Uit complete correspondentie blijkt: er was ook een frivole Mondriaan

Het lijkt er eindelijk van te komen: de integrale uitgave van de correspondentie van Piet Mondriaan. Vanaf morgen, zijn geboortedag, wordt begonnen met de transcriptie en annotatie van de correspondentie, 54 brieven, tussen Mondriaan en de Amerikaanse kunstenaar Harry Holtzman. Verloopt dat project voorspoedig dan zullen alle andere Mondriaan- brieven ontsloten worden, zowel digitaal als in boekvorm: zo’n 1.500 brieven en 125 theoretische geschriften. Het RKD (Nederlands instituut voor kunstgeschiedenis) en het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis voeren die klus samen uit.

Assistent-conservator Wietse Coppes, die als Mondriaan-expert bij het project is betrokken, vermoedt dat de brieven het beeld van Mondriaan als strenge figuur zullen bijstellen. „Uit zijn brieven blijkt wel degelijk zijn frivole kant. Mondriaan was een goede kok, hij was een begenadigd danser en een groot muziekliefhebber.”

Al in 1978 werd de ‘Werkgroep Mondriaancorrespondentie’ opgericht. Maar die werkgroep viel uiteen, delen van de correspondentie raakten jarenlang zoek of uit zicht. Inmiddels heeft het RKD „een vrij volledig overzicht” van de Mondriaan-brieven kunnen verzamelen. Daarnaast zijn de archieven van belangrijke Mondriaan-kenners verworven. „Dat waren de laatste grote bouwstenen”, aldus Anita Hopmans, Hoofd Collecties & Onderzoek bij het RKD. Bovendien verloopt op 1 januari 2015 het auteursrecht op Mondriaans geschriften en mag er vrij geciteerd worden. Het project zal zo’n 900.000 euro kosten.

    • Sandra Smallenburg