Assepoester moet na de striptease wel weer fris op

Is het sexy om als vrouw ‘one of the guys’ te zijn of eng? In de ene na de andere film wordt de ‘battle of the sexes’ weer helemaal opnieuw uitgevochten. Als we Hollywood mogen geloven, mogen vrouwen zich tijdens een avondje uit als kerels gedragen. Als we de volgende ochtend maar weer als bij toverslag in schoongewassen maagden veranderen. Anders gezegd: vrouwen mogen in films best zelfstandig zijn en af en toe zelfs een beetje uit de band springen, als het maar binnen de perken blijft. De Assepoestermythe is hardnekkig.

En hoe vrijgevochten zijn die filmische mannenprivileges van lekker leven en loltrappen eigenlijk? Ze lopen meestal uit op comazuipen en de volgende ochtend met geheugenverlies ontwaken in Las Vegas of Bangkok. Bevrijdend is dat wel. Zoveel ‘bad girls’ heeft de filmgeschiedenis immers niet ongestraft laten ontkomen.

Best Night Ever is een vrijgezellinnenfilm, een nieuw subgenre van de aloude romantische komedie. Regisseursduo Jason Friedberg en Aaron Selzer is vooral bekend van filmparodieën als Date Movie, Vampires Suck en The Starving Games, waardoor je even de indruk hebt dat Best Night Ever de draak wil steken met z’n twee voorgangers Bridesmaids (2011) en Bachelorette (2012). Maar ze hebben echt geprobeerd om een grappige en subversieve film af te leveren over vier jonge vrouwen die in Las Vegas aan de vooravond van het huwelijk van een van hen helemaal uit hun plaat gaan. Het concept is bekend. Een verloren weekend. Wat in Vegas gebeurt, blijft in Vegas. De jongens een avondje met een stripper in een hotelkamer? Dan de meisjes ook. Daar komt een blacklight-app aan te pas, die een Jackson Pollock-motief van spermasporen in een goedkoop motel onthult. Verder zien we een tiara met knipperende wiebelpiemels en een potje gelatineworstelen.

Het is het eindpunt van een trend die begon met de bromancefilms (van The 40 Year Old Virgin tot Knocked Up en I Love You, Man) van Judd Apatow en consorten: jongensmannen die niet volwassen wilden worden en lekker bankhangen. Hun relaties met hun makkers zijn intiemer en echter dan die met hun vriendinnetjes. Dat leek een antwoord op een feministisch schrikbeeld, namelijk dat vrouwen heel goed zonder mannen zouden kunnen.

Daarna kwam de Hangover-trilogie, de vrijgezellenkomedie 2.0. Vuig, vies en hilarisch, met een onuitgesproken boodschap: de maatschappelijke mores mogen erop aansturen dat man en vrouw gelijkwaardig zijn, in het fantasie-universum van de cinema kunnen nog steeds archaïsche en politiek-incorrecte emoties worden uitgeleefd.

Al in de screwball-komedies van de jaren dertig werden sekserollen omgedraaid om zaken op scherp te zetten, maar met Bridesmaids gingen vrouwen wel heel radicaal in travestie. Daarop volgden stoute meisjesfilms als Bad Teacher (met boerende Cameron Diaz), Young Adult (met een ongewassen Charlize Theron) en The Heat (met Sandra Bullock en Melissa McCarthy als macho-agenten in overdrive). Voor knappe Hollywoodactrices is het blijkbaar onweerstaanbaar om hun spandex shapewear en push-upbeha’s even in de kast te laten liggen.

Bachelorette liet helemaal niets heel van romantische dromen. De film voert (in de woorden van een geschrokken Amerikaanse criticus) een stelletje jonge vrouwen op dat „oud genoeg is om beter te weten, maar zich gedraagt als geile matrozen”.

Voor zoveel subversiviteit lijkt het filmpubliek nog niet rijp. Bridesmaids scoorde hoog bij critici én publiek: de film bracht bijna 300 miljoen dollar op. Bachelorette deed het veel minder. Boerende en kotsende vrouwen zijn wellicht een novelty die we ook weer niet al te vaak willen zien. Al ondermijnt binnen de ommuurde gemeenschap van de televisie de serie Girls wel met redelijk succes ingesleten rollenpatronen, met heldinnen die zichzelf keer op keer in gênante situaties manoeuvreren.

Maar hoever vrouwen echt uit de band mogen springen, laat de Nederlandse film Toscaanse bruiloft zien, waar een meisjeshockeyteam een vrijgezellenfeestje organiseert. Er is een olala-fotoshoot en een kus tussen twee vrouwen, maar het zijn uitspattinkjes die de moraal van het monogame heteroseksuele huwelijk eerder bevestigen dan ondermijnen. Zo’n carnaval der sekseverhoudingen is de basis van alle vrijgezellenfeestjes die je in het weekend door de stad ziet walsen en zwalken. De male stripper is een moderne Bacchus, de volgende ochtend is de orde snel hersteld.

Best Night Ever probeert op een trend mee te liften. Op z’n best melig, meestal gewoon onleuk, omdat het op een sadistisch soort humor berust. Vanaf de eerste scène worden de meiden afgestraft. Creditcards geblokkeerd, geld gestolen, seksclub uitgezet, cokedeal mislukt, worstelwedstrijd eindigt in ziekenauto. Elke keer als ze even lol hebben, volgen repercussies. Maar als genre kan de vrijgezellinnenfilm wel een blijvertje zijn. Als je er nat mee kan gaan, is de uitdaging des te groter om er de volgende keer wel mee te scoren.

    • Dana Linssen