Teruglezen liveblog: EU neemt eerste maatregelen tegen Moskou

Op dit moment lijken er weinig nieuwe ontwikkelingen te zijn die we kunnen melden. We sluiten daarom dit liveblog voor vandaag af. Het was de dag waarop de EU en de VS maatregelen aankondigden tegen Rusland. En de dag waarop de Krim zich eenzijdig aansloot bij Rusland.

Kijk hier de speech van Obama over Oekraïne terug

Het komt niet als een verrassing...

... maar ook Canada zal de uitkomst van het referendum op de Krim - dat gepland staat voor 16 maart- niet erkennen. De volksraadpleging werd eenzijdig aangekondigd door de lokale overheid van de autonome republiek. In het referendum kan de bevolking van de Krim zich uitspreken over aansluiting bij Rusland. De etnisch Russische meerderheid op het schiereiland stemt mogelijk voor afscheiding van Oekraïne. De minderheid Krim-Tataren is daar tegen.

De VS en de EU vinden het referendum bij voorbaat onwettig, omdat ook de "legitieme regering" van Oekraïne inspraak zou moeten hebben in de toekomst van de Krim.

De Amerikaanse sancties op een rijtje:

1.

Visa restrictions on a number of officials and individuals, reflecting a policy decision to deny visas to those responsible for or complicit in threatening the sovereignty and territorial integrity of Ukraine.

Dit komt bovenop de reisrestricties voor mensen die betrokken zijn geweest bij mensenrechtenschendingen.

2.

The President has signed an Executive Order that authorizes sanctions on individuals and entities responsible for activities undermining democratic processes or institutions in Ukraine; threatening the peace, security, stability, sovereignty, or territorial integrity of Ukraine; contributing to the misappropriation of state assets of Ukraine; or purporting to assert governmental authority over any part of Ukraine without authorization from the Ukrainian government in Kyiv

Vooral van deze laatste sanctie is onduidelijk of deze zou gelden voor bijvoorbeeld president Poetin.

Lees hier de hele verklaring van het Witte Huis.

EU: voor de herfst associatieverdrag met Oekraïne

De deur naar Europees lidmaatschap blijft voorlopig dicht voor Oekraïne. Maar het associatieverdrag waar Viktor Janoekovitsj in november van af zag kan als het aan de EU ligt deze zomer al gesloten worden. De grootschalige protesten die volgden op Janoekovitsj' besluit om dit verdrag niet te tekenen, leidden uiteindelijk tot een bloedbad, gevolgd door een politieke omwenteling die een eind maakte aan het bewind van de omstreden president.

Twitter avatar euHvR Herman Van Rompuy EU reiterates commitment to signing Association Agreement with #Ukraine. Also with #Moldova & #Georgia no later than end of August.

3x Janoekovitsj

De naam Janoekovitsj komt drie keer voor op de lijst van achttien Oekraïners tegen wie sancties gelden. Het gaat om de afgezette president Viktor Janoekovitsj en zijn twee zonen; Viktor en Oleksandr.

En de sancties gaan naar....

1. ZAROV, Mykola, Yanovych
DOB: 17/12/1947.
Position: Former Prime Minister of Ukraine until January 2014
Group ID: 12907.

2. AZAROV, Oleksii, Mykolayovych
Other Information: Son of former Prime Minister Azarov
Group ID: 12908.

3. BOHATYRIOVA, Raisa, Vasylivna
DOB: 06/01/1953.
Position: Former Minister of Health
Group ID: 12904.

4. KALININ, Ihor, Oleksandrovych
DOB: 28/12/1959.
Position: Former Adviser to the President of Ukraine
Group ID: 12905.

5. KLIUIEV, Andrii, Petrovych
DOB: 12/08/1964.
Position: Former Head of Administration of President of Ukraine
Group ID: 12902.

6. KLIUIEV, Serhii, Petrovych
DOB: 12/08/1969.
Other Information: Businessman. Brother of Mr. Andrii Kliuiev
Group ID: 12901.

7. KURCHENKO, Serhiy, Vitaliyovych
DOB: 21/09/1985.
Other Information: Businessman.
Group ID: 12906.

8. LUKASH, Olena, Leonidivna
DOB: 12/11/1976.
Position: Former Minister of Justice
Group ID: 12900.

9. PORTNOV, Andriy, Volodymyrovych
DOB: 27/10/1973.
Position: Former Adviser to the President of Ukraine
Group ID: 12898.

