‘Nederlanders vertellen graag over hun problemen op tv’

De TV-Beelden, prijzen van tv-makers voor tv-makers, zijn gisteravond uitgereikt tijdens een gelikte show. Boris van der Ham was juryvoorzitter.

John de Mol kreeg Oeuvreprijs. Foto ANP/Kippa

John de Mol, winnaar van de Oeuvreprijs, had eigenlijk niet zoveel verwacht van de uitreiking van de TV-Beelden, zei hij in zijn dankwoord. „Ik dacht, dat zal wel weer zo’n achterafzaaltje worden.” Maar de gelikte show in de Kromhouthal in Amsterdam-Noord had hem positief verrast. De prijs, uitgereikt door zus Linda en zoon Johnny, vat De Mol op als een aanmoediging: „Het begint net lekker te lopen.”

Alle tv-sterren, behalve Matthijs van Nieuwkerk, waren gisteravond present. Na jarenlang gekwakkel met de tv-prijs lijkt er een nieuw elan gecreëerd, inclusief Oscar-achtige paparazzi, sponsordrankjes, bekendmaking door collega’s en wachten bij de entree. De presentatie werd verzorgd door Irene Moors en Anita Witzier, commercieel en publiek.

Van de grote tv-prijzen zijn de TV-Beelden het minst bekend; niet in de laatste plaats omdat de prijzen steeds van naam veranderden. Eerst heetten ze de Gouden Beelden (1996-2006), daarna de Beeld en Geluid Awards (2007-2012) en nu voor het eerst de Tv-Beelden. Naast de Nipkowschijf (toegekend door de critici) en de Televizierring (door de kijkers) zijn de TV-Beelden de prijzen van de vakbroeders; net als de Oscars. De nieuwe prijs is gesticht door Gijs van Dam (manager tv bij KRO-NCRV) en format-adviseur Kim Kruijs, en wordt betaald door Ziggo, Beeld en Geluid en drie facilitaire bedrijven.

„Nederland is een interessant tvland”, stelt juryvoorzitter Boris van der Ham. „Nederland staat in de top 3 van grootste tv-exporteurs ter wereld. Dankzij de formats van John de Mol, Eyeworks en Endemol, maar nu ook dankzij series als Penoza en Overspel.

Voordat Van der Ham politicus voor D66 werd, was hij zelf acteur. Nederlands drama maakt volgens hem een gouden tijd door: „Je ziet dat een genrestuk als Penoza. Als misdaadserie zit die in een hoek waar heel veel gemaakt wordt. Maar door één tandwieltje te veranderen – in dit geval door een moeder als gangster te nemen – krijgt de serie een heel nieuwe draai.”

Dat zie je volgens Van der Ham vaker bij tv-formats. Dag tegen pesten van Arie Boomsma, het beste ‘actuele programma’, bereikt volgens hem door de opzet een nieuw publiek. Van der Ham noemt het gemak waarmee gewone Nederlanders in dit soort programma’s getuigen over hun afwijkingen. „ Bekentenistelevisie, de behoefte om iets te bekennen; dat is iets heel Nederlands, calvinistisch. Blijkbaar vanuit de gedachte: als ik het dan toch moet vertellen, dan meteen maar voor de hele gemeente. Waarschijnlijk ook om erkenning van het probleem te krijgen.”

Over nieuwkomer en ‘beste presentator’ Humberto Tan: „Fascinerend hoe hij in korte tijd toch een probleem is geworden voor de concurrentie, vooral Pauw & Witteman. Hij doet iets heel anders: het is een gezelligheidsprogramma met veel entertainment. Ik was verkocht vanaf het moment dat Anouk aanschoof. Ze zong een liedje, en nog een liedje, en nog een liedje. En eigenlijk moest het journaal allang beginnen, maar de zendermanager – of hoe dat heet bij de commerciëlen – liet haar gewoon drie kwartier langer doorgaan. Dat die vrijheid bestaat op een commerciële zender, vond ik fantastisch.”

Kom er maar eens om bij de publieke omroep, hoor je hem denken, maar dat gaat van der Ham niet zeggen. Hij wil juryvoorzitter zijn voor álle tv-makers, dus moet hij zich een beetje op de vlakte houden: „Maar ik kan wèl zeggen: „Het is altijd goed als creativiteit de ruimte krijgt op tv, en soms is dat moeilijk met al die time slots.”