Geluk bij een ongeluk, of begin van het einde

Bitcoinsbeurs MtGox vroeg vrijdag faillissement aan, 350 miljoen euro aan bitcoins ging verloren // Is het bedrijf een ‘rotte appel’? // Of laat dit faillissement juist opnieuw zien hoe onbetrouwbaar dit systeem is?

Vrijdag kwam het hoge woord er dan toch uit: bitcoinbeurs MtGox heeft faillissement aangevraagd. Bitcoins voor geld wisselen was sinds enkele weken niet meer mogelijk en vorige week dinsdag ging de website al offline. En dat terwijl het Japanse MtGox jarenlang dé standaard was voor de koers van de bitcoin.

Is dit het bewijs dat de bitcoin een luchtbel is, zoals critici al langer zeggen? Of kan het bitcoinsysteem inmiddels tegen een stootje?

Directeur Mark Karpeles boog diep tijdens de persconferentie in Tokyo, en zei sorry tegen de investeerders die op MtGox hadden vertrouwd. Hij raakte 850.000 van hun bitcoins kwijt, ter waarde van zo’n 350 miljoen euro – volgens de huidige koers op andere bitcoinbeurzen. Karpales kondigde ook aan aangifte te gaan doen van de hack die volgens hem heeft geleid tot het faillissement van zijn wisseldienst.

Was het een ‘bug’?

Hoe de 850.000 bitcoins precies zijn kwijtgeraakt is onduidelijk. Er gaan geruchten dat MtGox zelf de bitcoins heeft weggesluisd, maar wellicht zijn de bitcoins door hackers buitgemaakt bij een hack die al in 2011 plaatsvond. De laatste maanden kwam het steeds vaker voor dat klanten geen bitcoins op konden nemen. Wanneer andere klanten bitcoins stortten, werd er wel weer even uitbetaald, het ene gat leek met het andere te worden gevuld. Begin februari zei MtGox nog dat er problemen waren door een ‘bug’ in het bitcoinprotocol waardoor transacties gemanipuleerd kunnen worden. MtGox had hier geen maatregelen tegen getroffen. Andere wisseldiensten deden dat naar verluidt wel op tijd en hadden geen last van de ‘bug’.

MtGox handelde sinds 2010 in bitcoins, tot ongeveer een jaar geleden werd zo’n 75 procent van alle bitcoins via de wisseldienst verhandeld. Toen de bitcoin populairder werd, kwamen er ook andere wisseldiensten bij. Vooral het handelsvolume van Chinese bitcoinbeurzen groeide het laatste half jaar flink ten koste van MtGox.

Dat andere beurzen nu zo’n groot deel van het handelsvolume voor hun rekening nemen, is voorlopig de redding voor de bitcoin. Terwijl afgelopen maand de problemen van MtGox steeds duidelijker werden, is de koers op de andere grote bitcoinbeurzen losgezongen van die van MtGox. Overal was een daling te zien, maar MtGox daalde veel harder dan de rest. Afgelopen week, waarin MtGox offline ging en het faillissement aankondigde, is de koers op de andere beurzen stabiel gebleven, rond de 560 dollar (405 euro). Dat is ongeveer de helft van de waarde van een bitcoin in december, maar waardeloos is de bitcoin zeker niet.

Bitcoinbeurzen en andere bitcoinbedrijven doen er ondertussen alles aan om het imago van de bitcoin te beschermen. In gezamenlijke statements benadrukken ze dat de problemen enkel bij MtGox spelen. Ze distantiëren zich van deze ‘rotte appel’.

De rotte-appeltheorie is ook geliefd bij een aantal analisten. MtGox begon in 2009 als een platform waar speelkaarten van het spel Magic verhandeld konden worden. In 2010 werd de dienst omgebouwd tot handelsplatform voor bitcoins. De eigenaren waren dus vooral enthousiastelingen, zonder ervaring in de financiële sector. Zo waren er meer; van de bitcoinbedrijven die in het begin de dienst uitmaakten zijn er flink wat ten onder gegaan. Vervelend, maar zulke groeistuipen horen erbij. De toenemende populariteit van bitcoins trekt ondernemers met meer ‘Wall Street-ervaring’. De verdere ontwikkeling van bitcoins ligt daarmee niet in handen van enthousiastelingen, maar bij financiële professionals. Dat, en zulke fiasco’s als de bitcoingemeenschap nu met MtGox heeft gezien, maakt dat er strengere eisen aan bitcoinbedrijven worden gesteld. De optimisten zien daarom de ondergang van MtGox als een geluk bij een ongeluk.

Als de miners stoppen

Vanuit de financiële wereld wordt de bitcoin ondertussen nog steeds met wantrouwen bekeken. MtGox laat maar weer eens zien hoe onbetrouwbaar de bitcoinhandel is.

En er is ook een ander risico, legt een analist bij Business Insider uit: als de bitcoinkoers te ver zakt – onder de 350 dollar – dan is het ‘minen’ van bitcoins niet meer lucratief en dat legt het bitcoinsysteem lam. ‘Miners’ stellen hun computers ter beschikking van het bitcoinnetwerk, ze verifiëren transacties en worden daarvoor beloond met bitcoins. Maar dit kost steeds meer rekenkracht, en als de energie die nodig is om al die computers te laten draaien niet meer opweegt tegen de waarde van de beloning zullen de miners ermee ophouden. Als ze dat allemaal doen dan is het onmogelijk nog bitcointransacties te doen en dat zou het einde van de bitcoin betekenen.