2 dagen verdwenen: dit weten we tot nu toe van het toestel van Malaysia Airlines

Mensen kijken op het vliegveld van Beijing naar het bord met daarop de vluchten die aankomen. Het nog spoorloze vliegtuig van Malaysia Airlines staat bovenaan, in het rood. Foto AFP/ Mark Ralston

Het toestel van Malaysia Airlines met aan boord 239 mensen is al bijna twee hele dagen verdwenen. Inmiddels zijn brokstukken gevonden, maar de zoektocht op zee naar het vliegtuig gaat verder. We zetten op een rij wat er toe nu toe bekend is.

239 mensen aan boord, plotseling van de radar verdwenen

Een Boeing 777 met vluchtnummer MH370 van luchtvaartmaatschappij Malaysia Airlines was onderweg vanaf Kuala Lumpur in Maleisië naar de Chinese hoofdstad Beijing. Rond 01.30 uur lokale tijd, nog maar kort na het opstijgen, werd het contact met de luchtverkeersleiding verbroken boven de Zuid-Chinese Zee. Uit radargegevens zou blijken dat het vliegtuig nog heeft proberen te keren, voordat het verdween.

Twitter avatar flightradar24 Flightradar24 Flight #MH370 disappeared from Flightradar24 at 17.19UTC time between Malaysia and Vietnam http://t.co/BtmTuQGBq6

Vanmiddag werd bekend dat in Vietnamese wateren brokstukken zijn teruggevonden. Het gaat vermoedelijk om delen van de staart en de vleugel van de vermiste Boeing.

De Franse raad voor vliegtuigongelukken heeft aangeboden Maleisië en Vietnam te helpen bij de zoektocht naar het vliegtuig. De raad leidde een onderzoek van drie jaar naar de verdwijning van een toestel van Air France in de Atlantische Zee in 2009. Ook de Amerikaanse organisatie heeft hulp aangeboden.

Gestolen paspoorten

Aan boord zaten 227 passagiers en twaalf bemanningsleden. Onder de passagiers 153 Chinezen en 38 Maleisiërs, daarnaast meerdere Indonesiërs, Australiërs en Amerikanen. Er was ook een 50-jarige Nederlandse vrouw aan boord.

Van ten minste twee mannen aan boord is zeker dat zij vlogen met een gestolen paspoort. De Oostenrijkse en Italiaanse identiteitsbewijzen werden in 2012 en 2013 in Thailand als gestolen opgegeven, maakte internationale politieorganisatie Interpol vandaag bekend. De Maleisische luchtvaartautoriteit onderzoeken nu hoe de twee mannen door de beveiliging hebben kunnen komen. Ook van andere paspoorten die zijn gebruikt om aan boord te komen van vlucht MH370 wordt nu gecheckt of zij gestolen zijn.

Speelden de mannen een rol in de verdwijning?

Het is volgens Interpol te vroeg om iets te zeggen over het verband tussen de mannen met de gestolen paspoorten en de verdwijning van het toestel. Toch is het zorgwekkend dat passagiers een internationale vlucht konden betreden zonder dat de status van het paspoort werd gecheckt, vindt Interpol. Het aantal gevallen waarin dit gebeurt zal volgens Interpol tot 2017 toenemen naar 1,5 miljard.

“We hebben nu een echt geval waarvan de wereld zich afvraagt of de houders van de gestolen paspoorten terroristen waren. De Interpol vraagt zich af waarom slechts een handvol landen wereldwijd zorgt dat personen met gestolen paspoorten geen internationale vluchten op komen.”

Maar ondertussen onderzoekt Maleisië wel of de verdwijning het werk is geweest van terroristen. De geheime diensten doen onderzoek naar de twee mannen met de gestolen paspoorten, meldt persbureau AFP op gezag van het ministerie van Transport. Volgens de BBC was de eindbestemming van de mannen Europa. De twee hadden tickets geboekt bij China Southern Airlines en zouden gisteren in Amsterdam landen. Een van hen zou vervolgens naar Kopenhagen reizen, de ander naar Frankfurt.

De Indiase zandkunstenaar Sudarshan Patnaik legt de laatste hand aan zijn kunstwerk, dat hij maakte om steun te betuigen aan de passagiers en hun familie en vrienden. Foto Reuters / Stringer

Het dodelijkste ongeluk

Het is nog niet expliciet zo gezegd, maar er lijkt weinig twijfel over te bestaan dat het vliegtuig is neergestort en dat vele, al dan niet alle mensen aan boord het niet hebben overleefd.

