Die gestrekte arm heeft

niks

met Hitler te maken

Interview

De extreem-rechtse partij Gouden Dageraad staat in de Griekse peilingen op 20 procent van de stemmen. Een gesprek met leider Ilias Kasidiaris (33). „Dat van het geweld is een grove leugen.”

tekst Marc Leijendekker

foto’s Kool News

„De democratie is dood in Griekenland. Zodra we beginnen te groeien, sluiten ze ons op.”

Durf je het wel aan, een kopje koffie? Niet bang dat ik er vergif in doe?” Ilias Kasidiaris grijnst erbij. Zwart T-shirt waar gespierde armen met een paar tattoos onder uit steken, zeer kort geknipt haar. Hij is met zijn 33 jaar het gezicht van de extreem-rechtse Griekse partij Gouden Dageraad, nu de officiële partijleider met nog vijf andere parlementsleden gevangen zit. ‘Lidmaatschap van een criminele organisatie’, luidt de beschuldiging.

Met een grapje probeert hij de wat grimmige sfeer te breken. De militaristisch ogende partijgenoten die de stalen voordeur van het anonieme partijbureau openden, keken niet blij met het bezoek. Pers is niet welkom. Die vertelt toch alleen maar leugens: dat het neonazi’s zijn die de Hitlergroet brengen en buitenlanders in elkaar slaan. Aan de zijkant bij de ingang hangen drie gasmaskers tegen eventueel traangas. Aan de muur een grote poster van de twee partijleden die eind vorig jaar zijn doodgeschoten – door wie en waarom is nog steeds onduidelijk.

Een paar jaar geleden was Gouden Dageraad slechts een splinterpartij. Maar bij de verkiezingen in mei 2012 haalde zij een verrassende 6 procent. En nu, na jaren van crisis, stijgende werkloosheid, ingrijpende loonsverlagingen en groeiende armoede, en met de lokale en Europese verkiezingen in mei in aantocht, staat ze in peilingen op 15 procent. En is Kasidiaris kandidaat-burgemeester in Athene.

„We doen wat we de kiezers beloofd hebben”, zegt hij boven, als hij de deur van een geïmproviseerd studiootje dicht heeft gedaan, tegen nieuwsgierige blikken. „We hadden gezegd dat we Grieken die in de problemen zijn gekomen zouden helpen, en dat doen we. We hadden beloofd dat we corrupte politici zouden aanklagen en dat doen we ook. In het parlement.”

Sommige Griekse kiezers zijn blij dat iemand onomwonden van leer trekt tegen het wijdverbreide en corrupte cliëntelisme. Of ze delen de kritiek dat het kabinet weinig doet tegen de illegale immigratie en de problemen die die met zich meebrengt. Maar anderen schrikken van de militante toon en de gestrekte rechterarm. En van de snelheid waarmee zo’n rechts-radicale partij steun wint onder de kiezers.

Hoe verklaart u die snelle groei? Ook vóór de crisis keerde u zich al tegen de corruptie in de politiek.

„Maar nu zijn de mensen arm. Zeker, er was eerder ook veel corruptie. Politici hebben miljoenen euro’s ingepikt, van het volk afgenomen. Maar toen hadden de meeste mensen zelf ook nog wel geld. Nu reageren ze, omdat ze geen geld meer hebben. Gouden Dageraad is de enige partij die toen hetzelfde zei als nu. En daar hebben de Griekse kiezers respect voor. Wij zijn de enige partij die schone handen heeft.”

U trekt ook veel aandacht met het uitdelen van voedsel. Waar komt het geld daarvoor vandaan?

„We geven het geld van de staat weer terug aan de mensen. Ieder jaar krijgen de politieke partijen 15 miljoen euro. Andere partijen geven die door aan hun parlementsleden, en die bouwen er dan een huis mee. Bij ons gaat 70 procent van het salaris van parlementsleden naar de partij.”

Dat is veel

„Nee, want ik houd voor mezelf nog altijd 2.000 euro per maand over. Je verdient als parlementariër iets meer dan 6.500 euro per maand. En daar komen nog allerlei vergoedingen bij.”

Gouden Dageraad geeft in principe alleen eten aan Grieken. Hoe weet je of iemand Grieks is?

„Dat kun je zien. Ze zien er als Grieken uit.” (Hij grijnst.)

En als er een niet-Griek komt? Een Duitser? Of een Bulgaar?

„Als de man bijna dood is, dan helpen we hem. Maar vergeet niet: het geld komt uit de belastingen die Griekse burgers hebben betaald. Wij geven dat terug.”

Er zijn veel berichten dat leden en sympathisanten van Gouden Dageraad immigranten hebben aangevallen.

„Daar is één zaak van bekend.”

In de kranten staan veel meer voorbeelden.

„Ik ben de politie niet. Wij veroordelen geweld, waar het ook vandaan komt. We zijn zelf slachtoffers van geweld. Kijk naar de mensen van ons die zijn doodgeschoten.”

Veel mensen zeggen dat ze de aanklachten tegen corruptie steunen, maar het niet eens zijn met het geweld tegen anderen.

„Dat van het geweld is een grove leugen van de media. Geef me specifieke zaken, met bewijzen.”

En dan die gestrekte arm. In Nederland, een land dat door de nazi’s is bezet, krijgen we daar rillingen van.

„Maar dat heeft niets met Hitler te maken. Het is een oude Griekse groet, een manier om elkaar te begroeten onder generaal Ioannis Metaxas. [Metaxas leidde een autoritair bewind van 1936-1941, maar zei nee tegen Mussolini, red.] Die groet zie je in heel wat foto’s en films uit die tijd. Metaxas is een van onze helden. Hij vocht tegen de Italianen en de Duitsers.”