10. PSHONKA, Artem, Viktorovych
DOB: 19/03/1976.
Other Information: Son of former Prosecutor General, Deputy Head of the faction of Party of Regions
in the Verkhovna Rada of Ukraine.
Group ID: 12899.

11. PSHONKA, Viktor, Pavlovych.
DOB: 06/02/1954.
Position: Former Prosecutor General of Ukraine
Group ID: 12894.

12. RATUSHNIAK, Viktor, Ivanovych
DOB: 16/10/1959.
Position: Former Deputy Minister of Internal Affairs
Group ID: 12892.

13. TABACHNYK, Dmytro, Volodymyrovych
DOB: 28/11/1963.
Position: Former Minister of Education and Science
Group ID: 12903.

14. YAKYMENKO, Oleksandr, Hryhorovych
DOB: 22/12/1964.
Position: Former Head of Security Service of Ukraine
Group ID: 12895.

15. YANUKOVYCH, Oleksandr, Viktorovych
DOB: 01/07/1973.
Other Information: Son of former President. Businessman
Group ID: 12896.

16. YANUKOVYCH, Viktor, Fedorovych
DOB: 09/07/1950.
Position: Former President of Ukraine
Group ID: 12891.

17. YANUKOVYCH, Viktor, Viktorovych
DOB: 16/07/1981.
Position: Member of the Verkhovna Rada of Ukraine
Other Information: Son of former President.
Group ID: 12897.

18. ZAKHARCHENKO, Vitalii, Yuriyovych
DOB: 20/01/1963.
Position: Former Minister of Internal Affairs
Group ID: 12893.

De namen staan in deze publicatie van het Britse ministerie van Financiën

'Krim is van Oekraïne'

Een ander standpunt van de VS: de Krim hoort bij Oekraïne. Dat staat in de grondwet van Oekraïne. En in tal van internationale verdragen die na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie zijn gesloten en waarin werd afgesproken de toenmalige grenzen van de nieuwe staten te respecteren. Een besluit over de toekomstige status van (de al autonome) Krimrepubliek moet genomen worden met de nieuwe Oekraïense regering. Zorgen die Rusland heeft over etnische Russen en landgenoten kunnen worden geuit en opgelost via de Verenigde Naties en de OVSE, zegt de woordvoerder van het Witte Huis.

VS: de "legitieme machthebbers" zitten in Kiev

Het standpunt van de VS is duidelijk: De huidige regering van premier Arseni Jatsenjoek geldt als het legitieme gezag in Oekraïne. Daar zit hem het grote verschil met Rusland in: het Kremlin vindt dat er een staatsgreep is gepleegd, en dat de afgezette president Janoekovitsj nog steeds president is.

De huidige regering in Kiev kwam tot stand na een akkoord tussen Janoekovitsj en de parlementaire oppositie. De partijen kwamen overeen dat de macht van de president zou worden ingeperkt en die van het parlement uitgebreid middels een terugkeer naar de grondwet uit 2004. Een dag na het akkoord zette het parlement Janoekovitsj af en vertrok hij hals over kop uit Kiev. Daar zit de kern van het legitimiteitsprobleem: Janoekovitsj heeft onder meer de grondwetswijziging nooit officieel goedgekeurd, zodat het een kwestie van interpretatie is wie nu de legitieme machthebber is.

Wat gaat er vannacht gebeuren op de Krim?

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Oekraiense krijgsmacht denkt dat zijn posities op Krim vannacht worden bestormd. Eerst zien, dan geloven? http://t.co/TuSOJ6gQ3x

Voor wie gelden de Amerikaanse reisrestricties?

Journalisten in het Witte Huis willen nu weten voor welke individuen de reisrestricties - deel van het pakket aan mogelijke Amerikaanse sancties - gaan gelden. De restricties voor reizen naar de VS zijn een "flexibel instrument", zegt een woordvoerder van Obama. De zegsman weigert iets te zeggen over mogelijke individuen - zoals de Russische president Vladimir Poetin - waar de sancties voor gelden.

