China omarmt lucratieve ‘webbank’

Wijst het succes van de internetbank Yue Bao op een breuk met het rigide financiële systeem in China? Klanten zijn er in ieder geval genoeg. „Mensen willen keuzevrijheid – en meer rente.”

Een paar keer per dag voelt Wang Ziyi (25) zich „een echte investeerder”. Vooral als zij, net als 81 miljoen andere overwegend jonge Chinezen, op haar mobiel controleert wat zij heeft verdiend door haar spaargeld te zetten op de eerste en grootste internetbank van China, Yue Bao. Van de rentestand – 6,1 procent op vrijdagochtend – krijgt zij „een goed gevoel”, want deze depositorente is twee keer zo hoog als die van de staatsbanken (3,1 procent) en overtreft de inflatie van 3,5 procent.

Wang Ziyi, die in Shanghai bij een mediabedrijf werkt, realiseerde zich aanvankelijk niet dat zij deelneemt aan „de hoogstnoodzakelijke revolutie van de Chinese financiële industrie.” Deze woorden zijn van Jack Ma, de voormalige leraar Engels die met internetbedrijven Alibaba en AliPay aan de wieg stond van de mondiale internethandel.

Ma, volgens Forbes een van de rijkste Chinese ondernemers, vindt het niet meer van deze tijd en ook niet goed voor het Chinese particuliere bedrijfsleven dat de staat de rentestand bepaalt. Het vaststellen van de rente is een van de belangrijkste instrumenten van de door de Communistische Partij van China gedomineerde staat om de economie te sturen.

Zakje munten

In juni vorig jaar maakte hij het plan voor Yue Bao, dat ‘zakje voor overgebleven munten’ betekent. Dankzij de naamsbekendheid van Ma en zijn bedrijven is Yue Bao uitgegroeid tot een ‘webbank’ met 81 miljoen klanten die samen bijna 30 miljard euro bij hem hebben ondergebracht. Wie handig is met een mobiele telefoon, de Yue Bao-app heeft gedownload en 500 yuan (40 euro) overheeft, kan instappen.

Ook vanuit Nederland is het eenvoudig om via digitale weg een rekening te openen, zeker voor de talloze klanten van Alibaba die afrekenen met AliPay.

De andere grote Chinese internetbedrijven hebben het lucratieve voorbeeld van trendsetter Jack Ma gevolgd onder het motto ‘Geef ons je geld en wij betalen je meer dan de staatsbanken’. Yue Bao haalde tot nu toe 180 miljoen euro binnen.

Kopje onder gaan

Hoe is het mogelijk dat Chinese internetbanken een hogere rente kunnen betalen dan de staatsbanken? „Heel eenvoudig, ze werken als geldmarktfondsen”, zegt Julie Zhu, hoogleraar financiële economie in Shanghai. „Yue Bao parkeert de deposito’s voor 90 procent bij de staatsbanken die de veel hogere, interbancaire rente betalen. In feite is Yue Bao een van de grootste geldmarktfondsen ter wereld geworden.”

Geldmarktfondsen investeren hoofdzakelijk op de interbancaire markt en in Amerikaans schatkistpapier en kunnen zich een hogere depositorente veroorloven. Zhu: „Iedereen in China, en misschien ook in Europa, denkt dat Yue Bao een gewone bank is met alle zekerheden van een bank. Dat is dus niet zo, het is een geldmarktfonds met bijbehorende risico’s. Het gebeurt niet vaak, maar ook geldmarktfondsen kunnen kopje onder gaan.”

Hoogleraar Zhu vraagt zich ook af of bankieren op het Chinese internet wel veilig genoeg is. „Je moet werkelijk over een topsysteem beschikken om al deze tegoeden te beschermen tegen hackers. Mijn ouders zijn op die manier wat spaargeld kwijtgeraakt.”

Einde aan staatsrentes

Maar ook volgens haar zijn de voordelen groter dan de risico’s. Zhu, verbonden aan het prestigieuze Jiao Tong University Advanced Institute of Finance, ziet de opkomst van internetbanken als het begin van financiële liberalisering in de tweede economie van de wereld. „Je kunt gerust zeggen dat sprake is van een keerpunt in de financiële geschiedenis van de Volksrepubliek China. Het einde van het systeem van vaste, door de staat bepaalde rentes begint eindelijk in zicht te komen.”

Zij trekt een vergelijking met sociale media als WeChat en WhatsApp die de wereld van de telefoonmaatschappijen op zijn kop hebben gezet. „Yue Bao en vergelijkbare fondsen schudden de banken wakker. Het werd tijd, want de staatsbanken hebben de gewone spaarders ernstig verwaarloosd. Mensen willen keuzevrijheid, betere dienstverlening en vooral hogere rentes.”

Alles wijst erop dat de nieuwe premier Li Keqiang de opkomst van de zeer populaire internetbanken gebruikt om het verzet van de staatsbanken tegen liberalisering van de financiële sector te breken. Het feit dat de uitgesproken Jack Ma, die fijn afgestelde politieke antennes heeft, de revolutie durfde en mocht preken, is volgens Zhu een duidelijk signaal. „Hij mag de rol van katalysator spelen.”

Geen verbod voor internetbanken

In zijn eerste toespraak tot het Nationale Volkscongres zei premier Li Keqiang woensdag dat hij „de koers van de economische mammoettanker”, gaat verleggen. Topprioriteit heeft de hervorming van de financiële industrie. Vandaar dat hij de oproep van de staatsbanken om de golf aan nieuwe internetbanken te verbieden, deze week heeft afgewezen.

„Ik verwacht dat de vijf grote staatsbanken binnen een jaar zelf de rente mogen bepalen en dan volgt de hele sector”, aldus hoogleraar Zhu. Liberalisering van de rente is in het belang van het groeiende particuliere bedrijfsleven – dat kan vaak niet terecht bij de risico mijdende staatsbanken. Vandaar ook de omvang van de ondergrondse banken, een sector waarin naar schatting 1.400 miljard euro omgaat.

Liberalisering is ook in het belang van gewone spaarders, zoals Wang Ziyi, die meer willen sparen dan de inflatie. Over de veiligheid van de internetbank maakt ze zich geen zorgen. „Ik koop en betaal alles met mijn iPhone en tablet. Waarom zou ik dan ook niet online sparen en investeren?” Ze heeft inmiddels al haar geld, ongeveer 5.000 euro, op de webbank staan. „AliPay is superbetrouwbaar. Daarom vertrouw ik Yue Bao ook”, zegt de beginnende kapitalist.

    • Oscar Garschagen