En het partijsymbool? Dat heeft veel weg van een hakenkruis.

„Dat is een meandros, een oud Grieks symbool dat verwijst naar de kronkelende rivier Meandros. Het illustreert de verbinding die we zoeken met de antieke Griekse wereld. We geloven dat de moderne Grieken een voortzetting zijn van de antieke Grieken.”

De Europese verkiezingen komen eraan. Wilt u daarbij samenwerken met groepen uit andere landen? De leider van de Britse Nationale Partij, Nick Griffin, is vorige maand bij u op bezoek geweest.

„Ons doel is een beweging van patriottische en eurosceptische partijen te vormen. Hoe en met wie, daarover zijn we nog aan het praten. Ik kan daar geen informatie over geven.”

Marine Le Pen en Geert Wilders proberen ook zoiets.

„Binnenkort weten we meer. Ons doel is de grootste partij in Griekenland te worden.”

Gaat u de eurosceptische kaart spelen? Een opstand tegen de strenge eisen van de trojka van Europese Unie, Internationaal Monetair Fonds en Europese Bank?

„Het recept van de euro werkt niet voor Griekenland. We zullen niet uit de Europese Unie treden, Griekenland is een van de oudste leden van de Europese Unie. Maar we willen wel een referendum over de euro. Het Griekse volk moet daar een besluit over nemen.”

Maar u heeft al een duidelijk beeld.

„We willen een Europa van mensen en naties, en niet een Europa van bankiers. De achtergrond van het memorandum [de afspraken over financiële steun op voorwaarde van bezuinigingen en hervormingen, red.] is de economische vernietiging van Griekenland . Het is simpel: Griekenland heeft een groot fortuin, gas. Duitsland wil dat goedkoop kunnen krijgen.”

U wilt zelf burgemeester van Athene worden. Wat belooft u de kiezers?

„Een oplossing voor de twee hoofdproblemen waar de mensen in Athene voor staan: armoede en criminaliteit. We gaan sociale supermarkten organiseren, waar iedere inwoner van Athene tegen erg lage prijzen producten van Griekse producenten kan kopen. We gaan de regering onder druk zetten om iets tegen de criminaliteit te >> >> doen. Want nu wordt Athene aan zijn lot overgelaten. We willen ook beter toezicht op de uitgaven van de gemeente.”

Over die criminaliteit: Gouden Dageraad helpt nu al mensen die zich niet veilig voelen.

„Als iemand van onze partij door een ouder persoon wordt gevraagd hem te vergezellen als hij geld bij de bank moet ophalen, dan gaan wij mee.”

En wat zou uw beleid zijn tegen illegale immigranten?

„Wij willen dat de regering de wet uitvoert en die mensen terugstuurt naar hun eigen land.”

Makkelijk gezegd, maar moeilijk uit te voeren.

„We respecteren de mensenrechten, maar mensen moeten ook de Griekse wet respecteren.”

In dat verband: zes parlementsleden zitten nu gevangen, onder wie partijleider Mihaloliakos.

„Ze zitten in de gevangenis omdat de Gouden Dageraad nu op meer dan 20 procent staat. Want waar worden ze van beschuldigd?”

Lidmaatschap van een criminele organisatie. Die actie van justitie is op gang gekomen nadat in september een linkse rapper werd gedood.

„Maar er zijn geen precieze beschuldigingen tegen Gouden Dageraad. De democratie is dood in Griekenland. Zodra we beginnen te groeien, sluiten ze ons op. De minister van Justitie heeft toegegeven dat hij hierover met de openbare aanklager heeft gebeld. Dat is in strijd met de grondwet. Binnenkort zullen ze mij ook wel vastzetten. We worden geboycot. Ik ben de woordvoerder van een belangrijke partij in Griekenland, en ik word niet uitgenodigd in discussieprogramma’s op de publieke of commerciële zenders. Want als ik in het openbaar kan zeggen waar wij voor staan, krijgen we nog veel meer steun.”

Maar nu zeggen mensen bang te zijn.

„Mensen die dat zeggen, zijn beïnvloed door de propaganda van de massamedia.”

In de peilingen stijgt ook Syriza, de radicaal-linkse partij, razendsnel. Die zou zomaar de grootste kunnen worden. De regeringspartijen kalven af, met name de socialistische partij Pasok. Is het extremisme aan het winnen in Griekenland?

„De extremistische partijen zijn de partijen die het memorandum hebben getekend. Vijfduizend mensen hebben zelfmoord gepleegd uit wanhoop over de gevolgen van de crisis.” [Onafhankelijke onderzoeken stellen vast dat er de afgelopen jaren een sterke stijging is geweest van het aantal zelfmoorden en komen uit op honderden zelfmoorden per jaar. De laatste officiële cijfers, over 2011, gaan over 477 zelfmoorden, red.]

U wil een ander economisch beleid en en een einde aan de corruptie. Heeft u, een paar jaar geleden nog maar een splinterpartij, wel voldoende gekwalificeerde mensen om te regeren?

„In ons programma staat dat als we aan de macht komen, niet onze partijleiders gaan regeren, maar Griekse deskundigen. De minister van Defensie zal een hoge legerofficier zijn. Een hoogleraar economie wordt minister van Economische zaken.”

Komen er nu geen politieke goudzoekers naar uw partij die willen meeliften op de stijgende aanhang?

„Er zijn veel mensen gekomen die dat probeerden. Maar die hebben we van de vierde verdieping eruit gegooid. Grapje natuurlijk. Maar dat is de manier waarop we denken.” <<