Internationaal front voor Oekraïne

Obama is ervan overtuigd dat de internationale gemeenschap gezamenlijk tegen de Russische acties kan optreden en Oekraïne kan bijstaan.

Obama: er is een alternatief voor sancties

Hoewel de Verenigde Staten nu concrete stappen voorbereiden tegen de mensen die de soevereiniteit van Oekraïne schenden en degenen die van de Oekraïense bevolking hebben gestolen, benadrukte Obama dat er een andere uitweg is uit de crisis. "Laat internationale waarnemers toe".

Obama geeft toespraak over Krim

Obama heeft net een toespraak gehouden in het Witte Huis over de situatie op de Krim. Hij spreekt van een Russische interventie in de autonome Krimrepubliek. Hij heeft stappen genomen om sancties in te stellen tegen de mensen die verantwoordelijk zijn voor het schenden van de soevereiniteit van Oekraïne. Het referendum over onafhankelijkheid van de Krim is onwettig, zegt hij.

Interpol krijgt verzoek voor arrestatie Janoekovitsj

Interpol beoordeelt momenteel een verzoek tot de arrestatie van de Oekraïense oud-president Janoekovitsj, meldt persbureau Reuters. Het verzoek is ingediend door Oekraïense autoriteiten. Zij beschuldigen de afgezette president van machtsmisbruik en moord.

Merkel: referendum is in strijd met grondwet

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei vanavond dat het referendum dat door het parlement op de Krim is aangekondigd over aansluiting van de deelrepubliek bij Rusland 'illegaal' is, en 'in strijd met de grondwet van Oekraïne'.

Merkel hield na het spoedberaad van EU-leiders in Brussel een persconferentie, waarin ze Rusland oproept de troepen terug te trekken uit de Krim:

"We veroordelen de schending van de soevereiniteit van Oekraïne betreffende de Krim. De territoriale integriteit van de Krim is voor ons essentieel."

EU-leiders zijn het eens over eerste sancties

De Europese Unie heeft het overleg in Brussel opgeschort en de aanwezige vertegenwoordigers zijn het eens over een aantal maatregelen tegen Rusland. Mocht Rusland niet mee willen doen aan gesprekken om uit de crisis te komen volgen sancties, zo schrijft AP.

De EU-landen zijn het eens over maatregelen in drie fases, zo verklaart Cameron. Ten eerste zijn de onderhandelingen met Rusland over een economisch pact en een visumovereenkomst opgeschort, en die overeenkomst is iets wat Rusland 'het allerliefste wil' volgens de Britse premier.

Ten tweede, mocht Rusland niet in gesprek willen, wordt er een reisverbod ingesteld en worden tegoeden bevroren. En ten derde, mocht Rusland de acties in Oekraïne voortzetten en uitbreiden, dan volgen verdere economische sancties.

De maatregelen zijn aangekondigd vlak nadat de Verenigde Staten besloten in te grijpen. Het Witte Huis besloot vandaag dat pro-Russische tegenstanders van de nieuwe regering in Kiev visumrestricties krijgen opgelegd. De volgende stap zouden eveneens economische sancties zijn, aldus AP.

Cameron: de daden van Rusland zullen consequenties hebben

De Britse premier David Cameron stelt tijdens een persconferentie dat het ingrijpen van Rusland op de Krim een 'brute schending' vormt van het internationaal recht, zo schrijft The Guardian. Dit zal consequenties hebben voor Rusland. Cameron:

"Groot-Brittannië kent een traditie waarin het land opkomt voor de rechtsstaat. Het Oekraïense volk heeft zich verzet tegen corruptie. Wij moeten deze mensen steunen. "

De Franse premier Hollande heeft gezegd dat Rusland verder economische maatregelen tegemoet kan zien als Rusland 'Oekraïne nog verder destabiliseert'.

EU-regeringsleiders zijn op dit moment in Brussel bijeen om de crisis in Oekraïne te bespreken, en mogelijke sancties tegen Rusland. Onze Brussel-correspondent Stéphane Alonso schrijft vandaag in NRC dat de Britten niet te hard van stapel willen lopen als het gaat om sancties tegen Rusland, want 'Londen is een magneet voor Russisch geld en wat de Britten betreft blijft dat zo'.

