Originele danspassen in Freudiaans woud

HNB met Vuurvogel Foto Erwin Olaf

Dat sprookjesballetten zowel zoet als nachtmerrie-achtig kunnen zijn, bewijst het programma Fairytales van Het Nationale Ballet. Het gezelschap hernam Midzomernachtsdroom van Sir Frederick Ashton uit 1964, een gedanste Shakespearekomedie waaraan die vijftig jaren toch wel flink hebben geknaagd. Hoe goed gemaakt ook, de geur van mottenballen hangt in de lucht, mede door de vette, Britse danshumor. Voor Remi Wörtmeyer, in de rol van plaaggeest Puck, is het echter een triomf: onvermoeibaar, veerkrachtig en exact in zijn sprongcombinaties. Helaas is de razend lastige weerbarstigheid van Ashtons danstaal bij anderen soms per pas aanwijsbaar.

Vreemd genoeg komt de bewerking die de Rus Alexei Ratmansky in 2012 maakte van het sprookje De Vuurvogel, op de meesterlijke, verhalende muziek van Igor Stravinsky, niet wezenlijk hedendaagser over, ondanks een opmerkelijk lelijk decor dat nog het meest wegheeft van witte rookpluimpjes spuwende, verkoolde cactussen met fallische groei- en krimpmogelijkheden. In dit Freudiaanse woud zoekt Ivan (Artur Shesterikov) zijn verloren geliefde, waarbij hij op een zwerm vuurvogels stuit, waarvan hij één (Anna Tsygankova) vangt. In haar worsteling om vrijheid verliest ze een van haar magische veren. Als Ivan later zijn geliefde vindt en de strijd aanbindt met de kwade, groen gekuifde genius Katschei (Vito Mazzeo), roept hij met die veer de hulp van de Vuurvogel in, waarna alles goed komt.

De verhaallijn is op zichzelf duidelijk, maar de individuele dansen ontberen een gevoel van ontwikkeling en emotionele expressie, de karakters zijn flinterdun. Bij vlagen is te zien waartoe Ratmansky in staat is: heerlijke, originele passencombinaties, klassiek maar op eenentwintigste-eeuwse snelheid en veel energieke sprongen, met name voor de voorbeeldige Tsygankova. Maar doordat de keuze voor een echt hedendaagse plotbehandeling niet wordt gemaakt, boeit Ratmansky’s Vuurvogel minder dan Fokines oerversie uit 1910.

    • Francine van der Wiel