Verbieden mag, want Martijn ontwricht de samenleving

Is seks tussen volwassene en kind normaal? De club die dat idee uitvent, wacht een verbod.

‘Bekende Hagenaar’ Henk Bres riep op Martijn te verbieden. Foto ANP

Martijn, de vereniging voor pedofielen, moet tóch verboden en ontbonden worden – ook al vormt dat een inbreuk op het grondwettelijk beschermde recht van vrijheid van meningsuiting.

Dat advies van advocaat-generaal Vino Timmerman aan de Hoge Raad is gisteren gepubliceerd. De Hoge Raad doet waarschijnlijk half april uitspraak in de zaak. In de regel weegt het advies van de advocaat-generaal zwaar.

1 Waarom ligt deze zaak bij de Hoge Raad? Die beantwoordt toch alleen rechtsvragen?

Klopt. Het Openbaar Ministerie had dan ook een probleem met hoe het gerechtshof de wet in deze zaak had uitgelegd, niet met vaststelling van de feiten. De zaak begon toen het OM de rechtbank vroeg de vereniging Martijn te verbieden. Volgens het OM praat de vereniging seksueel contact tussen volwassenen en kinderen goed, en verheerlijkt ze dat zelfs. Martijn creëert zo een subcultuur waarbinnen seks tussen volwassenen en kinderen acceptabel is. Dat druist in tegen de fundamentele waarden in de samenleving. Daarom moet in dit geval het grondrecht van vrijheid van vereniging en meningsuiting wijken voor het ook grondwettelijk beschermde recht van veiligheid (lichamelijke en seksuele integriteit) van kinderen.

De rechtbank volgde het OM in die redenering en verbood de vereniging in 2012. Maar in hoger beroep draaide het hof het verbod terug. Het deelde de opvatting dat de activiteiten van Martijn wezenlijke beginselen van het rechtsstelsel aantasten, maar vond die activiteiten niet ontwrichtend voor de samenleving. En dat moet, voordat je een deel van de samenleving de mond snoert door hun vereniging te verbieden. De samenleving is weerbaar, volgens het hof, „en heeft ook opvattingen voor lief te nemen die in brede kring worden verafschuwd”. Bovendien ís de samenleving niet ontwricht, oordeelt het hof. Martijn heeft sinds de oprichting in 1982 gezorgd voor felle maatschappelijke discussie, maar van (dreigende) ontwrichting van de samenleving is geen sprake.

2 Wat is dan de rechtsvraag?

Volgens het OM mocht het hof niet apart toetsen of de vereniging ontwrichtend werkt. Als eenmaal is vastgesteld dat de activiteiten van een vereniging wezenlijke rechtsbeginselen aantasten, is mogelijke ontwrichting een gegeven, aldus het OM. En daarnaast vindt het natuurlijk wél dat sprake is van mogelijke ontwrichting van de samenleving door Martijn.

3 Wat vindt de advocaat-generaal? Mag het hof apart toetsen?

Ja. Timmerman baseert zijn antwoord op de wetsgeschiedenis en eerdere uitspraken van de Hoge Raad. Dit hoogste rechtscollege zegt dat je een vereniging alleen in het uiterste geval kan verbieden, als noodzakelijke maatregel om gedrag te voorkomen dat een ernstige aantasting vormt van fundamentele maatschappelijke waarden „die onze samenleving ontwrichten of kunnen ontwrichten”. Tot een verbod kan dus niet lichtzinnig worden overgegaan.

4 Hoe kan Martijn dan de samenleving ontwrichten?

Volgens Timmerman moet je kijken wat het effect is als de denkbeelden van Martijn breed zouden worden uitgedragen. De vereniging vraagt aandacht voor haar idee dat seks tussen volwassenen en kinderen normaal is. Veel mensen zouden dan kunnen denken „dat de samenleving in dit opzicht geen veiligheid aan jonge kinderen biedt”. En daardoor zouden ze hun kinderen kunnen weghouden van sportclubs, kinderdagverblijven of zelfs scholen. Dat zou de samenleving inderdaad ontwrichten.