Obama: ernstige fout van Moskou

De VS hebben verontrust gereageerd. Poetin zweeg na de militaire inval op de Krim .

President Obama tijdens zijn verklaring over de Krim, vrijdagavond Foto AFP

Een Russische militaire interventie in Oekraine zou een „ernstige fout” zijn, waarschuwde de Amerikaanse president Barack Obama vrijdagavond op een haastig belegde persconferentie, na berichten dat Russische troepen op de Krim zijn gesignaleerd. Obama zei dat de situatie te fluïde is om de berichten te kunnen verifiëren, maar dat elke schending van de Oekraïense soevereiniteit en territoriale integriteit „zeer destabiliserend” zou zijn.

President Obama waarschuwde Rusland dat een interventie niet zonder gevolgen zal blijven, maar zei er niet bij welke. Later verklaarde het Witte Huis dat Obama overweegt de G8-bijeenkomst in Sotsji in juni af te zeggen als Russische militairen op de Krim blijken te zijn.

De buitenlandcoördinator van de Europese Unie, Catherine Ashton, heeft nog niet gereageerd op de ontwikkelingen in Oekraïne. Er werd vrijdagavond laat nog aan een verklaring gewerkt, maar de verwachting was dat die zaterdag pas naar buiten zou worden gebracht.

De spanningen in de Krim liepen in de loop van vrijdag steeds hoger op. ‘s Nachts hadden gewapende mannen in geanonimiseerde uniformen twee vliegvelden op de Krim bezet en de Russische vlag gehesen. De Oekraïense regering beschuldigde Rusland ervan de aanval te hebben geopend.

Naarmate de dag vorderde nam de internationale ongerustheid over de crisis toe. Er was koortsachtig diplomatiek overleg, waarbij westerse landen Rusland onder druk zetten om terughoudendheid te betrachten. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry belde met zijn Russische collega Sergej Lavrov. Kerry besprak de bezetting van de vliegvelden bij Sevastopol en Simferopol en waarschuwde dat elke militaire manoeuvre van Rusland zou leiden tot escalatie.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel riep de Russische president Vladimir Poetin op om elke vorm van escalatie te vermijden. Ook de Britse premier David Cameron en de Europese president Herman Van Rompuy belden met Poetin.

Rusland sloeg een geruststellende toon aan. Poetin zei niet te willen dat de crisis escaleert. Lavrov verklaarde dat Rusland niet de intentie heeft om de soevereiniteit van Oekraïne te schenden. Een paar uur later waren er toch Russische troepen op de Krim.

„Natuurlijk gaan we geen oorlog voeren in Oekraïne”, zei de Amerikaanse senator John McCain vrijdagavond op CNN. Maar hij vindt dat de VS zouden wel moeten nadenken over maatregelen tegen Rusland. Hij noemde economische sancties, het opnemen van Georgië in de NAVO, en een herstart van het anti-raketschild in Tsjechië (en Polen) dat eerder onder druk van Rusland is afgeblazen.