Fossielenrijkdom verrast wetenschap

In China en Mongolië zijn 160 miljoen jaar oude zoogdieren gevonden, en zelfs veertjes.

De salamanderChunerpeton Foto Society of Vertebrate Paleontology

Zes dierenkerkhoven in China en Mongolië blijken samen één fossielenverzameling te vormen. De fossielen stammen uit de tijd dat de eerste vogels en zoogdieren ontstonden en hebben het beeld van deze periode op zijn kop gezet. Voorheen werden zoogdieren weggezet als kleine en onbelangrijke insecteneters, die in de schaduw van de dinosauriërs leefden. Maar nu blijkt dat zoogdieren al veel eerder uitwaaierden. „Er is een zoogdier gevonden met een vliegmembraan tussen zijn poten, zoals vliegende eekhoorns hebben”, zegt paleontoloog Corwin Sullivan. „Tien jaar geleden had niemand dat voorspeld.”

De dieren stierven ongeveer 160 miljoen jaar geleden in hetzelfde gebied. Dat concluderen Sullivan en zijn collega’s nu ze op alle zes de plekken fossielen van dezelfde salamander (Chunerpeton) hebben gevonden. Gisteren publiceerden ze een overzicht van de vondsten die tot nu toe in het gebied zijn gedaan in Journal of Vertebrate Paleontology.

Sullivan, eerste auteur van het artikel, werkt aan het Institute voor het Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology in Peking. Volgens hem kunnen we nog veel meer verwachten uit deze regio. „De stroom fossielen zal voorlopig aanhouden”, zegt hij. „Deze publicatie is al een aantal keer uitgesteld om nieuwe vondsten.”

De onderzoekers hebben de fossielenverzameling ‘Daohugou Biota’ gedoopt, naar het stadje waar in 2000 de eerste fossielen van salamanders zijn opgegraven. Sindsdien zijn er onder meer dinosauriërs, vroege vogels, primitieve zoogdieren, pterosauriërs (vliegende reptielen) en zelfs een kikkervisje boven de grond gekomen. Bijzonder is dat ook de zachte weefsels zijn versteend, zoals vogelveren en salamanderkieuwen.

Fossielen van deze kwaliteit en ouderdom zijn zeldzaam. De meeste fossielen die tot nu toe in China waren gevonden kwamen uit hetzelfde gebied, maar waren 30 miljoen jaar jonger. „We stappen hiermee miljoenen jaren terug in de evolutie”, zegt Sullivan.

Sullivan hoopt ook op nog oudere fossielen. „Ontzettend onwaarschijnlijk dat dat gebeurt. Maar je mag altijd blijven dromen.”