EU stelt sancties in tegen Moskou

Europese leiders hebben gisteren de eerste sancties ingesteld tegen Rusland, als antwoord op de bezetting van de Oekraïense Krim. Ze trokken ook een rode lijn: als Rusland verder oprukt in Oekraïne, dan volgen „brede economische sancties”, zoals een handelsboycot.

Bij aanvang van de extra ingelaste top in Brussel leek nog sprake van geringe animo voor sancties, die ook de EU kunnen treffen die voor een kwart afhankelijk is van het Russische gas. Maar volgens de Duitse Bondskanselier Angela Merkel veranderde dat onder druk van de jongste ontwikkelingen op de Krim, waar het pro-Russische regio-parlement gisteren besloot tot aansluiting bij Rusland.

„We moesten reageren op wat er vandaag is gebeurd”, zei Merkel na afloop van de top. Premier Mark Rutte, die vooraf nog zei dat het „te vroeg” is voor sancties, noemde de genomen maatregelen na afloop „een logische vervolgstap”. Ook de Amerikaanse president Obama zette het licht gisteren op groen voor sancties.

Concreet zet de EU de onderhandelingen met Rusland over versoepeling van het Europese visa-regime per ommegaande stil. De Britse premier David Cameron noemde vrij reizen naar Europa „datgene wat Rusland meer dan ook van ons verlangt”. „Russische ministers vragen er keer op keer om.” Ook de onderhandelingen over een nieuw samenwerkingsakkoord tussen de EU en Rusland worden onmiddellijk opgeschort.

De EU en de VS ondernamen de afgelopen dagen verschillende pogingen om Rusland aan de onderhandelingstafel te krijgen met Oekraïne, tot nu toe zonder resultaat: Moskou noemt de nieuwe machthebbers in Kiev „onwettig” en weigert een dialoog aan te gaan.

Europese leiders gaven Rusland gisteren „enkele dagen” om alsnog in gesprek te gaan, in een zogenoemde contactgroep. Zo niet, dan volgen extra sancties, zoals een inreis-verbod voor Russische beleidmakers en de bevriezing van hun tegoeden. Ook zullen er dan voorlopig geen EU-toppen meer plaatsvinden met Rusland, wat nu nog twee keer per jaar gebeurt.

De meeste regeringsleiders omarmden gisteren ook een woensdag door de Europese Commissie samengesteld steunpakket voor het vrijwel failliete Oekraïne, ter waarde van 11 miljard euro. „Duitsland zal dat intensief ondersteunen”, zei Merkel. Rutte was minder enthousiast. Hij noemde het pakket „een idee van [Commissievoorzitter] Barroso”.