Column

Terug naar de Kruistochten?

Ik ben deze dagen in Israël en bezette gebieden om weer eens uit eerste handen de standpunten te horen over het Israëlisch-Palestijnse conflict. Heel nuttig tegen de achtergrond van de inspanningen van de Amerikaanse minister John Kerry, die binnenkort een raamwerk voor vredesonderhandelingen moet produceren. Of zoiets. Het gesprek leidde op een gegeven moment tot een verhitte discussie over de christenen in het Midden-Oosten die zo’n beetje overal daar in de verdrukking zitten.

Aanleiding was het bericht dat extremisten in Syrië in hun gebied een speciale belasting hebben ingevoerd voor christenen. De machthebbers van de erg akelige Islamitische Staat in Irak en Al-Sham (de Levant) wezen daarbij op een Koranisch voorschrift. Natuurlijk. Ik ben zo vrij aan de criminele praktijk van beschermingsgeld te denken: het uitknijpen van mensen die volledig in jouw macht zijn.

Hoe dan ook. Het gesprek kwam van Syrië op de christenen in Irak die daar sinds Saddam Husseins omverwerping worden opgeblazen en de christenen in Egypte, wier kerken de afgelopen maanden in brand werden gestoken uit wraak voor de militaire coup tegen Moslimbroeder-president Morsi. Volgens een nieuwe studie van het Amerikaanse opinieonderzoeksbureau Pew zijn christenen de meest vervolgde religieuze groep in de wereld, gevolgd door moslims. Christenen worden belaagd in 151 landen; moslims in 135. Een ander rapport, van de christelijke organisatie Open Doors, meldde onlangs dat christenen er het ergst aan toe zijn in Noord-Korea, gevolgd door Somalië, Syrië, Irak, Afghanistan en Saoedi-Arabië. Overal in het Midden-Oosten, waar het christendom is geboren, is al jaren een exodus van christenen aan de gang. Zelf trof ik een paar maanden geleden voornamelijk gesloten kerken aan in de Armeense wijk van de Iraanse stad Shiraz. Er zijn nauwelijks nog kerkgangers achtergebleven.

Waarom komt Europa niet op voor de christenen, was de vraag van een Joodse aanwezige. Ze kijken naar Europa voor steun. Jullie maken je toch altijd zo druk om mensenrechten, riep een ander, die daarmee in één adem zijn ergernis over de Europese bemoeienis met de Israëlische bezetting van Palestijns gebied uitdrukte.

Ik dacht aan een christen die ik een paar jaar geleden in Irak had ontmoet en die sterk terugverlangde naar de methodes van Saddam Hussein. Ik wierp tegen dat in Irak naar verhouding zeker evenveel moslims worden opgeblazen. Moet Europa dan aan de kant van de christenen de strijd tegen moslims aanbinden? In het Midden-Oosten naast het shi’itisch-sunnitische conflict een oorlog tussen christenen en moslims beginnen? Terug naar de Kruistochten?

Allemaal rationele Europese uitvluchten, vonden ze. „De christenen maken deel uit van jullie stam. Waar we ook zitten, wij komen altijd elkaar te hulp.”

Er bleef een kloof zo breed als de Middellandse Zee tussen ons bestaan. In elk geval is het al heel lang geen goede tijd meer om christen in het Midden-Oosten te zijn.