze volgt wel. Sifan redeneert niet in fysiologische beperkingen.

Maar wie is Sifan Hassan werkelijk? Een 21-jarige vluchtelinge die vijf jaar geleden met haar moeder Ethiopië hals over kop heeft verlaten, naar het schijnt om politieke redenen. Veel meer is niet bekend. Haar moeder schijnt Hassan via Turkije naar Nederland te hebben gestuurd. Maar waarom? Hassan zelf wil het niet vertellen – „ik houd dat verhaal voor mezelf; het was een vervelende tijd die ik heb afgesloten”. En Hoedt, wat weet hij? Niet veel meer, omdat hij Hassan nooit naar haar verleden heeft gevraagd – „dat is privé.”

Zelfs zegt Hassan in een dorpje op het platteland te zijn grootgebracht. O ja, ze heeft ook een oma, van wie ze overigens adres noch telefoonnummer heeft. En haar moeder? Hassan heeft werkelijk geen idee waar ze is. Ze heeft al vijf jaar geen contact gehad. Nu ze een Nederlands paspoort heeft, wil ze in september naar Ethiopië om haar te zoeken.

Wel vertelt Hassan dat ze zich de eerste twee jaar van haar verblijf erg eenzaam heeft gevoeld en stierf van de heimwee. Vooral in het opvangcentrum in Zuidlaren was ze ongelukkig. De verhuizing naar eerst Leeuwarden en later Eindhoven hebben haar goed gedaan, omdat daar mensen zich om haar bekommerden. In Leeuwarden bij de atletiekclub Lionitas en in Eindhoven vanwege haar verblijf in een kleine Ethiopische gemeenschap.

Sinds Hassan een Nederlands paspoort heeft voelt zich niet meer ontheemd. Verdwenen is de knagende twijfel of het wel zou goed komen met dat paspoort. De gedachte dat ze zou moeten terugkeren naar Ethiopië beklemde haar, hoewel dat aan haar prestaties als atlete niet was te merken. „Er is eindelijk rust in mijn leven gekomen”, zegt ze met een brede glimlach. „En als atlete heb ik eindelijk een doel om naar toe te werken. Ik trainde wel maar wist niet waarvoor. Liep ik een limiet voor EK of WK, mocht ik niet meedoen. Het leven is een stuk gemakkelijker geworden.”

En Hoedt? Die spint van genoegen. Is ie amper weg als bondscoach, zorgt Hassan dat hij geen afscheid van de internationale toneel hoeft te nemen. Dat geeft hem voldoening, nou en of. Nee, geen genoegdoening, daarvoor heeft hij nog te goede contacten met de Atletiekunie. Maar denk niet dat het altijd makkelijk werken is met Hassan, op het oog zo’n onschuldige vrouw. „Ze kan ontzetting koppig zijn”, zegt Hoedt. „Het valt niet mee haar bijvoorbeeld uit te leggen dat andere topsporters worden ondersteund door sportkoepel NOC*NSF en zij niet. ‘Ik ben toch ook wereldtop’, zegt ze dan. Ik heb haar moeten leren investeren. Dat ze eerst geld in haar carrière moet stoppen om dat later in drievoud terug te verdienen. Zoiets kennen ze in Ethiopië niet.”

Overigens zou Hoedt het wel weten als hij technisch directeur bij NOC*NSF was. Dan had hij vanaf het moment dat Hassan een Nederlands paspoort kreeg haar voor drie jaar ondersteund met hoogwaardig programma’s. Want de trainer is ervan overtuigd dat zij over tweeënhalf jaar in Rio de Janeiro een olympische medaille zal winnen. Om er stellig aan toe te voegen: „Eigenlijk heeft ze dat niveau nu al.”

    • Henk Stouwdam