Microbiologen uiten kritiek op rapport IGZ

"Het is onbekend in welke mate het wassen van de handen bijdraagt aan de preventie van resistente bacteriën en toch worden ziekenhuizen nu afgerekend als zij die richtlijn niet honderd procent naleven.” Foto ANP / Koen Suyk

Zes microbiologen van grote ziekenhuizen uiten in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde kritiek op een in december gepubliceerd rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) over de infectiepreventie in ziekenhuizen. Ze hekelen de ‘eenzijdige aandacht voor procesindicatoren’ van de inspectie.

De inspectie stelde in het rapport dat ziekenhuizen niet goed zijn voorbereid op de toename van infecties veroorzaakt door bacteriën die immuun zijn voor antibiotica. Ook werd geconcludeerd dat de preventie tekortschoot doordat richtlijnen onvoldoende worden nageleefd.

De IGZ heeft volgens de microbiologen ‘uitsluitend gescoord’ door te kijken naar het letterlijk naleven van de richtlijnen. Ze schrijven in hun commentaar dat niet is gekeken naar zaken als ‘wat is de kans om een infectie veroorzaakt door een resistente bacterie in een Nederlands ziekenhuis op te lopen?’ en ‘is die kans de laatste jaren toegenomen?’.

Ook is volgens de biologen de relevantie van het uitvoeren van bepaalde richtlijnen niet meegenomen in het rapport. Als voorbeeld geven ze het wassen van de handen.

“Het is al jaren bekend dat de handhygiëne in Nederlandse ziekenhuizen niet optimaal is, maar niemand kan zeggen hoeveel verbetering noodzakelijk is en welk resultaat daarmee geboekt kan worden. Het is dus onbekend in welke mate het wassen van de handen bijdraagt aan de preventie van resistente bacteriën en toch worden ziekenhuizen nu afgerekend als zij die richtlijn niet honderd procent naleven.”

‘Negatieve gevolgen voor kwaliteit’

Ze schrijven dat nergens ter wereld zo weinig ernstige ziekenhuisinfecties voorkomen als in Nederlandse en Scandinavische ziekenhuizen. “En dat is al jaren zo.” De uitbraak van de Klebsiella-bacterie in het Maasstad Ziekenhuis in 2010 en 2011 is volgens de biologen de ‘spreekwoordelijke uitzondering’.

Het rapport van de IGZ zal volgens de microbiologen in veel ziekenhuizen tot ‘verbeteracties’ leiden. Maar dat is niet alleen maar positief stellen ze.

“Het kan ook negatieve gevolgen hebben voor de kwaliteit van de gezondheidszorg. In een aantal ziekenhuizen is al berekend dat de kosten van de door de inspectie gewenste aanpassingen honderdduizenden euro’s zullen bedragen, zonder enige garantie dat de patiëntenzorg daardoor veiliger wordt.”

Maar het ergst vinden ze nog dat patiënten ten onrechte het gevoel hebben gekregen dat Nederlandse ziekenhuizen onveilig zijn en dat er onvoldoende besef is als het gaat om de preventie van infecties. De microbiologen roepen daarom de inspectie op om samen met de beroepsgroepen regels op te stellen die relevant zijn voor de patiëntveiligheid. Aan de hand daarvan moet in de toekomst dan de kwaliteit van de infectiepreventie in de ziekenhuizen worden gemeten. (Novum)