Femen-activisten opgepakt in Brussel en op de Krim

Diverse demonstranten van vrouwengroep Femen zijn vandaag opgepakt op de Krim, en voor het EU-gebouw in Brussel waar regeringsleiders op dit moment bij elkaar zijn om te praten over de crisis rond Oekraïne.

Een Femen-activiste wordt in Brussel opgepakt. Foto AP

Agenten die werken voor het parlement op de Krim sleuren Femen-demonstranten van straat. Foto Reuters/David Mdzinarishvili

OVSE-waarnemers mogen de Krim niet op

Een groep van veertig waarnemers van de OVSE (de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa) zijn vanmiddag door twee groepen gewapende mannen tegengehouden toen ze de Krim op wilden. Deze gewapende lieden weigerden zich te identificeren. De waarmeningsmissie werd gesteund door vijftien landen. Dit is een opvallende stap van de troepen op de Krim, aldus buitenlandredacteur Hubert Smeets:

"Ook de Krim is, ongeacht of het hoort bij Oekraïne dan wel Rusland, lid van de OVSE. Aldus lijkt Rusland de OVSE de facto tot volstrekt verwaarloosbaar multilateraal orgaan te degraderen. Daarmee plaats Moskou het Westen voor het zoveelste dilemma: gaan de Verenigde Staten en Europa nu wel gezamenlijk optrekken of blijven de (nuance)verschillen domineren?"

'Huizen van Tataren gemarkeerd met kruis'

De huizen van de Krim-Tataren, de oorspronkelijke bevolking van het schiereiland, worden momenteel 'systematisch' gemarkeerd met een kruis, zo melden bronnen tegenover Espreso TV, een Oekraïense zender die pro-oppositie is.

De Krim-Tataren zijn fel tegen de Russische inmenging op de Krim, en vrezen momenteel voor oorlog. Aan Rusland bewaren ze slechte herinneringen, ze steunen de Oekraïense zaak, zo legt Laura Starink vandaag uit in NRC Handelsblad.

VN-gezant Serry is weer in Kiev

De Nederlandse VN-gezant Robert Serry is vandaag teruggekeerd naar de Oekraïense hoofdstad Kiev na zijn gedwongen vertrek gisteravond. Serry is een ervaren diplomaat en belangrijk adviseur van Ban Ki-moon, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties.

VN-diplomaat Robert Serry staat de pers te woord na zijn aankomst in Kiev. AFP/Dimitar Dilkoff

Pro-Russische 'volksgouverneur' van Donetsk opgepakt

De pro-Russische 'alternatieve gouverneur' Pavel Goebarjov van de oostelijke Oekraïense industriestad Donetsk is vanmiddag gearresteerd na een mislukte bezettingsactie van het provinciehuis, zo schrijft lifenews.ru. Donetsk is sinds vanochtend weer in handen van het gezag van Kiev.

Goebarjov was gekozen op een anti-regeringsdemonstratie, zo schrijft NRC vandaag. Tijdens een betoging ontsloegen pro-Russische betogers de nieuwe, door Kiev aangewezen, gouverneur en benoemden bij acclamatie hun eigen man.

Jatsenjoek: Rusland moet hier een einde aan maken

De Oekraïense premier Arseni Jatsenjoek richt zich na NAVO-chef Rasmussen tot de pers. Hij benadrukt dat volgens hem Rusland verantwoordelijk is voor de huidige crisis in zijn land, en hier dus ook een einde aan moet maken. Militaire acties ziet hij niet als oplossing.

Twitter avatar USNATO US Mission to NATO "We do not consider military option an exit strategy."--#Ukraine's PM Arsenii Yatseniuk speaking at #NATO

Twitter avatar USNATO US Mission to NATO "Russia started this, they need to put an end to it"---#Ukraine's PM Arsenii Yatseniuk speaking at #NATO

Daarnaast zegt een woordvoerder van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken tegenover Interfax dat alles wat er momenteel gebeurt, inclusief de beslissing van de Hoge Raad van de Krim om zich bij Rusland te voegen, het bewijs vormt dat het parlement van de Krim zijn acties coördineert met Rusland.