Mocht dit zo zijn, dan zou het ongeluk het dodelijkste zijn in de geschiedenis van Malaysia Airlines. In 1977 werd een Boeing 737 van de luchtvaartmaatschappij gekaapt, waarna het neerstortte. Alle 93 passagiers en de bemanning kwamen om het leven.

Malaysia Airlines staat bekend als een van de veiligste luchtvaartmaatschappijen in Azië en het gebied rond de Stille Oceaan, schreef persbureau Reuters eerder vandaag.

Olievlekken gevonden, maar zoektocht kan lang duren

Er is vandaag de hele dag op zee gezocht naar een wrak, vooralsnog zonder succes. De enige mogelijke aanwijzing die er vandaag is gekomen, waren twee zeer grote olievlekken, gezien door de Vietnamese luchtmacht.

Ze zouden zo’n tien tot vijftien kilometer lang zijn en overeenkomen met de vlekken die je ziet als er vliegtuig in zee is neergestort. Maar er is geen zekerheid, ze hoeven niet van het vliegtuig te zijn.

Het is nog helemaal niet zeker hoe lang de zoektocht naar een wrak kan duren. Neem het voorbeeld van het dodelijke ongeluk met een Airbus A330 van Air France in 2009. Dat stortte ook neer boven zee en het wrak werd pas twee jaar na dato gevonden. Wel een noemenswaardig verschil: het water waarin het toestel van Malaysia Airlines vermoedelijk is neergestort, is vele malen ondieper dan in het geval van de Airbus.

Bekijk een interactieve infographic bij persbureau AP

Beelden van de olievlekken

Beelden van de olievlekken. Foto EPA/ Tienphong.VN

Wat kan er gebeurd zijn?

Er wordt volop gespeculeerd naar de oorzaak van het ongeluk. Een van de eerste dingen waarnaar wordt gekeken is het weer. Dat kan nu vrijwel zeker geen oorzaak zijn geweest, schrijft de BBC, want de omstandigheden waren zo goed als perfect.

Het lijkt erop dat er met het toestel heel snel iets heel erg mis is gegaan. Dat gevoel wordt versterkt door het feit dat de bemanning er geen noodsignaal heeft uitgestuurd. Wat zou er dan overblijven? Dat zou dan waarschijnlijk of een plotseling mechanisch probleem zijn of wellicht terrorisme.

Volgens de luchtvaartexpert van de BBC zullen onderzoekers de hele onderhoudsgeschiedenis van het toestel gaan natrekken:

“Ze gaan bepalen of alle verplichte controles wel waren voltooid, en of ze op tijd waren en ze gaan proberen erachter te komen of er nog problemen waren die recent niet waren aangepakt.”

Hij benadrukt verder dat de luchtvaartmaatschappij financiële problemen heeft. De staatsmaatschappij verliest terrein door budgetmaatschappijen. Volgens hem kan dat gevolgen hebben voor de veiligheid.

CNN praat met de vice-president van Malaysia Airlines:

Gestolen paspoorten aan boord

Er is ook een andere, engere mogelijkheid: terrorisme. Deze angst is gevoed door het feit dat er zich twee gestolen paspoorten aan boord bevonden. Op de passagierslijst die Malaysia Airlines openbaar heeft gemaakt, stonden een Italiaanse en een Oostenrijkse man. Beiden zaten echter niet in het toestel en lieten weten dat er niets met ze aan de hand was. Van beide mannen was het paspoort op een eerder moment gestolen.

Dat gebeurde niet recent. De Italiaanse man, de 37-jarige Luigi Miraldi, verloor hem zo’n anderhalf jaar geleden in Thailand. Hij had een auto gehuurd, zijn paspoort achtergelaten bij het verhuurbedrijf en vervolgens was het paspoort weg toen hij de auto terug kwam brengen. Het Oostenrijkse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigde dat de naam van de Oostenrijkse passagier op de lijst overeenkwam met die op een paspoort dat twee jaar geleden als gestolen is opgegeven.

Het Amerikaanse NBC News meldde vanavond op gezag van bronnen dat autoriteiten in de VS gaan onderzoeken of er van terrorisme sprake is geweest. Ze gaven de gestolen paspoorten als aanleiding. Wel benadrukten ze dat er momenteel geen duidelijke link is met terrorisme en dat er ook andere criminele redenen kunnen zijn voor het vliegen met een gestolen paspoort, zoals drugssmokkel.

Een directeur bij Malaysia Airlines zei vandaag dat autoriteiten naar beelden van passagiers en hun bagage hebben gekeken en toen niets raars hebben gezien, schrijft The Los Angeles Times.

Zodra er meer bekend is, vullen we dit bericht aan.