Opinie

    • Rosanne Hertzberger

Shitklusjes voor gemeentes

Zo leuk lijkt het me niet om bij de gemeente te werken. Elk rotklusje in dit land krijg je op je bord. Sinds 2004 moeten de gemeentes bijvoorbeeld de bijstand organiseren. Dat is het meest bekritiseerde, het meest omstreden, het meest bedebatteerde stukje beleid in Nederland. Telkens verzinnen ze weer iets nieuws: bijstandsontvangers moeten zich netjes kleden, bijstandsontvangers moeten in de kassen werken, bijstandsontvangers moeten sneeuw schuiven. In de Tweede Kamer weten ze wel raad met de bijstandsontvanger. Maar wie moet het uitvoeren? Juist, de gemeente. Met minimale inspraak.

Ander shitklusje: de WMO, de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Weet je wat dat is? Dat is de overheid die douchegrepen vergoedt, of een douchestoel, of een wc-verhoging. Dat is de overheid die bij mensen trapliften komt installeren en bij wie je je bonnetjes voor verhuiskosten en vervoerkosten kunt declareren. Die een huishoudster laat komen om te stofzuigen. Dat is de overheid die er in 2009 voor zorgde dat Nederland werd overspoeld door 220.000 ouderen op scootmobielen (waarvan driekwart was gefinancierd door de belastingbetaler).

Als je hoort hoeveel er uit de WMO-wet wordt vergoed, ga je een stuk minder negatief tegen dat idee van de participatiemaatschappij aan kijken. De gemeentes zelf trouwens ook. Bijna overal werd een eigen bijdrage ingevoerd. De tijd dat er rücksichtslos met scootmobielen werd gesmeten, lijkt voorbij. Nu is er een nieuwe WMO-wet in de maak. Al het ‘maatwerk’ dat de gemeente moet leveren, wordt erin vastgelegd. Maar de gemeentes zelf krijgen er weinig over te zeggen.

Een ander rotklusje: de AWBZ, die wordt vanaf 2015 voor een belangrijk deel ondergebracht bij de gemeentes. Let wel, de AWBZ was ooit een volksverzekering, bedoeld voor uitzonderlijke en onverzekerbare gevallen. Nu krijgt bijna 30 procent van de 80-plussers in Nederland huishoudelijke hulp uit de AWBZ vergoed. Vorig jaar werd er een aanzienlijke eigen bijdrage ingevoerd, maar het is niet genoeg. Er moeten nog veel meer mensen uit de schoot van de staat worden gekieperd. Dat is niet zo makkelijk: je maakt je in Den Haag niet populair als je verder bezuinigt op ouderen en gehandicapten. Dus wat doe je met zo’n giftige regeling? Die werp je met een grote zwaai over de schutting, richting de gemeente, met de opdracht om buiten het zicht van de camera’s verder te bezuinigen.

En zo worden de gemeentes steeds meer het afvoerputje voor uit zijn voegen gebarsten Haagse regelingen. Jeugdzorg bijvoorbeeld: in tien jaar met 50 procent gegroeid en vanaf 2015 bij de gemeentes ondergebracht met het verzoek te bezuinigen. Ver weg van de parlementaire verslaggeving.

En dan de grote grap van de bijstand. De gemeentes dirigeerden jarenlang jeugdige bijstandsontvangers richting de Wajong, een arbeidsgehandicaptenregeling die uit de rijksportemonnee werd betaald. Dankzij de gemeentes had Nederland vorig jaar plotseling 230.000 jonge arbeidsgehandicapten. De oplossing van staatssecretaris Klijnsma? Juist: de Wajongers worden herkeurd en de verwachting is dat velen weer het stempeltje ‘bijstandsontvanger’ krijgen. Terug op het bordje van de gemeente. Met het vriendelijke verzoek om te bezuinigen volgens Haagse richtlijn.

Waar gaan we eigenlijk voor stemmen op 19 maart? Het zal gaan over de OZB, over groenvoorziening, over het lokale cultuuraanbod. De hobby’s van de gemeenten. Maar de belangrijkste taken, de rotklusjes uit Den Haag, daar heeft u niets mee te maken. U kunt alleen maar hopen dat de financiële schade in uw gemeente beperkt blijft.

    • Rosanne Hertzberger