Historisch verlies voor RWE

Rode cijfers Duitse energiereus door afschrijvingen op conventionele energiecentrales

Door de marktomstandigheden moet ook de gasgestookte Clauscentrale in Maasbracht in de ‘mottenballen’. Foto ANP

Dat het Duitse energieconcern RWE vandaag met dramatische cijfers komt, kan niemand verrast hebben. Vorige week al lekte één van de RWE-commissarissen aan het Duitse Handelsblatt dat het bedrijf voor het eerst in zestig jaar rode cijfers zou schrijven over 2013. Het publiek werd voorbereid op een historisch verlies van 3 miljard euro. En niet alleen het Duitse publiek, maar ook het Nederlandse, want RWE is sinds 2009 ook eigenaar van het Nederlandse Essent. Dat het verlies volgens de definitieve cijfers die vandaag bekend zijn gemaakt ‘slechts’ 2,8 miljard bedroeg, is een schrale troost.

Peter Terium, de Nederlandse topman van het een na grootste Duitse energiebedrijf, heeft de afgelopen maanden geen gelegenheid voorbij laten gaan om te benadrukken hoe groot de problemen zijn.

Vorige zomer begon hij de noodklok te luiden: conventionele elektriciteitscentrales konden langer niet opboksen tegen gesubsidieerde groene stroom uit zon en wind. Vorig najaar kondigde hij een halvering aan van het dividend. In januari sprak hij van de „grootste structurele crisis ooit” voor de energiebedrijven. Het personeel – voor zover nog niet ontslagen – is voor dit jaar bij voorbaat al op de nullijn gezet.

De miljardenovernames van Nederlandse energiebedrijven door buitenlandse partijen, zijn op een drama uitgelopen. Het Zweedse Vattenfall nam voor 10 miljard euro Nuon over en RWE legde ruim 9 miljard op tafel voor Essent, het grootste Nederlandse energiebedrijf. De energiereuzen hebben inmiddels fors moeten afschrijven op die overnames. De enigen die garen sponnen bij de marktliberalisering zijn de aandeelhouders geweest: de provincies Noord-Brabant, Overijssel, Limburg (Essent) en Gelderland, Noord-Holland, Friesland, en de gemeente Amsterdam (Nuon).

Opmerkelijk is dat beide overnames ruim een jaar na het uitbreken van de economische crisis werden gedaan. Kennelijk was het besef toen nog niet doorgedrongen dat een crisis kan leiden tot verminderde economische activiteit, en dus minder stroomverbruik. Toch is dat één van de redenen dat de grote energiebedrijven in de problemen zijn gekomen. Afnemende vraag door de crisis én het explosief gestegen aanbod van duurzame energie die voorrang krijgt boven stroom die is opgewekt uit fossiele brandstoffen: steenkolen en gas.

Door de lage stroomprijzen en de relatief hoge gasprijzen zijn zelfs de nieuwste gascentrales niet meer rendabel. Ze worden ‘in de mottenballen gezet’, zoals dat inmiddels heet in energiejargon.

De moderne gascentrale Moerdijk II staat inmiddels uit en de centrale Claus C, in Maasbracht, zal op 1 juli aanstaande ook de knop omdraaien. Door in eigen vlees te snijden heeft RWE in het afgelopen jaar al 1 miljard euro aan kosten weten te besparen. In totaal gingen door reorganisaties en verkoop van onderdelen, bijna 3.900 banen verloren. Ook in Nederland zijn 200 banen geschrapt. In totaal werken bij RWE nog ruim 66.000 mensen.

Het bedrijf wil een nieuwe weg inslaan, zegt Terium. RWE’s toekomst is groen. In 2020 wil het bedrijf nog slechts 20 procent van zijn productie halen uit fossiele brandstoffen. Dat is nu nog ruim 90 procent.

RWE zal dan ook uitsluitend nog in duurzame energie investeren. Probleem is alleen dat het bedrijf daar nauwelijks geld voor heeft. Teriums voorganger, Jürgen Grossman, heeft juist vele miljarden geïnvesteerd in gas- en kolencentrales. Onder andere met de overname van Essent. Het concern sleept een schuldenlast met zich mee van 30 miljard euro, wat de speelruimte ernstig beperkt.

    • Renée Postma