Pijlsnelle ster Kappa maakt boeggolf van botsende deeltjes

NASA

De ster in het midden van deze foto heet Kappa. Hij staat in het sterrenbeeld Cassiopeia en is al met het blote oog te zien. Het lijkt alsof iemand de ster met een zwierige, rode streep heeft willen accentueren. In werkelijkheid doet de ster dat zelf. De boog is de schok- of boeggolf die ontstaat doordat Kappa met grote snelheid door de ruimte beweegt. De opname werd afgelopen week door de NASA vrijgegeven.

Kappa Cassiopeiae is een heel grote en hete ster op een afstand van vierduizend lichtjaar. Hij wordt net als onze zon omringd door een onzichtbaar magnetisch veld en een wolk van elektrisch geladen deeltjes die hij in alle richtingen uitzendt. Maar terwijl de zon met een vaartje van twintig kilometer per seconde door de ruimte sukkelt, doet Kappa dat met 1.100 kilometer per seconde.

De rode boog verraadt waar de omhullende cocon van Kappa tegen het ijle, onzichtbare gas en stof in de ruimte tussen de sterren botst. De materie wordt daar samengedrukt, verwarmd en zichtbaar gemaakt, in dit geval op een opname van de infraroodsatelliet Spitzer.

De boeggolf ligt op een afstand van vier lichtjaar vóór de ster – een afstand vergelijkbaar met die tussen de zon en de meest nabije ster, Proxima Centauri. Dat geeft aan hoe groot de invloedssfeer van deze superreus is.

De zwakkere, groene vlekken zijn stofwolken die door het krachtige licht van Kappa worden beschenen. En de rechte, rode filamenten die door de boeggolf heen lopen, hangen waarschijnlijk samen met het grootschalige magnetische veld van het melkwegstelsel. Zo maakt Kappa het onzichtbare zichtbaar.

    • George Beekman