Russisch parlement unaniem akkoord met ingrijpen op Krim

President Poetin heeft het Russische parlement om toestemming gevraagd voor militair ingrijpen in Oekraïne. Foto AFP/ Alexei Nikolsky

Het hogerhuis van het Russische parlement is vanmiddag akkoord gegaan met de vraag van president Poetin om militair in te grijpen in Oekraïne. Dat meldt persbureau Reuters. In zijn verzoek sprak Poetin niet over de Krim, maar over “het grondgebied van Oekraïne”. Dat betekent dat het leger wellicht ook in andere delen van het land gaat ingrijpen.

Volgens Poetin is ingrijpen nodig om de etnische Russen op de Krim en het personeel van de marinebasis in Sebastopol te beschermen. Het hogerhuis ging unaniem akkoord met zijn voorstel. Poetin zou nog niet hebben besloten of hij inderdaad Russische troepen naar Oekraïne gaat sturen, zo zei zijn woordvoerder vanmiddag.

In reactie op het besluit heeft de Oekraïense presidentskandidaat Vitali Klitsjko opgeroepen tot een mobilisatie van de Oekraïense legertroepen vanwege deze daad van “Russische agressie”, zo meldt persbureau AFP. Ook de interim-president Oleksandr Toertsjinov noemt de Russische beslissing in een bericht op de website van het Oekraïense parlement “een directe daad van agressie tegen de soevereiniteit van Oekraïne”. De interim-president en parlementsvoorzitter had vandaag een telefonisch onderhoud met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry. Toertsjinov zegt te rekenen op de hulp van de “strategische partners” van het land. Kerry zou gezegd hebben dat de Verenigde Staten “altijd aan de zijde van de belangen van soevereine staten heeft gestaan en zal staan”.

De Doema, het Russische lagerhuis van het parlement, vroeg Poetin eerder vanmiddag al om maatregelen te nemen die situatie op de Krim kunnen “stabiliseren”, aldus het Russische persbureau Interfax. Het lagerhuis vroeg Poetin “alle beschikbare middelen” in te zetten die de bevolking van de Krim kunnen beschermen tegen “tirannie en geweld”.

In tegenstelling tot de EU, die pas maandag een spoedzitting houdt, komt de VN-Veiligheidsraad vanavond al bij elkaar voor een spoedberaad over de ontwikkelingen. Het overleg tussen de lidstaten begint rond 20.00 uur Nederlandse tijd.

Vrijdag kwam de Veiligheidsraad ook al bijeen, toen op verzoek van de Oekraïense VN-ambassadeur Joerij Sergejev. Hij zei toen dat de ‘territoriale integriteit van Oekraïne’ in gevaar is.

Eerder zaterdag stemde de Russische Federatieraad, de eerste kamer van het parlement, in met een verzoek van de Russische president Vladimir Poetin om het leger in te zetten in Oekraïne. De regering in Kiev heeft Moskou al beschuldigd van een ‘militaire invasie en een bezetting’ van enkele strategische plaatsen op de Krim, een autonome regio die de thuisbasis vormt voor de Russische Zwarte Zeevloot.

Pro-Russische premier vroeg Poetin al om ingrijpen

Sinds er vorig weekend een machtswisseling in Kiev plaatsvond is de status van de Krim, waar het Russische leger een militaire basis heeft, onderwerp van spanning. Het grootste deel van de bevolking op het schiereiland in de Zwarte Zee is pro-Russisch en lijkt de nieuwe machthebbers in Kiev, die de pro-Rusissche president Janoekovitsj hebben afgezet, niet te erkennen. Gisteren werden overheidsgebouwen en vliegvelden op de Krim bezet door pro-Russische strijdkrachten.

De pro-Russische premier op de Krim Sergej Aksjonov, die donderdag werd geïnstalleerd, vroeg Poetin vanochtend om in te grijpen op het schiereiland:

“Gezien mijn verantwoordelijkheid voor het leven en de veiligheid van mijn burgers, roep ik de Russische president Vladimir Poetin op assistentie te verlenen bij het garanderen van de vrede en kalmte op het grondgebied van de autonome Krimrepubliek.”

Al volop militaire bewegingen op de Krim

De Oekraïense regering stelde gisteravond dat Rusland sluipenderwijs is begonnen met een invasie van Oekraïne. Volgens Kiev zouden er dertien Russische vliegtuigen zijn geland op een vliegveld bij Simferopol. In elk van die vliegtuigen zouden 150 militairen gezeten hebben. De premier van Oekraïne noemde de troepenbewegingen vanochtend een “provocatie” en zei dat zijn land niet in deze provocaties zal meegaan. Volgens de Oekraïense minister van Defensie heeft Rusland 6000 extra troepen naar de Krim gestuurd.

Russische troepen probeerden vanmiddag volgens een Oekraïense bron van het Russische persbureau Interfax de controle te krijgen over een commandopost met luchtafweergeschut in de Krim. Twintig militairen zouden de basis zijn binnengedrongen. Het is onduidelijk of er strijd is geleverd.

Obama: Russische interventie ‘ernstige fout’

President Obama zei gisteravond in een verklaring dat een Russische militaire interventie op de Krim een “ernstige fout” zou zijn. Hij waarschuwde Rusland dat een interventie niet zonder gevolgen zal blijven, maar zei er niet bij welke. Later verklaarde het Witte Huis dat Obama overweegt de G8-bijeenkomst in Sotsji in juni af te zeggen als Russische militairen op de Krim blijken te zijn.

Update 19.00 uur: alle reizen ontraden

In verband met de onvoorspelbare situatie ontraadt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken nu alle reizen naar de Krim in een aangepast reisadvies. Door de ongeregeldheden in steden als Simferopol en Sebastopol en de aanwezigheid van gewapende militairen is de situatie “instabiel, onvoorspelbaar en gespannen”, zo meldt het ministerie.

Nederlanders in heel Oekraïne, en vooral in de Krim en de steden Charkov en Donetsk, wordt geadviseerd “extra waakzaam te zijn, menigten en samenscholingen te vermijden en de berichtgeving in de lokale media dagelijks te volgen”.

Volg het laatste nieuws over de ontwikkelingen rond de Krim in ons liveblog.

    • Pim van den Dool en Anouk van Kampen