‘Syrië of Neerijnen, het verschil is klein’

Voormalig verslaggever bij de publieke omroep stapt over naar de lokale politiek.

Wouter Kurpershoek Foto Andreas Terlaak

‘Na de aardbeving in maart 2011 werd ik naar Japan gestuurd. Vanwege de dreigende kernramp van Fukushima was er geen cameraman die meewilde op reportage. Datzelfde jaar volgde ik de Arabische lente vanuit Egypte en Libië. Het waren intensieve reizen. Aan het eind van het jaar had ik een evaluatiegesprek met de KRO-directie in Hilversum. Ze eisten van mij meer betrokkenheid bij de KRO, anders zou mijn contract niet worden verlengd.”

Wouter Kurpershoek (49), voormalig verslaggever bij de NOS en anchor bij Brandpunt (KRO), is er nog steeds boos over. „Het werven van leden voor de KRO werd belangrijker gevonden dan mijn crisisverslaggeving voor Brandpunt. Het was een kafkaëske situatie.”

Op 25 januari dat jaar zat Kurpershoek in Kaïro om verslag te doen van de revolutie. „Samen met andere journalisten en het personeel moesten we de deuren van het hotel barricaderen tegen woedende pro-Mubarak-aanhangers die buiten met machetes stonden te zwaaien. Als je dan wordt gevraagd om ‘meer betrokkenheid’ te tonen, dan knapt er iets.” Ook al benadrukt de KRO-directie dat ze Kurpershoek graag hadden willen behouden, toch besloot de verslaggever als freelancer verder te gaan. Begin dit jaar hield hij helemaal op met de journalistiek. Deze maand hoopt Kurpershoek gekozen te worden voor de gemeenteraad in het Gelderse Neerijnen, zijn woonplaats.

Waarom toch weg uit Hilversum?

„Er zijn dingen die mij al langer stoorden bij de publieke omroep. Hoe bij de verschillende actualiteitenrubrieken telkens tientallen journalisten achter hetzelfde nieuws blijven aanlopen. Nieuwsuur weet niet wat Brandpunt of EénVandaag doet. Dus vliegen verslaggevers van verschillende redacties de wereld over om dezelfde kwesties te verslaan. Dat doen we met publiek belastinggeld, maar wat is de meerwaarde?”

Wat te doen tegen die versnippering?

„Stuur de verschillende nieuwsprogramma’s aan door één centrale redactie en verdeel de taken op een efficiënte manier. Of zorg ervoor dat alle omroepen weer een duidelijke identiteit ontwikkelen. Dus maak onderscheidende programma’s die passen bij de richting waarvoor de omroepen ooit zijn opgericht. Alleen, de KRO is niet katholiek meer, de VARA niet links.”

Bieden de recente fusies tussen de omroepen geen oplossing?

„Dat zijn gelegenheidsfusies, een makkelijke Haagse oplossing. De KRO had net zo goed met de VARA kunnen fuseren.”

U bent nu lijsttrekker van de nieuwe partij Voor Neerijnen. Dat is nogal een stap: van oorlogsverslaggever naar de lokale politiek.

„Syrië of Neerijnen. Ik vind het verschil niet zo groot. Bij een nieuwsgebeurtenis gaat het in eerste instantie over de grote dingen: oorlog, verkiezingen. Maar als journalist ga je al snel aan de slag op lokaal niveau. Als ik nu in Kiev verslag zou doen van de opstand, zou ik meegaan met een moeder en haar zoon om in hun flatje naar hun verhaal te luisteren.”

In Neerijnen ligt de lokale politiek stil.

„Op lokaal niveau is er sprake van een algehele politieke verlamming. Iedere splinterpartij moet zijn mening uiten. Dat slurpt energie en er wordt geen beleid gemaakt. De burgemeester is weggestuurd en de wethouders van verschillende partijen geven elkaar geen hand meer. Die onmacht verbaast me. Waarom zijn ze niet in staat het algemeen belang te dienen?”

Wat wilt u daar concreet aan doen?

„Het wordt tijd voor een cultuuromslag. Laat de kleine splinterpartijen samengaan en met heldere thema’s de verkiezingen ingaan. En maak iedereen binnen de raad weer verantwoordelijk voor zijn of haar beleid. Als er nu iets wordt besloten, wordt niemand erop aangesproken. De burger weet niet meer naar wie hij moet toestappen. Het gemeentehuis is net zo onbereikbaar geworden als Den Haag.”

Moet het daar ook anders?

„In Den Haag wordt te veel gedebatteerd, alle neuzen moeten eerst dezelfde kant opstaan voordat beleid wordt uitgevoerd. Ondertussen begrijpt de burger niet meer waar het over gaat. Iedereen weet van de affaire-Plasterk, maar vraag mensen op straat wat zich precies heeft afgespeeld in de Tweede Kamer, en niemand kan het navertellen. Misschien dat de burger zich nog druk maakt om de lantaarnpaal voor de deur, maar daar blijft het bij.”

Wat valt er tegen te doen?

„De partijprogramma’s verschillen minimaal. Wat is het verschil in beleid tussen D66 en GroenLinks? Ik weet het niet. Dus voeg alles samen, creëer één grote middenpartij, met links de SP en rechts de PVV. Noem me naïef, maar ik denk dat het beter werkt.”

Sinds een half jaar gaat u ook het land rond met CrisisTheater. Wat houdt dat in?

„In het theater laat ik burgemeesters en beleidsmedewerkers een crisissituatie meemaken. Neem bijvoorbeeld een uit de hand gelopen illegaal feest waarbij arrestaties vallen. Hoe wordt dat in het nieuws gebracht? Ik wil dat tussen pers en politiek meer begrip ontstaat.”

Heeft dat zin? De media laten zich toch moeilijk checken?

„Klopt. We hebben de Raad voor de Journalistiek, maar deze wordt door een aantal media niet erkend. Uiteindelijk checkt niemand het werk van journalisten terwijl bedrijven en politici wel aan strenge regels worden onderworpen. Ik zou ervoor zijn bij journalistieke opleidingen de nadruk te leggen op het fact checken.”

In Afghanistan bent u aan de dood ontsnapt, in Kaïro verkeerde u in groot gevaar. Bent u niet ook een beetje oorlogsmoe?

„Het avontuur is inderdaad minder belangrijk geworden. Maar ik kreeg geen adrenalinekick als ik in een gevaarlijke situatie terechtkwam. Bij mij breekt er dan eerder iets af. Ik heb mezelf altijd geweld aangedaan.”

Toch is er verschil: beleid maken of verslaan.

„Er zijn genoeg journalisten die de politiek ingaan. Uiteindelijk doen we hetzelfde: we houden ons bezig met problemen in de samenleving en passen hoor en wederhoor toe. Ik hoef mijn houding niet echt te veranderen.”

    • Rosan Hollak