Rasmussen: grootste bedreiging voor Europa sinds Koude Oorlog

NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen laat in een persconferentie, die hij gezamenlijk met de Oekraïense premier Jatsenjoek houdt, dat de huidige situatie de grootste bedreiging voor de Europese veiligheid vormt sinds het einde van de Koude Oorlog. Daarnaast benadrukt hij dat de NAVO achter Oekraïne zal blijven staan, en roept hij Rusland namens de NAVO op zich terug te trekken uit de Krim.

Twitter avatar USNATO US Mission to NATO "We clearly face the gravest threat the European security since the end of the Cold War."--@AndersFoghR

Twitter avatar USNATO US Mission to NATO .@AndersFoghR: There should be no attempt to redraw lines in Europe in 21st century.

NAVO

EU-beraad in Brussel: wat zijn de standpunten?

De EU-regeringsleiders zijn op dit moment in Brussel bij elkaar om te praten over de crisis rond Oekraïne en eventuele sancties tegen Rusland. NRC Handelsblad zet vandaag de standpunten van de verschillende belangrijke Europese landen op een rij. Onze Brussel-correspondent Stéphane Alonso schrijft in de krant:

Is iedereen het nu met elkaar eens? Geenszins, Europa blijft Europa. De afgelopen dagen bleek dat niet alle lidstaten even hard van stapel willen lopen: Londen is een magneet voor Russisch geld en wat de Britten betreft blijft dat zo. Duitsland wil graag doorvoerland blijven voor Russisch gas. Nederland wil het, als gasrotonde, graag blijven verspreiden. Op de EU-top vandaag zit elke regeringsleider met een ander belang aan tafel: de eenheid is kwetsbaar.

Lees meer over de standpunten van de Europese landen in NRC.

In Oekraïne gaat het voetballen gewoon door

De Oekraïense voetbalcompetitie wordt volgende week zaterdag hervat. Dat meldt persbureau AP. Het tweede deel van de Premier Liga zou eigenlijk afgelopen weekeinde beginnen, maar werd uitgesteld vanwege de onrustige politieke situatie in Oekraïne. Volgens Dmitro Boelatov, minister van sport en jeugd, "wacht het hele land op de hervatting van de competitie en moet er daarom weer zo snel mogelijk gespeeld gaan worden".

Mocht er volgende week daadwerkelijk gaan worden gevoetbald, dan hebben in totaal twee speelronden geen doorgang kunnen vinden. Het is niet bekend wanneer die worden ingehaald. Het oefenduel van de Oekraïense nationale ploeg tegen de Verenigde Staten werd gisteren nog op Cyprus gespeeld. Tavria Simferopol en FC Sevastopol, beide gevestigd op de Krim, hebben al verklaard in de Oekraïense competitie te willen blijven spelen. Of dat ook praktisch mogelijk zal zijn is nog onduidelijk.

VS: regering Oekraïne betrekken bij besluit Krim

Hoewel de Verenigde Staten nog niet officieel op de aansluiting van de Krim bij Rusland hebben gereageerd, zei een hoge regeringsfunctionaris vanmiddag tegen persbureau AP dat de "legitieme regering" van Oekraïne in Kiev betrokken moet worden bij elk besluit over de toekomst van de Krim. Eenzijdige besluiten die zonder overleg met Kiev worden genomen zijn volgens de functionaris in strijd met het internationaal recht.

De VS plaatsen ook hun vraagtekens bij de rechtsgeldigheid van het referendum dat op 16 maart op de Krim wordt georganiseerd.

Ze zijn er nog, de Oekraïense soldaten

Oekraïense soldaten op een basis bij in Belbek, niet ver van Sevastopol op de Krim. De regering van de Krim liet vanmiddag weten dat het schiereiland zich heeft aangesloten bij Rusland en dat de Oekraïense militairen die nog op het schiereiland zijn zich moeten overgeven of de Krim moeten verlaten. “De enige wettige strijdkrachten op het grondgebied van de Krim zijn de Russische strijdkrachten”, aldus Temirgaljev.

Foto AFP / Viktor Drachev

'Meneer Poetin, haal deze muur neer'

Jatsenjoek erkende op zijn persconferentie dat het Oekraïense leger zich niet kan meten met de Russische krijgsmacht. Maar dat betekent volgens de premier niet dat de Oekraïense krijgsmacht onder geen beding zal worden ingezet:

"Er zit een enorm verschil tussen het Russische en Oekraïense leger. Rusland heeft kernwapens. Wij hebben minder wapens en geen atoombommen. Maar wij zijn sterk van geest. De geest van de revolutie, van vrijheid."

