Alle moslims in China zijn nu weer verdacht

Na de dodelijke steekpartij op het treinstation van Kunming is China in de ban van islamitische terreur.

Bij de Xiaotaoyuan-moskee in Shanghai, een van de grootse islamistische gebedshuizen van China, is het rond het middag uur ongebruikelijk stil. „Iedere moslim, of hij nu Oeigoer is of niet, bidt thuis of op zijn werk”, zegt de Oeigoerse jongen die bij de zij-ingang gegrilde kebabs verkoopt. „Je ziet en voelt de woede. Maar wij zijn ook geschokt dat er gewone mensen zijn vermoord.” De jongen noemt alleen zijn Chinese achternaam Li.

Drie dagen na de schokkende steekpartij op het treinstation van Kunming, waarbij 29 reizigers om het leven kwamen en 143 mensen gewond raakten, worden in alle steden in China de moslimgemeenschappen extra nauwlettend in de gaten gehouden. De aanvallen in Kunming waren de zwaarste terroristische aanslag ooit van Oeigoeren buiten hun thuisprovincie Xinjiang, in het verre noordwesten van China. Vier aanvallers werden door de politie gedood. Drie verdachten die op de vlucht waren geslagen, zijn inmiddels gearresteerd. Onder hen is de vermoedelijke leider van de groep, die lid zou zijn van ETIM, het acroniem voor de East Turkestan Islamic Movement. Deze vage, los georganiseerde groep is door China op de VN-lijst van terroristische organisaties geplaatst. Volgens de politie zijn er op het treinstation van Kunming vlaggen van de ETIM gevonden.

Li kent de routine na eerdere incidenten. Op weg van huis naar de moskee in Shanghai moet hij drie, vier keer zijn identiteitskaart laten zien en daarom fietst hij nu liever en mijdt hij de metro. De speciale hotels en halalrestaurants worden extra gecontroleerd en de bevolking in steden als Shanghai, Beijing, Nanning en Chengdu is opgeroepen de aanwezigheid van Oeigoerse zakenlieden, toeristen en reizigers bij de politie te melden.

Overal in het land, maar het meest zichtbaar in Beijing en Shanghai, patrouilleren speciale politie- en militaire eenheden op de vliegvelden en in de wachtzalen op de treinstations. Kebab-verkoper Li: „Mij is gevraagd of ik iets van de daders weet en of ik Oeigoeren heb gezien die pas in Shanghai zijn aangekomen. Hoe moet ik dat nou weten?”

Hij houdt er rekening mee dat de verscherpte controles nu langer duren dan normaal. Dat is een logische veronderstelling nadat de Chinese president en partijleider Xi Jinping heeft herhaald dat het „Oeigoerse terrorisme en separatisme” met „ijzeren vuist” zal worden neergeslagen. Dat hebben zijn voorgangers ook geprobeerd. Maar feit is dat de pogingen van de Chinese autoriteiten falen om wat de schrijver Wang Lixiong de „lange Oeigoerse opstand” noemt, in te dammen.

„De etnische politiek die in feite neerkomt op indringende en zeer strenge controles, verergert juist het geweld. De stelselmatige onderdrukking maakt van Tibetanen en Oeigoeren Palestijnen”, zegt Wang, de Han-Chinese echtgenoot van de Tibetaanse blogster Woeser. Dat is een analyse waarover de Chinese autoriteiten en de media razend kunnen worden. Zoals ze ook niet begrijpen waarom buitenlandse media, met name CNN en de BBC, de aanslag niet meteen hebben veroordeeld als een daad van terrorisme, zoals de VN-Veiligheidsraad gisteren wel deed.

Volgens de Global Times komt Kunming neer op het ‘Chinese 9/11’. De gemoederen werden gekalmeerd door Zhu Weiqun van het partijcomité voor etnische en religieuze zaken. „Het is volstrekt verkeerd een hele bevolkingsgroep gelijk te stellen aan een bende terroristen. Wij moeten juist nu meer etnische eenheid smeden”, zei hij. Maar hoe dat moet, behalve met een ijzeren vuist om het Oeigoerse terrorisme te bestrijden, liet hij in het midden.