De verleiding van Groningen

Van 1969 tot 1981 werd het kampioenschap van Nederland in Leeuwarden gespeeld, de eerste keer in hotel de Klanderij. Tijdens een van de eerste rondes viel er uit het plafond van dat oude hotel een enorm brok steen in de toeschouwersruimte. Het was vroeg en er waren nog nauwelijks toeschouwers, anders waren er doden gevallen.

Bijna alle spelers stonden schaapachtig te kijken, alleen Hein Donner was onmiddellijk onder zijn speeltafel gedoken. Later zei hij dat het een reflex was die hij aan de oorlog had overgehouden.

’s Avonds kwamen er bouwdeskundigen die zeiden dat het toernooi veilig kon worden voortgezet. Ook Donner liet zich na enig verzet overtuigen. Een paar jaar later werd de Klanderij gesloopt, tot verdriet van de Friezen.

Al die jaren in Leeuwarden nam Donner na zijn partij de trein naar Amsterdam, behalve als hij een afgebroken partij had, want dan kon het niet. In Amsterdam ging hij dan naar de kunstenaarssociëteit de Kring om nog even te bridgen. Niet te lang, want de volgende ochtend moest hij weer naar Leeuwarden. De andere deelnemers aan het NK dachten dat hij gek was.

Hein was misschien gek, maar niet uniek. Tijdens het Bataviatoernooi in Amsterdam reisde Sipke Ernst iedere dag op en neer tussen Amsterdam en Groningen. De afgelopen maanden had hij twee toernooien gespeeld in Costa Rica en een in Iran, die hij alle drie had gewonnen. Hij wilde weer eens in zijn eigen bed slapen en zijn vriendin zien.

Het viel wel tegen, niet Groningen, maar zijn schaakresultaat. Hij was de sterkste van het toernooi, maar hij bakte er niet veel van. Maar wel in de laatste ronde, tegen Twan Burg. Burg had, als hij de partij had gewonnen, een grootmeesternorm gescoord en ook het toernooi gewonnen. Hij kreeg de kans, was zenuwachtig en verloor, waardoor de Australiër David Smerdon het toernooi won.

Die is overigens ook een halve Nederlander. Een paar maanden geleden is hij afgestudeerd aan het Tinbergen Instituut in Amsterdam met een scriptie getiteld Everybody’s Doing it. Slechte gewoontes overnemen, daar ging het over.

Sipke Ernst – Twan Burg, Bataviatoernooi 2014

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pf3 d5 4. Pc3 c6 5. Lg5 dxc4 6. e4 b5 7. e5 h6 8. Lh4 g5 9. Pxg5 hxg5 10. Lxg5 Pbd7 Sinds Van Scheltinga – Grünfeld, Amsterdam 1936, zijn na bijna 80 jaar studie de geheimen van deze gepeperde stelling nog niet ontsluierd. 11. exf6 Lb7 12. g3 c5 13. d5 Db6 14. Lg2 0-0-0 15. 0-0 b4 16. Pa4 Db5 17. a3 Pb8 18. axb4 cxb4 19. Dd4 Pc6 20. dxc6 Dit dameoffer is al vaak gespeeld. 20…Txd4 21. cxb7+ Kb8 22. Le3 e5 23. Tfc1 Een nieuwe zet, maar geen goede. 23…Lh6 24. f4 Thd8 25. Te1

Zie diagram boven

Hier kon zwart winnen met 25…exf4. Hij deed het niet, omdat hij dacht dat hij na 26. Lxd4 Txd4 27. Pc5 Dxc5 28. Te8+ mat zou gaan, over het hoofd ziend dat hij dan 28…Td8+ met schaak had. 25…Lf8 26. fxe5 Nu heeft wit goede kansen. 26…a5 27. Kh1 T4d5 Beter was 27…Td3 28. Lf4 Ka7 29. e6 fxe6 30. b8D+ Niet meteen 30. Txe6 wegens 30…Td1+, maar 30. Lc7 was ook sterk. 30…Txb8 31. Txe6 Tbd8 32. Le3+ Td4 Zwarts laatste kans was 32…Kb8. Na 33. Tb6+ Dxb6 34. Lxb6 Td1+ is het eindspel nog niet duidelijk. 33. h4 Nu kan zwart geen vin meer verroeren. 33…Lc5 34. Pxc5 Dxc5 35. f7 c3 36. bxc3 Dxc3 37. Lxd4+ Dxd4 38. Txa5+ Kb8 39. Tb5+ Kc8 40. Tc6+ Kd7 41. Tb7 mat.

    • Hans Ree