Jatsenjoek haalde ook de befaamde woorden van de Amerikaanse president Ronald Reagan aan, toen die zich tijdens de Koude Oorlog in Berlijn tot Sovjet-leider Michail Gorbatsjov richtte. "Meneer Poetin, haal deze muur neer. Deze muur van militaire agressie", aldus Jatsenjoek:

"Laat ons een nieuwe samenwerking aangaan. Wij zijn klaar voor samenwerking, maar niet voor overgave, om een vazal van Rusland te worden."

Regering Krim creeërt 'voldongen feiten'

De regering en het parlement op de Krim creeëren "voldongen feiten" op het schiereiland, zegt onze buitenlandredacteur Hubert Smeets in reactie op het decreet:

"Met hun beslissingen zetten de regering en het parlement van de Krim de volgende stap in hun scenario van voldongen feiten. Met name het besluit om alle niet-Russische troepen op het schiereiland, die zich niet overgeven of niet overlopen, per decreet tot 'bezettingsmacht' te kwalificeren, is een ‘provocatie’. De Oekraïense krijgsmacht staat voor de keuze: terugschieten of terugtrekken. In beide gevallen wordt Rusland op zijn wenken bediend."

'Oekraïne klaar land te beschermen'

Jatsenjoek voegde zojuist toe dat de Oekraïense strijdkrachten in staat zijn het land te beschermen mocht de spanning met Rusland escaleren. De premier zei dat het Oekraïense leger in dat geval "in lijn met de grondwet en wetten" zal handelen.

Jatsenjoek vanmiddag tijdens zijn persconferentie in Brussel. Foto Reuters / Yves Herman


Premier Oekraïne: Krim blijft van ons

De premier van Oekraïne Jatsenjoek zei zojuist op een persconferentie in Brussel dat de Krim van Oekraïne is en zal blijven. De beslissing van het parlement op de Krim om voor aansluiting bij Rusland te stemmen noemde hij “illegaal”. Hij riep Rusland op zijn militairen van de Krim terug te trekken:

“Ik roep Rusland op zijn militairen weer naar hun barakken te sturen en de illegitieme, zogenaamde regering van de Krim niet meer te ondersteunen.”

'Coup op de Krim'

Onze buitenlandredacteur Hubert Smeets, die voor NRC Handelsblad de ontwikkelingen rond de Krim volgt, zette zojuist op Twitter de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen uren op een rij:

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Coup op Krim. Parlement beslist: 1. Bij Rusland. 2. Nationalisatie Oekraïens bezit. 3. Niet-Russische troepen: bezettingsmacht. 4. Roebel.

Twitter avatar hubertsmeets Hubert Smeets Volk kan over tien dagen fiateren in plebisciet over vragen. 1. Voor hereniging met Rusland. 2. Terug grondwet 1992. http://t.co/gvXdcpp3za

Oekraïense militairen moeten Krim verlaten

De vicepremier van de Krim, Roestam Temirgaljev, zegt dat het decreet dat de Krim deel van Rusland laat worden reeds in werking is en dat de Oekraïense militairen die nog op het schiereiland zijn zich moeten overgeven of de Krim moeten verlaten. “De enige wettige strijdkrachten op het grondgebied van de Krim zijn de Russische strijdkrachten”, aldus Temirgaljev.

De Oekraïense militairen hebben volgens Temirgaljev twee opties: ze mogen hun wapens neerleggen, hun posten verlaten, het Russische schaatsburgerschap accepteren en zich bij het Russische leger voegen. Als ze dat niet willen, moeten ze de Krim verlaten. Temirgaljev belooft de Oekraïense soldaten een “veilige overtocht” naar hun “Oekraïense vaderland” te bieden.

De autonome Oekraïense deelrepubliek De Krim sluit zich per decreet aan bij Rusland. Dat heeft de vice-premier van de Krim, Rustam Temirgaljev, vanmiddag gezegd volgens persbureau Reuters. Alle Oekraïense soldaten worden als “bezetters” beschouwd en moeten het schiereiland verlaten. Lees meer in ons nieuwsbericht en volg alle reacties op deze nieuwe wending in het conflict in ons liveblog.