Frustratie zit diep, op veld en tribune

Het lukt Feyenoord niet om Ajax te overbluffen

Teleurgestelde Feyenoorders, vlnr: Graziano Pellè, Stefan de Vrij, Tonny Vilhena, John Goossens en Lex Immers. Foto ProShots

Zie de ogen van de Feyenoordfans op de tribunes zoeken naar mensen die stilletjes juichen na het doelpunt van Joël Veltman. Haat in de puurste soort. Op het veld houdt de Ajacied uitdagend zijn hand tegen zijn oor. De kwelgeest van de Kuip krijgt een regen van bier, flesjes en aanstekers over zich heen. Feyenoord-captain Graziano Pellè geeft de doelpuntenmaker even later een elleboogstoot. Intimidatie is omgeslagen in frustratie. En die zit diep in Rotterdam na de zoveelste verloren klassieker.

In aanloop naar de ontmoeting met Ajax wilden trainers en spelers van Feyenoord doen geloven dat de rest van Nederland tegen Feyenoord was. Dat ging in allerlei gradaties. Van aanvoerder Pellè, die zich na een gelijkspel tegen FC Twente al schoppend een weg baande naar de kleedkamers, tot trainer Ronald Koeman, die zijn gal spuwde via Twitter. De coach verweet het Algemeen Dagblad een gebrek aan steun. Wie niet onvoorwaardelijk voor Feyenoord is, wordt kennelijk gezien als tegenstander. Van scheidsrechter tot sportjournalist.

Feyenoord kreeg afgelopen week hulp uit onverwachte hoek. Nadat de clubleiding het gedrag van Pellè niet had bestraft met een schorsing was de aanklager betaald voetbal mild voor de leider in het veld. De Italiaanse spits kreeg een boete van vijfduizend euro en een voorwaardelijke schorsing van één wedstrijd. De opluchting in Rotterdam maakte snel plaats voor bravoure. Met Pellè in de spits achtte Feyenoord zich kansrijk tegen Ajax. „Alles geven voor een zege op Ajax”, zo kondigde Jordy Clasie op de voorkant van het programmaboekje aan.

In een uiterst vijandige sfeer draaide spelersbus van Ajax zo’n anderhalf uur voor de wedstrijd het parkeerterrein voor de Kuip op. Duizenden Feyenoordfans scandeerden teksten als ‘Joden gaan eraan’ en ‘Hamas, Hamas, Joden aan het gas’. De koffievrouw in de perskamer sprak op fluisterende toon haar afschuw erover uit. Maar openlijk werd er niet opgetreden tegen de kwetsende spreekkoren, die ook tijdens de warming-up van de tribunes golfden. Het versterkte de sfeer van een ambiance waarin het publiek graag een extra factor wil zijn. Dat gevoel is nergens in Nederland zo aanwezig als in de Kuip.

Het is van alle tijden dat spelers van Feyenoord meegaan in de intimidatie van de tegenstanders. Oud-verdediger Wim Rijsbergen liet zijn gedachten voor de topper met Ajax teruggaan naar de jaren zeventig. Talloze malen stond hij op het veld tegen de aartsrivaal uit Amsterdam. Rijsbergen: „Voor de wedstrijd zei ik altijd tegen Johan Cruijff dat ik hem doormidden zou trappen als hij het zo wagen me te passeren. Maar ja, Cruijff was me in de meeste gevallen gewoon te slim af.”

Het strijdplan van Ronald Koeman was gisteren gemaakt met als doel Ajax te overbluffen. In navolging van Red Bull Salzburg, dat Ajax in de Europa League twee keer had verslagen, moest de ploeg van Frank de Boer worden opgejaagd. Routinier Joris Mathijsen diende daardoor centraal achterin de verdediging plaats te maken voor de jongeling Terence Kongolo. Ook analyticus Rijsbergen was van mening dat dit enige manier waarop Feyenoord een kans zou maken tegen de titelfavoriet.

Zoals vaker de afgelopen jaren liet Feyenoord in het eerste deel van de wedstrijd zien dat het op kracht en strijdlust Ajax partij kan bieden. Het spel op het veld gaat dan direct gepaard met fanatiek gedrag op de tribunes. In de jacht op succes worden de grenzen opgezocht. Binnen de lijnen werden die gisteren bepaald door de Nederlandse topscheidsrechter Björn Kuipers. Beslissingen in het nadeel van Feyenoord werden in allerlei gradaties bekritiseerd door het Rotterdamse publiek.

Hoe diepgeworteld de wil zit om van Ajax te winnen, werd na een klein half uur spelen wel duidelijk. Na een prachtige, door Jean-Paul Boëtius opgezette aanval die via Bruno Martins Indi eindigde op het hoofd van de scorende Pellè ontplofte de Kuip bijna. Ajax-verdediger Veltman besefte dat hij een cruciaal kopduel had verloren. De jonge Ajax-aanvaller Ricardo Kishna werd op hardhandige wijze duidelijk gemaakt dat ook aanvallers hun verdedigende taken niet mogen verzuimen. „Ik was net diep gegaan toen Martins Indi over me heen ging. Ik had wel even een rouwmomentje, ja”, gaf Kishna na afloop toe in de mixed zone.

De treffer werkte voor Feyenoord als doping, maar de euforie verdween op slag van rust, toen Ajax vrijwel vanuit het niets gelijkmaakte. De negentienjarige Kishna haalde op verbluffende wijze zijn revanche. De vlugge aanvaller ging met een prachtige beweging buitenom bij Martins Indi en schoof de bal in de voeten van invaller Kolbeinn Sigthórsson. De Kuip was stil en zou daarna niet meer kolken. Kishna keek vol trots terug op zijn moment dat de wedstrijd deed kantelen. „Het was een klassieke actie van een buitenspeler. Toen ik er langs was, wist ik al dat het een doelpunt zou worden.”

Feyenoord kreeg door de gelijkmaker een mentale dreun, terwijl Ajax als de morele winnaar in de rust naar de kleedkamers ging. De elektrische sfeer in het stadion was verdwenen. Feyenoord moest forceren, Ajax kon leven met een gelijkspel en mocht hopen op meer. Het werd meer. In de 72ste minuut maakte Veltman na een scrimmage voor het doel van dichtbij de 1-2. Doodse stilte.

De verdediger van Ajax wist zich even geen raad met zijn emoties. Dit was naar eigen zeggen een moment waarvan hij sinds de E-tjes had gedroomd. Scoren in Rotterdam. Een volle Kuip stil spelen. Voordat Veltman had nagedacht, zette hij zijn hand tegen zijn oor. „Een domme actie”, zo zei de international schuldbewust. „Dat had ik niet moeten doen. Scoren tegen Feyenoord was al een goed genoeg statement.”

Amper twee minuten later ondervond Veltman hoe diep de frustraties bij zijn directe tegenstander Pellè zaten. De Italiaan, die dit seizoen voor de derde keer de openingstreffer in een verloren klassieker maakte, plantte voor het oog van de camera’s een elleboog in het gezicht van Veltman. In tegenstelling tot vorige week bleef hij na afloop wel op het veld staan voor een tv-interview. Toen de verslaggever Feyenoord een gebrek aan passie verweet, liet Pellè zich even gaan. „Voor welke club ben jij? Volgens mij ben jij voor Ajax”, zei hij. Alsof de hele wereld weer tegen Feyenoord en Pellè was geweest. Want, zo zei hij even later, in de catacomben: „Ik ben me van geen kwaad bewust. Maar in Nederland kan ik niet uitsluiten dat ik een schorsing krijg.”

    • Koen Greven