Top over Krim is test voor broze Europese eenheid

Verdeel en heers: in Europa heeft die tactiek van Poetin altijd uitstekend gewerkt. Vooral ook omdat de Europese Unie, met zijn 28 regeringen, 24 officiële talen en een veelvoud aan historische ervaringen, uit zichzelf al verdeeld is. De Russische leider hoeft alleen maar te stoken of te strelen, zoals elke gewiekste lobbyist dat in Brussel eigenlijk ook doet. Gas en spelen voor West-Europa, pesterijen en intimidatie voor de tot 1989 door de Sovjet-Unie overheerste Oost-Europeanen.

Sinds dit weekeinde is dat spel moeilijker geworden: alle EU-landen zijn verbolgen over de Russische bezetting van de Oekraïense Krim. Maandag dreigden lidstaten gezamenlijk met sancties, in een voor EU-begrippen opmerkelijk felle verklaring. Gisteren kwam de Europese Commissie met een ambitieus hulpplan voor Oekraïne: leningen, subsidies en handelsvoordelen ter waarde van 11 miljard euro, het soort steun dat tot voor kort ondenkbaar was. En vandaag komen EU-leiders bijeen in Brussel op een extra ingelaste en alleen daarom al bijzondere top.

Is iedereen het nu met elkaar eens? Geenszins, Europa blijft Europa. De afgelopen dagen bleek dat niet alle lidstaten even hard van stapel willen lopen: Londen is een magneet voor Russisch geld en wat de Britten betreft blijft dat zo. Duitsland wil graag doorvoerland blijven voor Russisch gas. Nederland wil het, als gasrotonde, graag blijven verspreiden. Op de EU-top vandaag zit elke regeringsleider met een ander belang aan tafel: de eenheid is kwetsbaar. Of zoals de Poolse buitenlandminister Radoslaw Sikorski eerder deze week ironisch opmerkte: „Dictaturen hebben het gemakkelijker.”