G8 legt voorbereidingen top Sotsji stil vanwege situatie op de Krim

Een vrouw protesteert in New York tegen de Russische militaire interventie op de Krim. Foto AFP / Kena Betancur

Zeven landen van de Groep van Acht hebben de voorbereidingen voor de G8-top, die in juni in Sotjsi zou plaatsvinden, stilgelegd. Zo willen ze hun afkeuring van de militaire interventie van Rusland - het achtste land van de G8 - in Oekraïne laten blijken. De ministers van Financiën hebben gezegd Oekraïne “sterke financiële steun” te bieden.

De ministers van Financiën zeiden ook dat steun van het Internationaal Monetair Fonds belangrijk is voor Oekraïne om andere hulp te krijgen. De zeven vooraanstaande industriële landen brachten een verklaring naar buiten:

“Wij, de leiders van Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten en de president van de Europese Raad en de president van de Europese Commissie, veroordelen gezamenlijk de de duidelijke schending van soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne.”

VS overweegt geen militaire actie

Gisteren dreigden Groot-Brittannië, Frankrijk en de VS al om de voorbereiding van de G8-top stil te leggen. De Amerikaanse minister Kerry wilde Rusland zelfs uitsluiten, maar zijn Duitse collega Steinmeier wil dat liever niet om de dialoog te behouden. De VS overwegen geen militaire actie: ze focussen zich op economische, diplomatieke en politieke maatregelen. Onze correspondent Guus Valk op Twitter:

Twitter avatar apjvalk Guus Valk VS maken duidelijk dat escalatie niet in hun belang is. Rusland is een belangrijke partner in lastige dossiers als Iran en Syrië.

Volgens analisten hebben Amerikaanse sancties weinig impact op Rusland, tenzij ze worden gesteund door zware maatregelen van Europese landen. Die zien echter meer in bemiddeling tussen Moskou en Kiev. Vandaag ontmoeten de Europese ministers van Buitenlandse Zaken elkaar voor overleg over de situatie. De Amerikaanse minister Kerry vliegt morgen naar Kiev om zijn steun te betuigen.

Russische leger controleert de Krim - demonstraties aan beide zijden

Het Russische leger zou inmiddels volledige controle over de Krim hebben. Rusland vindt dat de leiders van Oekraïne illegaal de macht hebben gegrepen in het land. De Russische premier Medvedev voorspelde gisteren op Facebook dat hun bewind wordt beëindigd met “een nieuwe revolutie” en meer “bloedvergieten”. De Oekraïense veiligheidsraad heeft de krijgsmacht gemobiliseerd als voorbereiding op een eventuele oorlog. Volgens premier Jatsenjoek heeft Rusland zijn land de oorlog verklaard.

In Oost-Oekraïne, waar de meeste Oekraïeners Russisch spreken, protesteren steeds meer mensen tegen de nieuwe, meer op het Westen gerichte regering. Ook gisteren werden daar Oekraïense vlaggen vervangen door Russische. Maar op het Onafhankelijkheidsplein, de afgelopen maanden de thuisbasis van de opstand tegen de naar Rusland gevluchte oud-president Janoekovitsj, kwamen duizenden mensen bijeen om te protesteren tegen de Russische invasie op de Krim.

NAVO: Rusland moet zich terugtrekken

De NAVO vindt dat Rusland zich moet terugtrekken. De landen gaven een verklaring uit na een spoedberaad, waarin ze zeggen dat ze zich ernstig zorgen maken over de toestemming van het Russische parlement voor militair ingrijpen in heel Oekraïne om Russische burgers te beschermen. Volgens de NAVO schendt Rusland hiermee het internationaal recht. Ook minister Timmermans vindt dat, schreef hij in een brief die hij gisteren naar de Kamer stuurde:

“Door inzet van troepen, dan wel het schermen daarmee, bedreigt Rusland de territoriale integriteit en soevereiniteit van Oekraïne en zorgt het voor escalatie van het probleem in plaats van de-escalatie. Het kabinet veroordeelt deze ontwikkelingen ten zeerste. Om verdere escalatie te voorkomen moeten de inspanningen nu gericht worden op het instellen van een inclusieve dialoog tussen alle betrokken partijen. De soevereiniteit van Oekraïne staat daarbij voorop: internationaal recht en internationale verdragen ter zake moeten gerespecteerd worden.”