Poetin is Westen steeds stap voor

Relatie Europa/VS en Rusland verslechterd na verrassende ‘zelf-annexatie’ de Krim

President Vladimir Poetin en zijn bondgenoten op de Krim vertrouwen ook de gewone Russen op het schiereiland niet helemaal. De Krim is sinds gisteren van Rusland. Tien dagen voordat de bewoners er naar de stembus zouden moeten om ‘ja’ te zeggen tegen het besluit om de Krim van Oekraïne af te scheiden, heeft de politieke leiding van de deelrepubliek deze toekomst alvast vastgenageld.

De één miljoen stemgerechtigde burgers hebben bij het referendum volgende week zondag nu geen keus meer. De oekaze dat de Krim van Rusland is, is eveneens een uitdaging aan Europa dat moeizaam zoekt naar een gemeenschappelijk antwoord op de Russische interventie in Oekraïne.

In een cascade van besluiten heeft het parlement in Simferopol gisteren de ‘zelf-annexatie’ als 84ste ‘subject’ van de Russische Federatie en de invoering van de roebel geformaliseerd. Bij wijze van dreigement stelde de Opperste Sovjet ook vast dat de Oekraïense troepen op de Krim, die nu niet overlopen of terugtreden, een ‘bezettingsmacht’ zijn. Door deze laatste oekaze werd op de Krim met spanning afgewacht of vannacht de aanval op de Oekraïense militaire bases zou worden geopend. Dat gebeurde niet.

Vandaag heeft het parlement van Rusland wel weer nieuwe stappen gezet op weg naar annexatie. De Doema „ondersteunt de vrije keuze van de bevolking van de Krim”, zei voorzitter Sergej Narysjkin. Voorzitter Valentina Matvijenko van de Federatieraad beloofde hetzelfde. In de Doema ligt sinds vorige week vrijdag, nog voordat de Russische invasie op volle toeren kwam, een wetsontwerp om de Krim ook formeel te kunnen annexeren.

Iets eerder spraken de presidenten Vladimir Poetin en Barack Obama een uur met elkaar. Tevergeefs. Volgens Obama is het referendum op de Krim onwettig. Volgens Poetin kan Rusland de roep om ‘hulp’ niet negeren en zijn de acties van de illegale nieuwe Oekraïense regering op de Krim en elders in het merendeels Russisch-talige zuiden en oosten van Oekraïne onwettig.

Dinsdag liet Poetin op een persconferentie ook in het midden of Moskou in andere Russisch-talige regio’s van Oekraïne zou kunnen interveniëren. De Oekraïense regering onder leiding van parlementsvoorzitter en interim-staatshoofd Oleksandr Toertsjinov en premier Arseni Jatsenjoek opereert daarom zeer behoedzaam. Ze tracht ‘provocaties’ aan het adres van het Kremlin te vermijden maar wil wel dat de Europese Unie nu snel overgaat tot afronding van het ‘associatieverdrag’.

In eigen land probeert de regering intussen haar broze gezag te vestigen. Toertsjinov heeft in meer dan de helft van de districten oude gouverneurs ontslagen en nieuwe benoemd.

De belangrijkste benoemingen zijn die in Dnepropetrovsk en Donetsk. In de Dnepropetrovsk benoemde ze zondag de bankier Igor Kolomoiski tot gouverneur. Dat besluit schoot Poetin in het verkeerde keelgat, mede omdat Kolomoiski een conflict heeft gehad met ‘zijn’ Russische oligarch Roman Abramovitsj. Poetin liet de filialen van de Oekraïense Privatbank in Rusland onder verscherpt toezicht plaatsen.

In Donetsk, stad van kolen- en staalmagnaat Rinat Achmetov, de rijkste oligarch die zondag opriep tot samenwerking met het nieuwe regime, wees de regering begin deze week de plaatselijk werkgeversvoorzitter aan voor de hoogste bestuurlijke post.

Kiev wil met deze benoemingen vooral duidelijk maken dat het geen confiscaties van onder Janoekovitsj vergaard bezit op de agenda heeft staan, maar dat ook de steunpilaren van het ancien regime bij het reddingsprogramma worden betrokken.